Trả giá đắt vì uống thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc

Dịp Tết về quê, chị X. thấy khuôn mặt của bà nội mình (80 tuổi) có dấu hiệu bất thường: mặt tròn to, tích nước, ửng đỏ và da trở nên mỏng hơn trước. Nghi ngờ bà có thể đã uống thuốc giảm đau chứa corticoid, chị X. hỏi thăm và kiểm tra các loại thuốc bà đang uống.

Bà nội kể ngoài thuốc uống được bệnh viện địa phương kê đơn, bà còn tự mua thêm thuốc từ một người trong xóm được giới thiệu là "có nhiều năm kinh nghiệm bán thuốc, đỡ đẻ". Theo lời bà, mỗi khi uống loại thuốc này thì tình trạng đau nhức chân giảm rõ rệt nên bà thường dùng kết hợp với thuốc được bác sĩ kê.

Gia đình đã yêu cầu bà ngừng uống các loại thuốc không rõ nguồn gốc, không có trong đơn điều trị và khuyên chỉ nên dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế các rủi ro cho sức khỏe.

Khoa nội tiết Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) cũng vừa tiếp nhận một cụ ông 87 tuổi được người nhà đưa đến khám vì mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, suy kiệt.

Thăm khám ghi nhận người bệnh có khuôn mặt tròn, đỏ, mỡ dồn vùng cổ, da mỏng và dễ bầm. Khi hỏi về thuốc đang dùng, người nhà cho biết cụ đã tự mua thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc và dùng kéo dài vì “uống thấy dễ chịu”.

Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hạnh - khoa nội tiết Bệnh viện Nhân dân 115 - cho biết qua đánh giá ghi nhận người bệnh có dấu hiệu gợi ý hội chứng Cushing kèm suy tuyến thượng thận mạn, liên quan đến việc dùng corticoid kéo dài. Sau điều trị theo phác đồ, sức khỏe người bệnh cải thiện và được tư vấn theo dõi lâu dài.

Suy tuyến thượng thận, thay đổi ngoại hình, rối loạn chuyển hóa

Bác sĩ Hạnh lưu ý người dân không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc không rõ thành phần, vì có thể tiềm ẩn corticoid.

Corticoid là nhóm thuốc có tác dụng kháng viêm và ức chế miễn dịch mạnh, được bác sĩ chỉ định trong nhiều bệnh lý như hen, dị ứng, một số bệnh khớp và bệnh tự miễn.

Corticoid là thuốc quan trọng trong điều trị, tuy nhiên nếu tự ý dùng, dùng kéo dài hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc có chứa corticoid, cơ thể có thể bị rối loạn hoạt động tuyến thượng thận và dẫn đến suy tuyến thượng thận mạn.

Người dùng corticoid kéo dài có thể làm thay đổi ngoại hình với khuôn mặt tròn đỏ, tích mỡ vùng cổ, tăng mỡ vùng bụng, teo cơ tay chân; làn da trở nên mỏng, dễ bầm, rạn da đỏ tím.

Bên cạnh đó, corticoid dùng kéo dài còn gây rối loạn chuyển hóa với các biểu hiện như: tăng huyết áp, tăng đường huyết, loãng xương. Người bệnh cũng có thể gặp các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, buồn nôn.

Tuy nhiên các dấu hiệu này không mang tính đặc hiệu, nên khi có biểu hiện bất thường, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Bác sĩ Hoàng Quốc Nam - phụ trách khoa nội cơ xương khớp, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) - cho hay phần lớn bệnh nhân dùng các loại thuốc giảm đau để điều trị bệnh cơ xương khớp không hề biết trong đó có chứa corticoid.

Một số ít người có biết nhưng không lường trước được những hậu quả khi dùng kéo dài, đến khi cơ thể phụ thuộc vào thuốc thì mới phát hiện.

Theo bác sĩ Nam, việc sử dụng thuốc thường bắt nguồn từ truyền miệng, nghe người quen mách bảo hoặc mua theo kinh nghiệm. Nhiều loại thuốc còn được rao bán tràn lan trên mạng xã hội với những lời quảng cáo như "uống là khỏi bệnh hoàn toàn", khiến người bệnh dễ tin tưởng và sử dụng.

Ngoài ra nhiều bệnh nhân vì kinh tế khó khăn tự mua thuốc giá rẻ để dùng, dẫn đến lạm dụng corticoid, khiến bệnh nặng hơn và việc điều trị trở nên khó khăn hơn.

Tai biến do lạm dụng corticoid

Rất nhiều người bệnh đang phải hằng ngày gánh chịu những hậu quả khôn lường do việc lạm dụng corticoid gây ra, trong đó có những biến chứng nặng.