Nước lênh láng trong những ngày mưa bão vừa qua - Ảnh: PL

Chỉ một đêm gió gào mưa xối, ngôi nhà ba thế hệ của gia đình tôi đã không còn nguyên vẹn, mái ngói bị tốc từng mảng, những vết nứt chạy dài trên tường, còn gian bếp thì ngập bùn gần đến đầu gối. Làng xóm quanh tôi cũng chung cảnh tượng cây đổ la liệt, tường rào nghiêng ngả, tiếng người thở dài lẫn tiếng nước rút.

Cha tôi đứng trước hiên nhìn ngói vỡ, đôi mắt thâm quầng sau nhiều đêm mất ngủ. Mẹ thì ngồi lặng bên cái tủ thờ, lau lại từng bát nhang bị nước lũ hắt vào. Còn tôi và em trai chỉ biết cắm cúi thu gom những gì còn có thể. Đó là khoảnh khắc lần đầu tiên trong đời tôi thấy ngôi nhà tuổi thơ mong manh đến thế.

Nhưng cũng từ sự mong manh ấy, tôi hiểu sâu hơn sức mạnh của tình người miền Trung bền bỉ như đất cát quê mình, mưa nắng dãi dầu mà vẫn không chịu mất đi.

Ngay khi trời vừa tạnh, bà con lối xóm đã sang hỏi thăm. Bác Tâm mang qua mấy cây tre dựng tạm mái hiên. Cậu Tư chống nạng đi quanh nhà xem xét từng vết nứt, vừa nhìn vừa bảo: "Khó thiệt nhưng sửa được, đừng lo".

Đám thanh niên trong xóm, đứa quen đứa lạ, kéo đến phụ xúc bùn, khiêng đồ. Giữa bãi bùn còn mùi tanh nước lũ, tiếng lao xao, tiếng gọi nhau lại rộn ràng hơn cả ngày thường.

Cha tôi, vốn là người kiệm lời, hôm ấy cúi nhặt từng viên ngói cũ, lau sạch rồi xếp ngay ngắn như thể giữ lại ký ức của cả nhà. Mẹ ngồi sửa lại chiếc rổ gói bánh tét, đôi tay khẳng khiu nhưng vẫn đều đặn. Thấy mẹ lo lắng rằng năm ni chắc không còn kịp gói bánh, tôi chỉ mỉm cười:
"Nhà mình còn người là còn Tết, mẹ hỉ".

Câu nói ấy sau này cha bảo chính là cái "chốt" giúp ông vững tinh thần mà đứng dậy sửa lại mọi thứ.

Công việc phục hồi ngôi nhà kéo dài gần một tháng. Mỗi ngày đều có người ghé phụ, người góp công, người giúp vật liệu. Dù vất vả, cha mẹ tôi nhất quyết không bỏ cuộc. Cha nói một câu mà đến giờ tôi vẫn nhớ: "Nhà mô rồi cũng hư, nhưng người nhà mà rã là nặng nhất".

Mái nhà được lợp lại bằng cả ngói mới lẫn ngói cũ. Cha bảo để máng lại vài hàng ngói thời ông nội cho "mái nhà có hương xưa, chớ đừng mới quá mà nó lạc quẻ". Khung cửa gỗ cũ được giữ lại, dù có vết xước của tụi tôi hồi nhỏ.

Khi gió lạnh tháng chạp về, ngôi nhà tuy chưa hoàn hảo nhưng đã vững vàng. Trong gian bếp vừa được dọn sạch, mẹ lại nhóm lửa. Ngọn lửa ấy như đánh dấu một vòng quay mới của hy vọng.

Ngày 28 Tết, mẹ bày mâm ngũ quả, cha treo lại dãy đèn lồng mà bão cuốn mất. Phía sân trước, chậu mai được dựng lại ngay ngắn, dù năm ấy nở muộn nhưng vàng lên trong cái lạnh rất đỗi dịu dàng.

Đêm 29, nồi bánh tét bắt đầu sôi. Mùi lá dong, mùi nếp mới và chút khói bếp len vào từng kẽ áo. Cả nhà quây quần quanh bếp, sự bình yên nhẹ đến mức tôi vừa ngồi vừa thấy lòng mình ấm lên. Cha nhìn nồi bánh, nói chậm rãi:

"Năm ni cực, nhưng chính vì cực mới biết nhà còn quý cỡ mô".

Mẹ gật đầu, nét mặt đã bớt lo, giọng nhỏ mà chắc: "Bão dông làm sập mái thiệt, nhưng nó không quật đổ được nhà mình".

Câu nói ấy như một lời kết sau tất cả những gì gia đình tôi trải qua.

Đêm giao thừa không có pháo hoa, nhưng trời quang hiếm thấy. Ánh trăng rọi lên mái ngói vừa lợp khiến tôi thấy ngôi nhà như trẻ lại. Tiếng chuông chùa từ xa vọng về, hòa với tiếng sóng sông sau nhà vẫn còn đục ngầu sau trận lũ.

Mâm cơm tất niên năm đó không nhiều món như mọi năm, nhưng lại ngon lạ thường: thịt kho, cá bống rim, dưa món và đĩa bánh tét mới vớt còn nóng. Tôi nhìn cha mẹ, nhìn căn nhà quanh mình và chợt hiểu rằng: đôi khi phải đi qua đổ nát, ta mới thấy được giá trị thật của sự sum vầy.

