Theo Hãng tin Reuters, tối 26-1 (giờ địa phương), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã tuyên bố liên minh chiến lược Nhật - Mỹ sẽ sụp đổ nếu Tokyo quay lưng với một cuộc xung đột quân sự giả định ở Đài Loan.

Nhật Bản không đứng yên nếu Mỹ bị tấn công

Phát biểu trong chương trình thảo luận cùng lãnh đạo các đảng đối lập, bà Takaichi phản bác lời chỉ trích rằng bà "đổ thêm dầu vào lửa" trong quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc.

Điều này xuất phát từ phát ngôn của bà hồi tháng 11-2025 rằng một cuộc tấn công giả định của Trung Quốc vào Đài Loan có thể dẫn đến phản ứng quân sự từ phía Nhật Bản. Bắc Kinh nhanh chóng phản ứng mạnh mẽ, yêu cầu bà Takaichi rút lại phát biểu.

Thủ tướng Nhật Bản đến nay từ chối chính thức rút lại tuyên bố trên. Quan hệ Trung - Nhật sau đó xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.

Bà Takaichi khẳng định tối 26-1: "Tôi muốn làm rõ hoàn toàn rằng đây không phải là việc Nhật Bản chủ động hành động quân sự nếu Trung Quốc và Mỹ xảy ra xung đột ở Đài Loan".

Thủ tướng Nhật Bản giải thích nếu có tình huống nghiêm trọng xảy ra, Nhật Bản sẽ phải giải cứu công dân Nhật và Mỹ tại Đài Loan và có thể phối hợp hành động với lực lượng Mỹ.

"Nếu lực lượng Mỹ đang phối hợp với chúng tôi bị tấn công mà Nhật Bản không làm gì và chỉ bỏ chạy thì liên minh Nhật - Mỹ sẽ sụp đổ", bà nhấn mạnh, đồng thời khẳng định mọi phản ứng của Tokyo sẽ nằm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.

Tokyo âm thầm yêu cầu ngư dân tránh xa quần đảo Senkaku/Điếu Ngư?

Ngày 27-1, Hãng tin Reuters dẫn một số nguồn thạo tin khẳng định nhiều quan chức Nhật Bản đang âm thầm yêu cầu ngư dân tránh xa quần đảo Senkaku/Điếu Ngư để tránh làm bùng phát xung đột ngoại giao với Bắc Kinh.

Đây là vùng lãnh thổ tranh chấp giữa Nhật Bản và Trung Quốc trong nhiều năm qua, nằm trên biển Hoa Đông. Để khẳng định chủ quyền của mình với khu vực này, ngư dân Nhật Bản vẫn thường xuyên đánh bắt cá tại đây.

Ông Nakama Hitoshi, 76 tuổi, một ngư dân thường xuyên đánh bắt tại vùng biển này khẳng định ông đã nhận được đề nghị tránh xa khu vực quần đảo trên từ chính quyền hồi cuối năm 2025.

Ngư dân Kazushi Kinjo, 53 tuổi, cũng chia sẻ ông đã nhận được nhiều cuộc gọi từ quan chức yêu cầu tránh xa Senkaku/Điếu Ngư ngay trước chuyến ra khơi hồi cuối tháng 11.

"Trước đây họ chưa bao giờ nói với tôi như vậy", ông nói.

Theo ông Nakama, Bộ trưởng Tài chính Katayama Satsuki, người từng là cố vấn cho một tổ chức hỗ trợ ngư dân tại Senkaku/Điếu Ngư, đã gặp ông tại Tokyo hôm 19-12-2025 và nhận xét rằng "những sự cố nhỏ có thể lớn dần và dẫn đến chiến tranh".

Thông tin về việc Tokyo yêu cầu ngư dân tránh xa quần đảo tranh chấp xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu bà Takaichi không làm căng thẳng tình hình với Trung Quốc hồi tháng 11.

Điều này đẩy Tokyo vào thế đối mặt thế lưỡng nan: việc đánh bắt cá khẳng định quyền kiểm soát của Nhật Bản nhưng có nguy cơ dẫn đến đối đầu nghiêm trọng với tàu hải cảnh Trung Quốc. Tuy nhiên nếu rút lui, Bắc Kinh có thể quyết liệt hơn trong việc khẳng định chủ quyền.

Hiện Chính phủ Nhật Bản chưa bình luận chính thức về vấn đề này. Reuters cho biết nguồn tin của mình bao gồm ngư dân, nhiều quan chức cấp cao chính phủ được ẩn danh và các nguồn thạo tin khác.

Trung Quốc siết nguồn cung, Nhật Bản đưa tàu khoan đất hiếm dưới đáy biển

Nhật Bản nỗ lực tìm nguồn cung đất hiếm sau khi Trung Quốc liên tục siết chặt nguồn cung khoáng sản thiết yếu.