Nhà giáo trẻ tiêu biểu TP.HCM: Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế

KIM ANH
và 1 tác giả khác

Từ một cậu học trò nghèo ở Vĩnh Long (cũ), lần đầu biết đến máy tính nhờ phòng máy được một nhà hảo tâm tài trợ, tiến sĩ Lê Duy Tân (sinh năm 1993) đã trở thành giảng viên, nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI).

Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 1.

Tiến sĩ Lê Duy Tân được vinh danh giải thưởng Nhà giáo trẻ tiêu biểu năm 2026 vào ngày 15-11 - Ảnh: QUỲNH TRÂM

Tiến sĩ Lê Duy Tân được Thành Đoàn TP.HCM vinh danh giải thưởng Nhà giáo trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2026 vào ngày 15-11. Dịp này anh được nhận bằng khen của UBND TP.HCM vì hai lần liên tiếp nhận giải thưởng cao quý này (2024 và 2026).

Tiến sĩ 33 tuổi biến phòng thí nghiệm thành 'xưởng chế tạo' công nghệ vì cộng đồng

Từ những thuật toán đến sức khỏe cộng đồng

Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 2.

Tiến sĩ Lê Duy Tân (bên phải) - người truyền lửa cho nhiều sinh viên, học sinh trong nghiên cứu khoa học - Ảnh: QUỲNH TRÂM

Với tiến sĩ Lê Duy Tân, giảng viên khoa công nghệ thông tin, Trường đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TP.HCM, giá trị của một công trình khoa học không chỉ nằm ở số lượng bài báo quốc tế hay giải thưởng đạt được, mà quan trọng hơn là khả năng giải quyết những vấn đề đang hiện hữu trong cuộc sống.

Một trong những công trình anh tâm huyết là BrainTrain - ứng dụng hỗ trợ rèn luyện nhận thức, trí nhớ cho người có nguy cơ suy giảm nhận thức. Thay vì chỉ dừng lại ở một đề tài nghiên cứu trong trường đại học, sản phẩm được nhóm phát triển theo hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo thông qua các trò chơi tương tác, giúp người sử dụng tham gia những hoạt động rèn luyện nhận thức.

Trong dự án này, anh Tân tham gia hướng dẫn, đồng hành cùng nhóm sinh viên và phụ trách phát triển các thành phần công nghệ thông tin của hệ thống. Công trình được phối hợp cùng các đơn vị thực hiện. 

Điều đáng chú ý là BrainTrain đã có cơ hội bước ra khỏi phòng thí nghiệm. Năm 2025, Sở Y tế TP.HCM cho phép triển khai thử nghiệm ứng dụng tại Trạm Y tế phường Cầu Kiệu và Trạm Y tế phường Bình Lợi. Hơn 700 bệnh nhân đã tham gia sử dụng.

Từ một ý tưởng công nghệ trên giảng đường, BrainTrain từng bước tiếp cận người dân thông qua hệ thống y tế cơ sở. Đây cũng là cơ hội để nhóm nghiên cứu ghi nhận trải nghiệm thực tế, lắng nghe phản hồi của người sử dụng và tiếp tục hoàn thiện sản phẩm.

BrainTrain được trao giải thưởng Thành tựu y khoa Việt Nam năm 2024 và giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo toàn quốc năm 2025. Sản phẩm cũng đoạt giải ba cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp "Chuyển đổi số - Thách đố sáng tạo".

Cậu học trò mê mẩn chiếc máy tính thành tiến sĩ khoa học thông tin

Hành trình đến với công nghệ của anh Tân bắt đầu từ một tuổi thơ nhiều thiếu thốn ở quê nhà Vĩnh Long (cũ). Trong ký ức của anh, những năm tháng lớn lên ở vùng quê nghèo là khoảng thời gian mà việc được tiếp xúc với máy tính dường như là điều xa xỉ.

Cơ hội đến khi một nhà hảo tâm tài trợ phòng máy tính tại nhà văn hóa xã. Lần đầu chạm tay vào bàn phím, cậu học trò quê lập tức bị cuốn hút bởi thế giới công nghệ thông tin. Từ niềm đam mê ban đầu ấy, cùng sự dìu dắt của thầy cô, anh từng bước tìm thấy con đường học tập và nghiên cứu của mình.

Sau khi tốt nghiệp đại học, anh giành học bổng toàn phần bậc thạc sĩ rồi tiến sĩ ngành khoa học thông tin tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST).

Năm 2021, hoàn thành chương trình tiến sĩ, anh quyết định trở về Việt Nam giảng dạy, nghiên cứu tại Trường đại học Quốc tế. 

"Chính giáo dục đã đưa tôi đến con đường ngày hôm nay - con đường mà ngày nhỏ tôi chưa bao giờ dám nghĩ mình có thể đặt chân tới. Thầy cô không chỉ truyền cảm hứng mà còn trao cho tôi cơ hội được làm nghiên cứu khoa học từ sớm để thay đổi tương lai", anh Tân chia sẻ.

Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 3.