Mẹ trao cho tôi phong bao lì xì và nói: "Năm ni thiếu đủ thứ, mà mẹ thấy ấm hơn mọi năm".
Tôi hiểu vì sao, bởi cái ấm ở đây không phải từ đầy đủ vật chất, mà từ một mái nhà đã được dựng lại bằng chính tình thương và sự gắn bó.

Giờ đây, mỗi lần trở về, nhìn mái ngói vừa có cũ vừa có mới, tôi lại nhớ đến mùa bão năm ấy. Cơn bão đã lấy đi nhiều thứ, nhưng đem lại cho tôi một bài học không bao giờ quên: mái ấm không phải chỉ là căn nhà, mà là những con người cùng nhau đứng dậy sau dông gió.

Xuân này, khi ngồi lại bên cha mẹ, tôi thấy bình yên như chính làn gió biển mát rượi thổi vào. Những vết nứt trên tường năm xưa đã được trát lại, nhưng vết thương trong lòng mỗi người thì được hàn gắn bằng thứ còn bền hơn xi măng: yêu thương.

Miền Trung quen chịu bão, nhưng cũng quen giữ lửa. Và chỉ cần còn có nhau thì dù gió lớn đến đâu, nhà mình vẫn sáng đèn mỗi mùa xuân về.

Mời bạn đọc tham gia cuộc thi viết

Mái ấm ngày xuân

Như một món ăn tinh thần mỗi dịp Tết đến xuân về, báo Tuổi Trẻ cùng đối tác đồng hành là Công ty Xi măng INSEE tiếp tục mời bạn đọc tham gia cuộc thi viết Mái ấm ngày xuân để chia sẻ giới thiệu về ngôi nhà - mái ấm của bạn, về những đặc điểm ngôi nhà cùng những kỷ niệm mà bạn nhớ mãi không quên.

Ngôi nhà nơi ông bà, cha mẹ và bạn sinh ra, lớn lên; ngôi nhà do chính bạn tận tay xây dựng; ngôi nhà nơi bạn đón cái Tết đầu tiên cùng gia đình nhỏ... đều có thể gửi về cuộc thi để giới thiệu đến bạn đọc cả nước.

Bài viết Mái ấm ngày xuân phải chưa từng tham gia bất kỳ cuộc thi viết nào, chưa từng được đăng trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội. Tác giả chịu trách nhiệm về bản quyền, ban tổ chức có quyền biên tập, bài khi lựa chọn đăng trên các ấn phẩm Tuổi Trẻ sẽ được nhận nhuận bút.

Cuộc thi diễn ra từ ngày 1-12-2025 đến 15-1-2026, mời gọi tất cả người Việt Nam không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp đều được tham gia.

Bài viết Mái ấm ngày xuân bằng tiếng Việt tối đa 1.000 chữ, khuyến khích kèm theo ảnh, video minh họa (không nhận ảnh video minh họa lấy từ mạng xã hội không có bản quyền). Chỉ nhận bài qua email, không nhận qua đường bưu điện để tránh thất lạc.

Bài viết dự thi gửi đến địa chỉ email maiamngayxuan@tuoitre.com.vn.

Tác giả phải ghi địa chỉ, điện thoại, email, số tài khoản, số căn cước công dân để ban tổ chức liên lạc, gửi nhuận bút hoặc giải thưởng.

Cán bộ nhân viên báo Tuổi Trẻ và người nhà có thể tham gia cuộc thi viết Mái ấm ngày xuân nhưng không được xét giải. Quyết định của ban tổ chức là quyết định cuối cùng.

Lễ trao giải Mái ấm ngày xuân và ra mắt giai phẩm Tuổi Trẻ Xuân

Ban giám khảo gồm các nhà báo, nhà văn hóa tên tuổi cùng đại diện báo Tuổi Trẻ sẽ xét duyệt chấm giải từ các bài đã qua sơ khảo và chọn trao thưởng.

Lễ trao giải, ra mắt giai phẩm Tuổi Trẻ Xuân dự kiến tổ chức tại Đường sách Nguyễn Văn Bình, TP.HCM vào cuối tháng 1-2026.

Giải thưởng:

1 giải nhất: 10 triệu đồng + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân;

1 giải nhì: 7 triệu đồng + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân;

1 giải ba: 5 triệu đồng + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân;

5 giải khuyến khích: 2 triệu đồng mỗi giải + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân.

10 giải bạn đọc bình chọn: 1 triệu đồng mỗi giải + giấy chứng nhận, báo Tuổi Trẻ Xuân.

Số điểm bình chọn được tính dựa trên tương tác với bài viết, trong đó 1 sao = 15 điểm, 1 tim = 3 điểm, 1 like = 2 điểm.

Chiếc ghế trống giữa mùa xuân

Tết năm nay, gió ở vườn quê hình như thổi chậm hơn. Những tán cây trước sân vẫn rung nhẹ, vẫn rắc bóng xuống lối đất cũ, nhưng trong sự bình lặng quen thuộc ấy có một khoảng trống khó gọi tên.