Tuy nhiên song hành với sự phát triển "nóng" là lo ngại thị trường affiliate đang rơi vào tình trạng hỗn loạn khi nhiều sản phẩm, trong đó có cả những sản phẩm liên quan đến sức khỏe, được giới thiệu "quá đà", chất lượng sản phẩm mơ hồ, nếu không có biện pháp quản chặt, đây có thể trở thành "đa cấp kiểu mới".

"Nhà nhà gắn link" để hưởng hoa hồng

Sự bùng nổ của tiếp thị liên kết đã khiến việc kinh doanh đồ ăn, thức uống, thực phẩm chức năng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ cần đăng ký tài khoản, gắn link giới thiệu, bất kỳ cá nhân nào cũng có thể quảng bá sản phẩm để hưởng hoa hồng, bất kể có hiểu rõ về nguồn gốc, chất lượng hay mức độ an toàn của sản phẩm đó hay không.

Bên cạnh các sản phẩm có thương hiệu, nhiều mặt hàng là thực phẩm "nhà làm" dễ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của khách hàng cũng dễ dàng xuất hiện và được rao bán công khai trên các sàn thương mại điện tử. 

Chỉ cần vài hình ảnh minh họa, mô tả hấp dẫn quá trình làm và mức giá cạnh tranh, sản phẩm nhanh chóng tiếp cận người tiêu dùng mà không cần chứng minh nguồn gốc, quy trình sản xuất hay điều kiện an toàn thực phẩm. Khi kiểm soát lỏng lẻo, ranh giới giữa hàng thủ công chất lượng và sản phẩm tiềm ẩn rủi ro ngày càng mờ nhạt.

Điển hình như việc dù được các bác sĩ cảnh báo không nên sử dụng sản phẩm An cung ngưu hoàng hoàn một cách tùy tiện, phải có sự hướng dẫn chỉ định của bác sĩ, thế nhưng sản phẩm này mua dễ như rau.

Chỉ cần gõ từ khóa tìm kiếm "An cung ngưu hoàng hoàn" trên thanh công cụ tìm kiếm trên ứng dụng TikTok, có đến hàng trăm video rao bán sản phẩm. Đáng nói, nhiều cá nhân người dùng, đăng video quảng cáo người nhà mình đã sử dụng sản phẩm, sau đó gắn link sản phẩm để hưởng hoa hồng và hướng dẫn luôn cách sử dụng, liều dùng dù không phải bác sĩ, có thể nguy hiểm đến tính mạng người sử dụng.

Chất lượng sản phẩm "tù mù"

Tin vào lời giới thiệu của người nổi tiếng, nhiều khách hàng khi nhận về sản phẩm không khỏi thất vọng bởi chất lượng sản phẩm. Mới đây, nổi lên trong thị trường affiliate, một tài khoản cá nhân nổi tiếng có doanh số lên đến hàng chục tỉ đồng/tháng rao bán sản phẩm không tránh khỏi tranh cãi về chất lượng sản phẩm.

Trên các nền tảng mạng xã hội, người này thường giới thiệu các sản phẩm mỹ phẩm và thời trang như mặt nạ, son môi, dưỡng mi, mi giả, sữa rửa mặt, sữa tắm, quần áo, váy vóc... hay thậm chí là giỏ quà Tết.

Khách hàng thử mua một giỏ quà Tết từ tài khoản này được quảng bá rầm rộ trên TikTok và các nền tảng khác. Trong video review đó đã có nhiều người tiêu dùng nhận xét rất thẳng thắn sản phẩm bên trong giỏ quà thiếu thông tin nguồn gốc, nơi sản xuất, hạn sử dụng rõ ràng; có phần trà còn lẫn mảnh ni lông và nhiều mặt hàng khác khiến người này chỉ chấm 2/10.

Về bản chất, affiliate là mô hình hợp pháp khi người làm nội dung/giới thiệu sản phẩm nhận hoa hồng khi người xem nhấp link và mua hàng theo cơ chế mà nền tảng hoặc nhãn hàng quy định. Thế nhưng khi "nhà nhà gắn link, nhà nhà làm affiliate" thì việc giới thiệu càng dễ bị biến tướng từ "review ảo", quảng cáo lố công dụng. Bởi chỉ cần bán được hàng, người giới thiệu sẽ được hưởng hoa hồng.

Thực tế cho thấy phần lớn người làm affiliate hiện nay không phải là người sản xuất, không trực tiếp nhập hàng, thậm chí không ít người không kiểm chứng nguồn gốc, chất lượng sản phẩm. Họ chỉ cần một kịch bản bán hàng hấp dẫn, một vài câu nói "bắt trend" và sự tin tưởng của người xem để chốt đơn, đổi lại là khoản hoa hồng không nhỏ.

Đáng lo hơn, những sản phẩm được đẩy mạnh qua affiliate lại thường rơi vào nhóm có rủi ro cao như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cơ thể, đồ gia dụng không rõ tiêu chuẩn. Đây đều là các mặt hàng dễ thổi phồng công dụng, đánh vào tâm lý cả tin của người tiêu dùng.

Hệ lụy khôn lường khi "mua chỉ qua giới thiệu"

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và oxy cao áp, cho hay vài năm gần đây, tiếp thị liên kết bùng nổ rất nhanh. Chỉ cần một tài khoản mạng xã hội và một đường link mua hàng, bất kỳ ai cũng có thể tham gia bán sản phẩm và nhận hoa hồng. 

Ở góc độ kinh tế số, đây là xu hướng khó tránh khi doanh nghiệp bán được hàng nhanh hơn, người giới thiệu có thêm thu nhập, còn người mua thì thấy tiện lợi vì "nghe người quen nói".

"Tuy nhiên, với tư cách là một bác sĩ, tôi ngày càng thấy rõ mặt trái của affiliate, đặc biệt khi nó gắn với thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm. Đây không còn là câu chuyện bán một chiếc áo hay một món đồ gia dụng, mà là những sản phẩm tác động trực tiếp lên cơ thể, lên gan, thận, nội tiết và làn da của người dùng.

Thực tế khám chữa bệnh cho thấy rất nhiều người đến bệnh viện trong tình trạng bệnh đã nặng hơn chỉ vì tin vào lời quảng cáo trên mạng. Họ không hẳn là nhẹ dạ, mà đơn giản vì họ tin vào những câu chuyện "trải nghiệm thật", tin rằng người bán "đã dùng rồi", "đã khỏi rồi", "chỉ chia sẻ cho cộng đồng". Affiliate khiến ranh giới giữa quảng cáo và tư vấn y khoa bị xóa nhòa, và chính điều đó tạo ra rủi ro", bác sĩ Hoàng chia sẻ.

Ngoài nội dung quảng cáo, chất lượng sản phẩm cũng là điều khiến giới chuyên môn lo ngại. Qua các đợt kiểm tra, cơ quan chức năng từng phát hiện không ít thực phẩm bảo vệ sức khỏe không đạt thành phần công bố, thậm chí chứa tạp chất hoặc chất cấm.

"Trên lâm sàng, chúng tôi gặp những bệnh nhân bị tổn thương gan, thận hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài mà nguyên nhân đến từ việc sử dụng các sản phẩm "bổ sung" không rõ nguồn gốc. Điều đáng nói là nhiều người chỉ nghĩ đó là thực phẩm, nên chủ quan sử dụng trong thời gian dài mà không theo dõi tác dụng phụ", bác sĩ Hoàng cho biết thêm.

Từ góc nhìn bác sĩ, bác sĩ Hoàng khuyến cáo người tiêu dùng vẫn là tuyến phòng thủ quan trọng nhất. Với bất kỳ sản phẩm nào liên quan đến sức khỏe, cần cảnh giác với những lời hứa "quá hoàn hảo", đặc biệt là các quảng cáo khẳng định chữa bệnh, thay thế thuốc hoặc cho hiệu quả tức thì. Ưu tiên mua sản phẩm từ nguồn uy tín, có thông tin rõ ràng và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ khi cần thiết vẫn là cách bảo vệ an toàn nhất.

Trước việc các loại sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ, Trường đại học Y dược TP.HCM, cũng cho hay mỗi người cần xác định nhu cầu của bản thân. Đối với các vấn đề sức khỏe, người giúp bạn tốt nhất là thầy thuốc. 

Cần xác định rõ tình trạng của bản thân thiếu hụt dinh dưỡng như thế nào, có các rối loạn chức năng nào (mất ngủ, táo bón...), từ đó mới lựa chọn sản phẩm tốt cho bản thân mình.

Bác sĩ khuyến cáo nên đọc kỹ nhãn hàng hóa để ý đến khuyến cáo về nguy cơ, đối tượng sử dụng, hàm lượng chất dinh dưỡng, lượng dùng hằng ngày cho người Việt Nam, ngưỡng dung nạp, hạn sử dụng, thông tin nào nếu không hiểu rõ thì có thể hỏi nơi bán hàng hoặc hỏi thêm thầy thuốc.

Thực phẩm bán trên sàn thương mại điện tử phải công khai giấy công bố

Theo nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP của Chính phủ vừa bàn hành về việc công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm được quy định chặt chẽ hơn, đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử.

Các nhóm sản phẩm như thực phẩm chế biến bao gói sẵn; phụ gia thực phẩm; vi chất dinh dưỡng; thực phẩm bảo vệ sức khỏe; thực phẩm dinh dưỡng y học; thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt; thực phẩm bổ sung; sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, cũng như dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đều phải thực hiện đăng ký bản công bố sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Nghị quyết nêu rõ: tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm công khai giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm khi kinh doanh các mặt hàng này trên sàn thương mại điện tử, nhằm bảo đảm minh bạch thông tin và quyền lợi người tiêu dùng.

Phải đam mê, quyết tâm nếu muốn lành nghề Affiliate Creator

Affiliate Creator (Nhà sáng tạo nội dung tiếp thị liên kết) đang trở thành một nghề "hot" thu hút sự quan tâm của công chúng. Hình ảnh những affiliate creator tự tin chốt đơn, tạo ra thu nhập khủng khiến nhiều người mơ ước.