Một năm nhiều biến động đang dần khép lại, như mặt nước sau trận gió lớn. Kinh tế chùng xuống, thiên tai nối nhau đi qua những miền quê khiến lòng người nặng trĩu. Trong công việc truyền thông, tôi quay cuồng giữa deadline và hóa đơn, càng chạy càng thấy mình mắc trong vòng xoáy vô hình.

Đêm cuối tuần trước, khi gửi bản kế hoạch cuối cùng, đồng hồ đã gần một giờ sáng. Thành phố lúc ấy mỏng nhẹ như hơi thở. Tôi đi bộ một đoạn cho nhẹ lòng, gió sớm mang theo mùi đất ẩm và chút hương hoa cuối mùa còn vương trên tán cây.

Ánh đèn đường vàng nhạt đổ xuống mặt đường đọng sương, kéo bóng tôi dài ra như nét phác đơn độc. Lâu rồi tôi mới chợt nhớ đến sự lặng lẽ của những ngọn đèn, người bạn vô thanh của thành phố. 

Chúng đứng nguyên tại chỗ, kiên nhẫn và bền bỉ, để giữ lại một khoảng sáng bình yên cho bất kỳ ai mỏi bước. Nghe thật bình thường, nhưng có lẽ chính điều lặng im đó mới là thứ nâng đỡ người ta nhiều nhất.

Không biết từ bao giờ, mỗi khi kiệt sức, tôi lại tìm đến thứ ánh sáng vàng nhỏ này như phản xạ vô thức. Và chính vào khoảnh khắc ấy, ký ức từ thuở xa xôi bỗng ùa về, tôi nhớ đến ngọn đèn trước hiên nhà ngày cũ.

Thuở ấy, nhà tôi nghèo. Bố đóng một thanh gỗ nhỏ trước mái hiên để treo cái bóng đèn tròn vàng yếu ớt. Ánh sáng chỉ đủ soi một khoảng sân nhỏ, nhưng với đứa trẻ như tôi, đó là cả thế giới, có bụi vương đất đỏ bỗng óng lên dưới thứ ánh vàng giản dị. 

Mùi tiêu phơi khô phả từ trước nhà hòa với mùi khói bếp hàng xóm khiến gió mùa biên giới trở nên ấm lạ lùng.

Tối nào cũng vậy, sau bữa cơm, tôi và lũ trẻ trong xóm thường túm tụm dưới hiên. Đứa đọc truyện tranh, đứa đá cầu, đứa hí hoáy gấp máy bay giấy rồi thả lên không trung để cánh giấy chao nghiêng, tiếng cười vang rộn góc sân.

Bố thường ngồi ngay bậc thềm, lưng dựa vào cột nhà, tỉ mẩn sửa cái xe máy cũ để sáng mai kịp đi rẫy. Mẹ sàng lại mẻ hạt tiêu vừa phơi, đôi tay cần mẫn nhặt từng hạt nhỏ dưới ánh đèn. Những ngày giáp Tết, đèn lại soi sớm hơn vì buôn bán bận rộn. Ánh đèn vàng hắt lên cành mai ướt sương, làm lộ nụ tròn căng như đôi mắt trẻ thơ, khiến tôi háo hức đến mất ngủ.

Đó là thứ ánh sáng đã ôm trọn tuổi thơ tôi, đủ sáng để nhìn thấy người mình thương, đủ mờ để giữ lại bí mật dịu dàng của ký ức. Lớn lên, tôi tưởng mình đã đủ trưởng thành để không bận tâm đến từng điều nhỏ bé ấy. Nhưng khi đứng giữa thành phố rộng lớn, dưới ánh đèn xa lạ kia, tôi bỗng thấy mình chẳng khác gì đứa trẻ năm nào, lại tìm đến vùng sáng nhỏ bé để bớt sợ bóng tối.

Người trưởng thành dành cả ngày với gánh nặng cơm áo, nỗi lo tài chính, nhiều cuộc họp liên tiếp, sức khỏe hao mòn và cả đổi thay khó lường trong lòng người. Nhưng ký ức thì luôn hiền lành. Mái ấm dù đã xa hay chỉ cách vài chuyến xe vẫn là điểm tựa vô hình, nhẹ nhàng đặt bàn tay lên lưng ta mỗi khi mỏi mệt.

Tôi đứng dưới đèn khá lâu, đến khi nhận ra đôi mắt mình ươn ướt, không phải vì buồn mà vì lòng bỗng nhẹ đi. Bao âu lo vẫn còn đó, nhưng tôi biết mình không hoàn toàn đơn độc. Giữa tầng tầng ký ức, ngọn đèn trước hiên nhà vẫn sáng, chỉ là tôi quá lâu rồi không ngoảnh lại.

Đêm ấy, tôi quyết định Tết này sẽ về quê sớm hơn. Tôi sẽ ngồi lại dưới hiên cùng bố mẹ, nghe tiếng côn trùng và tiếng gió rì rào qua vườn cây. 

Sẽ dậy sớm đi chợ phiên, để nghe tiếng gọi nhau rộn ràng. Tôi sẽ nói với bố mẹ rằng tôi vẫn ổn, không vì cuộc sống suôn sẻ, mà vì tôi vẫn còn nơi để trở về.

Những ngày cuối năm trôi nhanh. Mỗi lần xe đưa tôi về đến đầu xóm, trời đã sẩm tối. Từ xa, tôi thấy ngọn đèn trước hiên nhà vẫn sáng, thứ ánh sáng vàng thân thuộc báo hiệu mùa đoàn viên đang rất gần. Bố mở cửa, mẹ theo sau. Tiếng gọi “Về rồi hả con?” vang lên trong làn gió heo may thoảng mùi hoa dại và khói đồng nhà ai đó vừa nhóm.

Tôi đứng lặng. Ánh đèn hắt lên khuôn mặt bố mẹ, làm rõ hơn nếp nhăn thời gian nhưng cũng làm rạng lên đôi mắt chứa đầy niềm vui mà lâu nay tôi chưa kịp nhìn kỹ. Tôi hiểu, dù ngoài kia có thế nào đi nữa, thì nơi đây vẫn luôn có ngọn đèn ấm áp dành cho tôi.

Tôi bước vào hiên, lòng nhẹ tênh. Và tôi biết, từ nay mỗi khi nhìn thấy ngọn đèn giữa đêm khuya, tôi sẽ không còn thấy mình lạc lõng nữa. Vì sâu thẳm trong mỗi người, luôn có một ngọn đèn bé nhỏ, bền bỉ soi lối cho ta, và cho bất kỳ ai đang cần một khoảng sáng để trở về.

Mời bạn đọc tham gia cuộc thi viết

Mái ấm ngày xuân

Như một món ăn tinh thần mỗi dịp Tết đến xuân về, báo Tuổi Trẻ cùng đối tác đồng hành là Công ty Xi măng INSEE tiếp tục mời bạn đọc tham gia cuộc thi viết Mái ấm ngày xuân để chia sẻ giới thiệu về ngôi nhà - mái ấm của bạn, về những đặc điểm ngôi nhà cùng những kỷ niệm mà bạn nhớ mãi không quên.

Ngôi nhà nơi ông bà, cha mẹ và bạn sinh ra, lớn lên; ngôi nhà do chính bạn tận tay xây dựng; ngôi nhà nơi bạn đón cái Tết đầu tiên cùng gia đình nhỏ... đều có thể gửi về cuộc thi để giới thiệu đến bạn đọc cả nước.

Bài viết Mái ấm ngày xuân phải chưa từng tham gia bất kỳ cuộc thi viết nào, chưa từng được đăng trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội. Tác giả chịu trách nhiệm về bản quyền, ban tổ chức có quyền biên tập, bài khi được lựa chọn đăng trên các ấn phẩm Tuổi Trẻ sẽ được nhận nhuận bút.

Cuộc thi diễn ra từ ngày 1-12-2025 đến 15-1-2026, mời gọi tất cả người Việt Nam không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp đều được tham gia.

Bài viết Mái ấm ngày xuân bằng tiếng Việt tối đa 1.000 chữ, khuyến khích kèm theo ảnh, video minh họa (không nhận ảnh video minh họa lấy từ mạng xã hội không có bản quyền). Chỉ nhận bài qua email, không nhận qua đường bưu điện để tránh thất lạc.

Bài viết dự thi gửi đến địa chỉ email maiamngayxuan@tuoitre.com.vn.

Tác giả phải ghi địa chỉ, điện thoại, email, số tài khoản, số căn cước công dân để ban tổ chức liên lạc, gửi nhuận bút hoặc giải thưởng.

Cán bộ nhân viên báo Tuổi Trẻ và người nhà có thể tham gia cuộc thi viết Mái ấm ngày xuân nhưng không được xét giải. Quyết định của ban tổ chức là quyết định cuối cùng.

Lễ trao giải Mái ấm ngày xuân và ra mắt giai phẩm Tuổi Trẻ Xuân

Ban giám khảo gồm các nhà báo, nhà văn hóa tên tuổi cùng đại diện báo Tuổi Trẻ sẽ xét duyệt chấm giải từ các bài đã qua sơ khảo và chọn trao thưởng.

Lễ trao giải, ra mắt giai phẩm Tuổi Trẻ Xuân dự kiến tổ chức tại Đường sách Nguyễn Văn Bình, TP.HCM vào cuối tháng 1-2026.

Giải thưởng:

1 giải nhất: 10 triệu đồng + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân;

1 giải nhì: 7 triệu đồng + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân;

1 giải ba: 5 triệu đồng + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân;

5 giải khuyến khích: 2 triệu đồng mỗi giải + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân.

10 giải bạn đọc bình chọn: 1 triệu đồng mỗi giải + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân.

Số điểm bình chọn được tính dựa trên tương tác với bài viết, trong đó 1 sao = 15 điểm, 1 tim = 3 điểm, 1 like = 2 điểm.

Nơi yêu thương tìm về

Tiết trời những ngày mùa đông Tây Bắc dịu dàng, se sắt đầy thương mến. Xa xa nơi những triền nương vạt đồi của bà con những bông mận, mơ nở sớm khẽ rung rinh dưới ánh nắng vàng tươi nhè nhẹ.