Ngày 15-5, Tổng thống Trump rời Trung Quốc, kết thúc chuyến thăm kéo dài gần 3 ngày được kỳ vọng sẽ tạo ra những kết quả cụ thể nhằm cải thiện tỉ lệ ủng hộ đang suy giảm của ông trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới. 

Tuy nhiên các nhà phân tích đánh giá hai bên đã không đạt được bước đột phá lớn nào về thương mại.

"Tuyệt vời" nhưng ít thành quả

"Đây là chuyến thăm tuyệt vời. Tôi nghĩ chuyến đi đã mang lại nhiều thứ tốt đẹp và chúng tôi đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời. Điều này tốt cho cả hai nước", ông Trump chia sẻ khi có cuộc gặp cuối cùng với ông Tập tại khu phức hợp Trung Nam Hải ở Bắc Kinh vào ngày 15-5.

Giới chức Mỹ cho biết hai bên đã đạt được các thỏa thuận bán nông sản và đạt tiến triển trong việc thiết lập các cơ chế nhằm quản lý thương mại trong tương lai. Tuy nhiên tính đến chiều tối 15-5, các thỏa thuận chính thức từ hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung vẫn chưa được công bố, theo Hãng tin Reuters. Đài Fox News cũng tường thuật rằng chưa rõ hai bên đã đạt những thỏa thuận nào.

Ông Trump nói với Fox News rằng Trung Quốc đã đồng ý đặt mua 200 máy bay của Hãng Boeing - đơn hàng máy bay thương mại do Mỹ sản xuất đầu tiên của Bắc Kinh trong gần một thập kỷ. Con số này vẫn thấp hơn nhiều so với khoảng 500 chiếc mà thị trường kỳ vọng, khiến cổ phiếu Boeing giảm hơn 4%.

"Đối với thị trường, hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung có thể mang lại sự yên tâm về mặt chiến lược, nhưng lại thiếu sức nặng về mặt thực chất", ông Chim Lee, chuyên gia phân tích về Trung Quốc tại Tổ chức Economist Intelligence Unit, nhận định.

Nhiều cổ phiếu Trung Quốc giảm trong phiên giao dịch ngày 15-5 khi cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới không mang lại nhiều thỏa thuận đủ sức khiến giới đầu tư hào hứng.

Trong khi ông Trump tìm kiếm những thắng lợi kinh doanh trước mắt như thỏa thuận bán máy bay Boeing, ông Tập lại nhấn mạnh việc tái thiết lập quan hệ hai nước theo hướng "mang tính xây dựng và ổn định về chiến lược" cũng như duy trì quan hệ thương mại ổn định với Washington. Điều này cho thấy sự khác biệt trong ưu tiên của Mỹ và Trung Quốc.

Các nhà phân tích cho rằng thành tựu lớn nhất của hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung có thể chỉ là việc duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại có hiệu lực đến tháng 11-2026 mà hai nhà lãnh đạo đạt được hồi tháng 10 năm ngoái, trong đó ông Trump đình chỉ các mức thuế ba chữ số đối với hàng hóa Trung Quốc, còn ông Tập không siết chặt nguồn cung các loại đất hiếm quan trọng.

Cam kết mở cửa hơn nữa

Quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang ở thời điểm căng thẳng vì nhiều vấn đề, từ thuế quan của ông Trump, Đài Loan, xung đột tại Trung Đông, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ của Mỹ... cho tới cách Bắc Kinh đối xử với các công ty Mỹ đang cố gắng cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc.

Nvidia là một trong những công ty Mỹ bị cuốn vào vòng xoáy căng thẳng địa chính trị leo thang giữa hai nước. Tập đoàn này đang đối mặt với sự giám sát ngày càng chặt chẽ từ cả Washington lẫn Bắc Kinh.

Khi ông Trump đến thăm Bắc Kinh, ông Tập đã khẳng định một điều với các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tháp tùng ông Trump: Cánh cửa làm ăn tại Trung Quốc sẽ ngày càng rộng mở! Phát biểu của ông Tập được đưa ra hôm 14-5, sau khi ông Trump lần lượt giới thiệu với nhà lãnh đạo Trung Quốc nhóm 17 lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, trong đó có tỉ phú Elon Musk, Giám đốc điều hành Tập đoàn Nvidia Jensen Huang, Giám đốc điều hành Tập đoàn Apple Tim Cook...

"Trung Quốc hoan nghênh việc tăng cường hợp tác cùng có lợi với Mỹ và tin rằng các doanh nghiệp Mỹ sẽ có triển vọng rộng mở hơn nữa tại Trung Quốc", Tân Hoa xã dẫn lại lời ông Tập. Theo truyền thông Trung Quốc, các doanh nhân Mỹ nói rằng họ đặc biệt coi trọng thị trường Trung Quốc, đồng thời mong muốn mở rộng hoạt động kinh doanh và tăng cường hợp tác với Trung Quốc.

Từ Đại lễ đường Nhân dân hôm 14-5, ông Jensen Huang cho biết cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung "diễn ra tốt đẹp". Còn ông Musk nói với các phóng viên rằng "nhiều điều tích cực" đang diễn ra, trong khi ông Cook giơ ngón tay cái thể hiện sự tán thành.

Theo thông cáo về cuộc gặp Tập - Trump do Tân Hoa xã công bố, nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng kêu gọi hai bên mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, y tế, nông nghiệp, du lịch và thực thi pháp luật.

Báo Financial Times dẫn lời một lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ cho biết ông Tập muốn các doanh nghiệp Mỹ trở thành "lực lượng ổn định" trong mối quan hệ Mỹ - Trung đầy căng thẳng, đồng thời coi các CEO tháp tùng chuyến đi là cầu nối quan trọng với Washington.

Vị lãnh đạo doanh nghiệp này nhận định lời hứa mở cửa hơn nữa của ông Tập có thể đồng nghĩa với việc nới lỏng một số quy định và tạo ra môi trường dễ dự đoán hơn, dù quyền tiếp cận thị trường vẫn sẽ diễn ra "theo các điều kiện của Trung Quốc".

Thượng đỉnh Mỹ - Trung: Hai bên đồng thuận về Hormuz, nhắc nhở nhau về Đài Loan

Nhà Trắng khẳng định ông Tập và ông Trump đã nhất trí với nhau rằng eo biển Hormuz phải luôn được giữ thông suốt, trong khi Bắc Kinh nhấn mạnh ông Tập đã nhắc Mỹ không can thiệp vấn đề Đài Loan.