Sau bài viết "Quê quán là cội nguồn trong ký ức hay trên giấy tờ?" trên Tuổi Trẻ Online, nhiều bạn đọc phản hồi những câu chuyện riêng của gia đình mình gặp phải với hai từ quê quán.

Khái niệm quê quán cần được mở rộng hơn

Một bạn đọc kể rằng anh sinh ra ở một tỉnh miền Trung, 8 tuổi ra miền Bắc sống, lớn lên làm việc ở miền Bắc. Con anh sinh ra ở miền Bắc nhưng gia đình sau đó vô miền Nam sinh sống. Trong khi giấy tờ thì quê quán vẫn ghi ở tỉnh miền Trung, nhưng anh và các con chưa về miền Trung lần nào, cháu anh sinh ra ở miền Nam cũng phải ghi quê quán ở tỉnh miền Trung.

Bạn đọc tên Khanh cho biết: "Ba mẹ tôi là người ở các vùng khác đến một vùng đất mới sinh sống, lập nghiệp. Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng đất mới đó. 

Với tôi đó mới là quê hương, nơi có biết bao kỷ niệm, hình thành nên tính cách của tôi. Còn những vùng đất mà theo luật gọi là quê, tôi thấy xa lạ vô cùng. Nếu phải về thì cũng chỉ là nghĩa vụ, đếm trên đầu ngón tay và mong cho xong việc để đi".

Bạn đọc Đăng Tương đồng cảm: "Chuyện quê quán này không phải của riêng mỗi gia đình nào. Mỗi nhà có một câu chuyện khác nhau về quê quán".

Bạn đọc tên Ngọc Hà liên hệ hiện tại: "Thế hệ gen Z bây giờ là những 'công dân toàn cầu', họ có thể sinh ra ở một nơi, học tập ở một nơi và làm việc ở một nơi khác. Khái niệm quê quán cần được mở rộng ra".

"Đừng để hai chữ 'quê quán' trở thành gánh nặng thủ tục. Hãy để nó là nơi trú ngụ của tâm hồn. Một người sinh ra ở TP.HCM, lớn lên với đường phố nhộn nhịp thì TP.HCM chính là máu thịt, là quê hương chân thật nhất của họ rồi", độc giả Phượng Yêu chia sẻ.

Bạn đọc Quỳnh Như đồng tình: "Với tôi, quê quán không chỉ là dòng chữ trên căn cước, mà là vị mắm, giọng nói của bà, của mẹ. Giấy tờ chỉ là trên pháp luật, còn thứ thật sự khiến nơi nào đó trở thành quê quán là tình cảm và ký ức". 

Thay quê quán bằng nơi sinh được không?

Bạn đọc tên Hoàng kể: "Trước tôi có làm giấy khai sinh cho con, họ yêu cầu ghi quê quán phải nhất quán giữa các thành viên trong gia đình. Nhưng tôi hỏi tôi sinh ra ở Đắk Lắk thì quê quán phải ở Đắk Lắk, chứ sao phải khai theo quê của cha tôi?".

Đồng tình, bạn đọc Hoài Bảo đề xuất: "Nên chăng thay quê quán bằng nơi sinh (như cách làm của nhiều quốc gia phương Tây) để đảm bảo tính xác thực và đơn giản hóa thủ tục?".

"'Quê hương mỗi người chỉ một, như là chỉ một mẹ thôi'. Nhưng trong thời đại di cư mạnh mẽ như hiện nay, quê hương không còn đứng yên một chỗ. Vì thế quê quán cũng chỉ là nơi tưởng về, chứ chưa chắc một lần ghé thăm. Ghi nơi sinh là hợp lý nhất", bạn đọc Thái An lý giải..

Bạn đọc Minh Tâm nhìn ở góc độ khác: "Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta tối giản hóa giấy tờ. Chỉ cần nơi sinh và nơi thường trú là đủ để quản lý, còn nguồn cội hãy để nó nằm trong tim mỗi người". "Nên chuyển hẳn sang nơi sinh để thuận tiện cho việc quản lý hiện đại", bạn đọc Thuận Thành đề xuất.

Theo bạn đọc Vân, "trong kỷ nguyên số, mọi thông tin nên được tích hợp và tối giản".

Tuy nhiên bạn đọc Linh Nhi băn khoăn: "Nếu thay quê quán bằng nơi sinh, có lẽ chúng ta sẽ bớt đi những nhầm lẫn hành chính, nhưng liệu có đánh mất đi một sợi dây liên kết vô hình với tổ tiên?". 

Còn bạn đọc Cát Linh cho rằng: "Đứng từ góc độ quản lý, việc chuyển đổi dần sang nơi sinh là xu thế tất yếu. Tuy nhiên vì quê quán đã ăn sâu vào tiềm thức nhiều người, các cơ quan quản lý cần có lộ trình thay đổi để không tạo ra cảm giác bị mất gốc về mặt thủ tục cho người dân".

Độc giả Mỹ Tâm gợi ý: "Theo tôi, trên giấy tờ pháp lý (căn cước, hộ chiếu) nên ưu tiên ghi nơi sinh để đảm bảo tính xác thực và thuận tiện cho giao dịch. Còn trong hồ sơ lý lịch/gia phả thì duy trì mục quê quán hoặc nguyên quán' như truyền thống, văn hóa để giữ gìn sợi dây nguồn cội".

Xa nhà, canh cánh nỗi nhớ Tết quê

Tôi vẫn nhớ về Tết quê, nhớ hình ảnh bà nội đi chợ, bày mâm ngũ quả. Bà luôn dặn dò con cháu dù có đi đâu cũng phải luôn hướng về gia đình và cội nguồn.