Tiến sĩ Lê Duy Tân người truyền lửa cho nhiều sinh viên, học sinh trong nghiên cứu khoa học và có nhiều bạn trẻ đạt giải thưởng cao và nhận học bổng du học các nước - Ảnh: QUỲNH TRÂM

Biến phòng thí nghiệm thành nơi ươm mầm sáng tạo

Trở về nước, anh cùng các đồng nghiệp đồng sáng lập AIoT Lab VN - phòng thí nghiệm mở chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật. Đến nay, AIoT Lab VN quy tụ hơn 40 thành viên, cộng tác viên, triển khai hơn 100 dự án lớn nhỏ và công bố hơn 80 công trình khoa học.

Ở đây, sinh viên không chỉ được học cách sử dụng công nghệ mà còn được khuyến khích tự đặt câu hỏi, nhận diện vấn đề và tìm hướng giải quyết. 

Người thầy giữ vai trò định hướng, góp ý chuyên môn, kết nối chuyên gia và hỗ trợ các em vượt qua những khó khăn trong quá trình nghiên cứu. Với anh, sinh viên phải thực sự là chủ thể của công trình, được quyền thử nghiệm, được phép sai và học cách đứng dậy từ những lần chưa thành công.

Một trong những sản phẩm tiêu biểu là EVALLOS - nền tảng ứng dụng AI và thuật toán xử lý dữ liệu giáo dục nhằm hỗ trợ đánh giá chuẩn đầu ra chương trình đào tạo đại học.

Xuất phát từ bài toán thực tế của các cơ sở giáo dục, dưới sự hướng dẫn chuyên môn công nghệ thông tin của anh Tân, nhóm sinh viên đã phát triển sản phẩm thành một nền tảng có khả năng ứng dụng. EVALLOS giành giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo toàn quốc năm 2025, được chọn vào top 10 dự án nổi bật của Tuổi Trẻ Startup Award 2025 và được chuyển giao cho một trường đại học tại TP.HCM với giá trị gần 1 tỉ đồng.

Em Hong Dao Kiệt, 18 tuổi, cựu học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn (TP.HCM), là một trong những gương mặt trưởng thành từ môi trường nghiên cứu này. Gặp anh Tân khi thầy làm giám khảo một cuộc thi Tin học trẻ, Kiệt mạnh dạn xin tham gia AIoT Lab VN từ năm 17 tuổi.

Từ một học sinh phổ thông ít có điều kiện tiếp cận nghiên cứu chuyên sâu, Kiệt được hướng dẫn tư duy nghiên cứu, kỹ năng thuyết trình và từng bước tự tin hơn với con đường công nghệ. Em sau đó giành học bổng 50% ngành công nghệ tại Đại học Công nghệ Sydney (Úc).

"Gặp thầy Tân và đồng hành cùng AIoT Lab VN giúp em có nền tảng vững chắc trước ngưỡng cửa du học. Thầy luôn nhắc chúng em rằng sợ thì không làm, mà làm thì không sợ. Trong nghiên cứu chắc chắn có thất bại, điều quan trọng là dám bước qua nỗi sợ để tạo bước nhảy vọt", Kiệt chia sẻ.

Tiến sĩ Tân còn dành nhiều tâm huyết cho hoạt động phổ cập công nghệ. Anh là một trong những người đồng khởi xướng, cố vấn học thuật và diễn giả chủ chốt của dự án cộng đồng Bình dân học AI - Phổ cập AI, hướng đến trang bị năng lực AI cho 2 triệu thanh niên Việt Nam trong giai đoạn 2025-2026.

Đến nay, anh đã tham gia hơn 50 chương trình tập huấn về trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, thu hút hơn 5.000 lượt giảng viên, sinh viên và thanh niên tham dự.

Giai đoạn 2022-2026, tiến sĩ Lê Duy Tân có 57 công bố khoa học, gồm 11 bài báo tạp chí, 37 bài báo hội nghị, một cuốn sách và tám chương sách; đồng thời có năm đơn đăng ký sở hữu trí tuệ, giải pháp hữu ích được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận hợp lệ.

Anh từng nhận danh hiệu Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc năm 2025 và bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2026.

Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 4.
Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 5.
Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 6.
Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 7.
Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 8.
Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 9.

Với vai trò là giảng viên, cán bộ Đoàn, tiến sĩ Lê Duy Tân đã tham gia nhiều hoạt động đồng hành cùng  sinh viên, học sinh trong nghiên cứu khoa học và có nhiều bạn trẻ đoạt giải thưởng cao ở các cuộc thi, nhận học bổng du học các nước - Ảnh: QUỲNH TRÂM - NVCC

Tiến sĩ trẻ đưa trí tuệ nhân tạo từ giảng đường đến trạm y tế - Ảnh 10.TP.HCM vinh danh hơn 1.000 Nhà giáo trẻ tiêu biểu năm 2026

Ngày 15-11, Thành Đoàn TP.HCM tổ chức chương trình tuyên dương 1.113 Nhà giáo trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2026. Trong số này có 193 gương mặt hai lần liên tục được vinh danh vào các năm 2024 và 2026.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất