Mang tiếng nói bảo tồn từ Việt Nam đến CBD COP17 tại Armenia

Họ là Phạm Thị Hải Anh (Hà Nội), Phạm Thị Kiều Oanh (Huế) và Nguyễn Phúc Thiên Khoa (TP.HCM), tham gia thông qua Mạng lưới Thanh niên Toàn cầu về Đa dạng sinh học (GYBN), với sự hỗ trợ của WWF-Việt Nam thông qua dự án “Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong thực hiện mục tiêu Khung đa dạng sinh học toàn cầu và Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học tại Việt Nam” (MiB-GBF) và sự phối hợp của GYBN Việt Nam trong các hoạt động thanh niên tại hội nghị..

Từ chuyện bảo tồn đến sáng kiến tại địa phương

Tại phiên đối thoại, Hải Anh chia sẻ kinh nghiệm từ dự án MiB-GBF, nơi WWF-Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng thông qua nâng cao năng lực, cung cấp công cụ và hỗ trợ tài chính để bảo tồn tài nguyên, cải thiện sinh kế.

Theo Hải Anh, người trẻ không nhất thiết phải có chuyên môn về bảo tồn mới có thể đóng góp. Thông qua các sáng kiến như “KỂ ĐỂ GIỮ”, WWF-Amano Fellowship và hoạt động thực địa, thanh niên có cơ hội kết nối, phát huy thế mạnh về nghiên cứu, truyền thông, hoạt động xã hội để lan tỏa những câu chuyện và kinh nghiệm bảo tồn từ địa phương.

Còn Kiều Oanh chia sẻ về vai trò của thanh niên trong gìn giữ tri thức bản địa qua sáng kiến “KỂ ĐỂ GIỮ”, thuộc dự án MiB-GBF của WWF-Việt Nam. Thông qua việc lắng nghe, ghi chép và kể lại những câu chuyện địa phương, người trẻ góp phần lưu giữ tri thức cộng đồng và kết nối các thế hệ.

Oanh giới thiệu những đóng góp khác của thanh niên Việt Nam trong nông nghiệp bền vững và giáo dục ngôn ngữ cho trẻ em dân tộc thiểu số tại các vùng giàu giá trị sinh thái.

Thiên Khoa ấn tượng với chia sẻ của Mark Liao Jun (Malaysia) rằng người trẻ cần được nhìn nhận là đối tác và được đầu tư để duy trì công việc. Cậu nhận ra có mặt tại một diễn đàn chưa đồng nghĩa với có tiếng nói; quan trọng là ý kiến được lắng nghe, phản hồi và tạo cơ hội để người trẻ tiếp tục đóng góp.

Từ đó, Khoa muốn mang tinh thần đó trở lại với 50 học viên nòng cốt của Hành trình Bảo tồn của Thanh niên Việt Nam do GYBN tổ chức tháng 9 vừa qua.

Các nhóm đã có những đề xuất cụ thể, như giảm tác động của du khách và ánh sáng đến rùa biển ở Côn Đảo hay khảo sát đa dạng sinh học tại rừng ngập mặn phục hồi ở Gò Công. Điều các bạn cần lúc này không chỉ là kiến thức, mà còn là chuyên gia góp ý và đơn vị đồng hành để đưa ý tưởng vào thực tế.

Chiếc ghế còn bỏ trống

Điểm nhấn là phiên đối thoại thanh niên “The Empty Chair: Missing from the Room, Present in the Work” (Chiếc ghế còn trống: Vắng mặt trong khán phòng, hiện diện trong hành động) tại Youth Pavilion, do dự án MiB-GBF của WWF-Việt Nam phối hợp với GYBN Việt Nam tổ chức, với hơn 30 đại biểu quốc tế tham dự.

Qua hình ảnh “chiếc ghế còn trống”, phiên đối thoại nêu thực trạng thanh niên, nhất là những người trực tiếp làm công tác bảo tồn tại địa phương, dù có nhiều đóng góp nhưng vẫn thiếu tiếng nói trong các không gian ra quyết định.

"Chiếc ghế còn trống không có nghĩa người trẻ vắng mặt tại COP17 ít quan tâm hay đóng góp ít hơn cho bảo tồn. Họ vẫn đang hành động ở nhiều nơi. Điều tôi mong muốn là những đóng góp ấy được ghi nhận và người trẻ có thêm cơ hội được lên tiếng, được lắng nghe trong các quyết định về bảo tồn", Hải Anh nói.

Từ COP17, mở rộng mạng lưới người trẻ làm bảo tồn

Tại COP17, cuộc gặp đáng nhớ nhất với Kiều Oanh là với Tiến sĩ Daudi Sumba, Giám đốc Bảo tồn WWF Quốc tế. Câu hỏi của ông: “Tại sao người trẻ luôn chờ người khác trao quyền, thay vì chủ động trao quyền cho chính mình?” khiến Oanh trăn trở. Ông khuyến khích thanh niên chủ động kết nối, xây dựng mạng lưới và dẫn dắt hoạt động tại cộng đồng.

Những cuộc trò chuyện với chị Barbara (WWF Quốc tế), các đại diện từ khu vực chính phủ và phi chính phủ, cùng thanh niên đến từ nhiều quốc gia Đông Nam Á đã giúp Oanh mở rộng góc nhìn về hợp tác khu vực. Cô nhận ra sự kết nối không nằm ở chức danh hay dự án, mà ở mối quan tâm chung và mong muốn cùng hành động vì cộng đồng.

Sau COP17, Oanh mong muốn cùng các bạn trong dự án MiB-GBF phát triển Youth Storytelling Network, kết nối thanh niên làm truyền thông về bảo tồn tại Việt Nam và Đông Nam Á, đồng thời đưa những câu chuyện địa phương đến với các tổ chức và cơ quan hoạch định chính sách.

“Tôi muốn mở rộng Empower Youth4Food (EY4F), kết nối thanh niên với doanh nghiệp và tổ chức giáo dục thông qua các cơ hội thực tập, việc làm và đào tạo trong lĩnh vực nông nghiệp bền vững”, Oanh chia sẻ.

Còn Thiên Khoa mong những bạn trẻ đang thực hiện sáng kiến bảo tồn tại địa phương tin tưởng vào giá trị kinh nghiệm của mình. Qua hai ngày học hỏi cùng cộng đồng tại Pà Dá, Đà Nẵng, trong khuôn khổ MiB-GBF, Khoa nhận ra còn nhiều điều cần học từ những người gắn bó với rừng, đặc biệt là thanh niên địa phương đang gìn giữ rừng mỗi ngày.

Anh Hoàng Xuân Huy, Giám đốc đối ngoại, WWF-Việt Nam đánh giá cao tinh thần chủ động, sự tự tin và trách nhiệm của ba đại diện thanh niên Việt Nam tại COP17. 

Thông qua những câu chuyện và sáng kiến bảo tồn từ các địa phương, các bạn đã mang đến hội nghị một bức tranh sinh động về sự tham gia của thanh niên Việt Nam trong công tác bảo tồn. Qua đó, các bạn cho thấy thế hệ trẻ Việt Nam không chỉ sẵn sàng mà trên thực tế đang chủ động góp sức, đóng góp trực tiếp vào nỗ lực bảo vệ thiên nhiên ngay từ hôm nay.

"3 bạn đã góp phần giới thiệu một hình ảnh thanh niên Việt Nam năng động, tự tin hội nhập và có trách nhiệm với những vấn đề chung của cộng đồng quốc tế. Đặc biệt, những câu chuyện các bạn mang đến COP17 đã giúp bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về thực tiễn bảo tồn tại Việt Nam, từ những nỗ lực của cộng đồng địa phương đến cách người trẻ kết nối, gìn giữ và lan tỏa các giá trị thiên nhiên", anh Huy nhận xét.

Anh nói thêm đây cũng là cơ hội để thanh niên Việt Nam học hỏi kinh nghiệm quốc tế, mở rộng mạng lưới hợp tác và đưa những sáng kiến từ địa phương đến gần hơn với các diễn đàn và tiến trình ra quyết định về đa dạng sinh học.

Tự hào áo dài Việt và dấu ấn tiếng nói trẻ tại COP17

Hải Anh vẫn nhớ cảm giác tự hào khi cả ba cùng mặc áo dài truyền thống, đeo huy hiệu cờ Việt Nam trên ngực, hay khoảnh khắc cùng cầm cờ Tổ quốc chụp ảnh trước sảnh hội nghị.

Vừa điều phối đối thoại, vừa trực tiếp chia sẻ, Hải Anh xúc động khi lắng nghe Oanh và Khoa tự tin kể câu chuyện của mình. Với cô, “Give the spotlight to our partners” là dành cơ hội tỏa sáng cho những người đồng hành, bởi mỗi cộng đồng và người trẻ đều có tiếng nói, năng lực và đóng góp riêng.

Phiên đối thoại nhận được phản hồi tích cực từ đồng nghiệp WWF Quốc tế và thanh niên khu vực, đặc biệt khi đưa tiếng nói, câu chuyện và trải nghiệm của người trẻ địa phương đến các diễn đàn quốc tế.

Sau COP17, Hải Anh nhận ra vai trò của sự tiếp nối giữa các thế hệ trong công tác bảo tồn. TS Rebecca Shaw, Giám đốc Khoa học kiêm Phó chủ tịch cấp cao phụ trách Khoa học Toàn cầu của WWF-Hoa Kỳ, chia sẻ từng được nhiều người lắng nghe, trao cơ hội khi còn là nhà khoa học trẻ nên nay bà muốn tiếp tục trao cơ hội ấy cho thế hệ sau.

Chàng trai người Mông triệu view Sùng Mạnh Hùng: Người thắp lửa phố cổ Đồng Văn

Chàng trai người Mông triệu view Sùng Mạnh Hùng là 1 trong 3 đại biểu trẻ phát biểu tại buổi gặp mặt kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh Tuyên Quang.