Tàu sân bay Mỹ dày đặc ở Trung Đông, chiến tranh có tái diễn?

Nguy cơ chiến tranh Mỹ - Iran tái bùng phát dường như không còn phụ thuộc riêng vào Tổng thống Trump, mà còn nằm trong tính toán của Tehran.

Tàu sân bay Mỹ dày đặc ở Trung Đông, chiến tranh Iran sắp tái diễn? - Ảnh 1.

Tàu sân bay USS Theodore Roosevelt (phải) - Ảnh: AFP

Quân đội Mỹ ngày 16-11 xác nhận tàu sân bay USS Theodore Roosevelt đang hoạt động tại Trung Đông theo kế hoạch, nâng số nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ tại khu vực lên ba, cùng hơn 12 tàu khu trục.

Mỹ và Iran từng đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần vào tháng 4-2026, nhưng thỏa thuận tiếp theo công bố hồi tháng 6 đã đổ vỡ vào đầu tháng 7.

Tuần trước, Tổng thống Donald Trump cho rằng các cuộc không kích tiếp theo nhằm vào Iran khó xảy ra và chiến dịch quân sự “về cơ bản đã kết thúc”. Tuy nhiên, ông khẳng định quân đội Mỹ vẫn sẵn sàng hành động nếu tình hình thay đổi.

Việc điều thêm tàu sân bay đến Trung Đông có phải dấu hiệu xung đột Mỹ - Iran tái diễn?

Dày đặc tàu sân bay Mỹ ở Trung Đông

Theo Kênh Al Jazeera, được đặt theo tên Tổng thống thứ 26 của Mỹ, USS Theodore Roosevelt là tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân, được Hải quân Mỹ đưa vào biên chế năm 1986. Tàu có sức chứa hơn 5.000 người, mang theo hơn 60 máy bay, trong đó có tiêm kích F-18.

Ngoài nhiệm vụ tác chiến không quân, tàu còn hỗ trợ điều phối các phi đội, tiếp tế trên biển và tham gia hoạt động cứu nạn.

Sự xuất hiện của USS Theodore Roosevelt nâng số nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ tại Trung Đông lên ba, bên cạnh USS George Washington và USS George H.W. Bush.

Tháng trước, một quan chức Mỹ tiết lộ rằng Nhóm Tác chiến Đổ bộ (ARG) Makin Island, mang theo hơn 2.000 lính thủy đánh bộ, cũng theo sau tàu USS Theodore Roosevelt.

Báo Wall Street Journal đưa tin các đợt triển khai này có thể kéo theo thêm khoảng 9.000 đến 10.000 binh sĩ Mỹ, bao gồm thủy thủ và lính thủy đánh bộ trực thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay cùng các tàu hộ tống. Tuy nhiên, quân đội Mỹ chưa xác nhận con số này.

Hàng thập niên qua, Mỹ đã duy trì quân đội và khí tài quân sự tại nhiều căn cứ ở Trung Đông. Trong đó, có 8 căn cứ thường trực đặt tại Bahrain, Ai Cập, Iraq, Jordan, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Tính đến giữa năm 2025, có khoảng 40.000 đến 50.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại khu vực này, bao gồm nhân sự ở các căn cứ lớn và các tiền đồn nhỏ.

Theo các nhà phân tích tình báo nguồn mở và dữ liệu hàng không quân sự, Mỹ đã triển khai hơn 120 máy bay đến khu vực kể từ đầu tháng 2, ngay trước khi cuộc chiến với Iran nổ ra.

Các khí tài được triển khai bao gồm máy bay Hệ thống Cảnh báo và Chỉ huy trên không (AWACS) E-3 Sentry, tiêm kích tàng hình F-35 và tiêm kích chiếm ưu thế trên không F-22, phối hợp cùng các phi đội F-15 và F-16. Tháng 3 vừa qua, Lầu Năm Góc tiếp tục ra lệnh điều thêm lực lượng đến Vùng Vịnh.

Xung đột có tái diễn?

Bên cạnh thông tin tàu sân bay thứ ba của Mỹ tới Trung Đông, diễn biến tại khu vực cũng đáng chú ý. Trong khoảng 7 ngày qua, Iran đã 3 lần tuyên bố tấn công khí tài Mỹ tại Bahrain, dù phía CENTCOM sau đó đều cho hay các máy bay không người lái của Tehran đều bị bắn hạ trước khi kịp gây thiệt hại.

Chuyên gia Hamidreza Azizi, nhà phân tích tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (ICG), nhận định rằng trong bối cảnh các nỗ lực hòa đàm đang bế tắc, những diễn biến quân sự mới nhất đã làm xói mòn thêm triển vọng đạt được một giải pháp thương lượng.

Bức tường mang hình quốc kỳ Iran tại thủ đô Tehran - Ảnh: AFP

Khi Mỹ đang cân nhắc giữa việc nối lại các cuộc tấn công quân sự tổng lực hay siết chặt lệnh phong tỏa nhằm làm suy kiệt kinh tế Iran, giới lãnh đạo Tehran cũng sẽ phải đong đếm xem liệu "việc phá vỡ lệnh phong tỏa thông qua leo thang quân sự có ít tốn kém hơn so với việc chấp nhận để tình trạng này tiếp diễn hay không", ông Azizi nhận định với Hãng tin AP.

“Nói cách khác, nguy cơ bùng phát chiến tranh trở lại không còn phụ thuộc duy nhất vào quyết định của ông Trump. Nó còn phụ thuộc vào việc Tehran có kết luận cái giá của sự kiềm chế đã vượt quá rủi ro leo thang hay chưa” - vị chuyên gia nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Sascha Bruchmann, chuyên gia phân tích quốc phòng tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS, trụ sở ở Anh), đánh giá các đòn đánh vào cơ sở Mỹ là dấu hiệu cho thấy Tehran đang mất kiên nhẫn với "trò chơi chờ đợi" khi bão giá kinh tế ngày càng leo thang.

Theo giới quan sát, cả Mỹ và Iran đều đang mắc kẹt trong thế lưỡng nan. Với ông Trump, leo thang quân sự lúc này tiềm ẩn rủi ro chính trị lớn, nhất là sau thất bại nặng nề của phe Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ. 

Theo chuyên gia Muhanad Seloom (Đại học Doha), Mỹ khó thuyết phục công chúng ủng hộ một chiến dịch trên bộ, nhưng “trớ trêu thay là không có giải pháp quân sự nào hoàn toàn không cần bộ binh”.

Tuy nhiên, việc chấm dứt cuộc chiến với các điều kiện hiện tại cũng không mấy hấp dẫn đối với Mỹ. 

Việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và để eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát tranh chấp của Tehran sẽ khiến ông Trump "trắng tay" sau 8 tháng tham chiến. Thậm chí, đó có thể coi là một bước lùi.

Iran cũng đang mắc kẹt trong những nút thắt của riêng mình. Tehran ưu tiên giải pháp ngoại giao thông qua các bên trung gian như Qatar, nhưng không chấp nhận thỏa thuận theo điều kiện của Mỹ.

Theo nhà nghiên cứu Tallha Abdulrazaq (Đại học Exeter, Anh), sức ép kinh tế vì thế có thể đẩy chính quyền Iran vào tình thế ngày càng khó khăn.

Tàu sân bay Mỹ dày đặc ở Trung Đông, chiến tranh sắp tái diễn? - Ảnh 4.Ông Trump: Iran sẽ trả giá chưa từng có nếu tấn công thủ đô Mỹ bằng bom bẩn

Tổng thống Trump cảnh báo Iran sẽ phải trả giá chưa từng có nếu tấn công Washington, sau khi xuất hiện thông tin tình báo cho rằng Tehran đang lên kế hoạch sử dụng bom bẩn nhằm vào các quan chức cấp cao Mỹ.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất