Thông tin trên được ông Trần Đình Cường - Tổng giám đốc Công ty cổ phần phát triển sản xuất AgriS, công ty thành viên thuộc Tập đoàn AgriS) - chia sẻ tại Hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh - động lực tăng trưởng bền vững" diễn ra chiều 21-4.

Hai trụ cột năng lượng xanh

Theo ông Trần Đình Cường, đơn vị đã tự chủ năng lượng nhờ mô hình điện sinh khối từ bã mía, thậm chí còn phát điện lên lưới quốc gia. Bên cạnh đó đơn vị còn phát triển thêm điện mặt trời. Đây là hai trụ cột năng lượng xanh của đơn vị.

Cụ thể AgriS đã xây dựng một hệ thống năng lượng hoàn toàn tự chủ dựa trên hai trụ cột song song.

Trụ cột 1 là điện sinh khối từ bã mía (Biomass). 100% các nhà máy AgriS vận hành bằng nhiên liệu sinh khối và không sử dụng dầu hay than đá cho hệ thống lò hơi.

Toàn bộ bã mía phát sinh trong quá trình ép mía được đưa ngay vào lò đốt để sản xuất điện và nhiệt năng phục vụ nội bộ. AgriS không chỉ đủ dùng mà còn dư để bán lên lưới quốc gia.

Việc này giúp đơn vị tận dụng phụ phẩm gần 1 triệu tấn bã mía mỗi năm để sản xuất điện và nhiệt năng, phục vụ nội bộ nhà máy.

Trụ cột 2 của công ty là dựa vào năng lượng mặt trời. Công suất lắp đặt điện mặt trời tại đơn vị có tổng công suất khoảng 21,46 MWp 25 trạm điện mặt trời áp mái.

Ngoài ra việc ứng dụng hoạt động nông nghiệp 4.0 theo mô hình Solar Pump (bơm điện mặt trời) và hệ thống tưới nhỏ giọt giúp tiết kiệm 30-50% điện năng cùng lượng nước tưới.

Khó khăn vì tính mùa vụ, giá mua điện

Dù có những thành tích đáng nể nhưng theo ông Cường, đơn vị vẫn đang đối mặt với một khó khăn là mức giá điện thương phẩm mà ngành điện lực mua lại hiện nay còn thấp.

Do đó nếu doanh nghiệp chủ động thu mua thêm sinh khối bên ngoài (như rơm rạ, phế phẩm nông nghiệp khác) để vận hành máy móc thì hoàn toàn không có lãi, thậm chí thua lỗ.

Cùng đó, một thực tế lãng phí khác được đại diện AgriS chỉ ra là đặc thù mùa vụ của ngành mía đường. Mỗi năm, vụ sản xuất chỉ kéo dài khoảng 4 tháng (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau). Điều này đồng nghĩa với việc các hệ thống lò hơi, tua bin phát điện hiện đại mà doanh nghiệp đã trang bị có công suất lớn phải "đắp chiếu" rảnh rỗi suốt 8 tháng còn lại.

Trước thực trạng đó, ông Cường góp ý rằng chính sách giá điện sinh khối phải khuyến khích đầu tư, không được triệt tiêu động lực. Hiện tại, giá mua điện bã mía ở mức 7,03 cent/kWh là quá thấp để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư lò hơi cao áp mới. Do đó ông Cường đề xuất điều chỉnh lên 10-13 cent/kWh và tách riêng phân loại "điện sinh khối" khỏi "điện đồng phát"

Ngoài ra, một doanh nghiệp có thể đầu tư xanh rất tốt, nhưng nếu không có cơ chế thương mại hóa tín chỉ carbon trong nước, họ không thể thu hồi chi phí từ những nỗ lực đó. AgriS đã phát hành 200.000 I-REC quốc tế, nhưng thị trường carbon nội địa vẫn chưa hoàn thiện. Cần sớm có khung pháp lý rõ ràng để doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng tiếp cận được cơ chế này.

Bên cạnh đó yếu tố hỗ trợ logistics và cơ giới hóa thu gom phụ phẩm cũng rất quan trọng. "Việc chuyển đổi tuần hoàn không chỉ xảy ra trong nhà máy mà bắt đầu từ đồng ruộng. AgriS đang nghiên cứu thu gom lá mía, rác cánh đồng, ước tính 50% lượng rác tương đương 7% sản lượng mía để làm nhiên liệu sinh khối bổ sung. 

Nhưng điều này đòi hỏi hệ thống cơ giới hóa thu gom mà phần lớn doanh nghiệp nhỏ không thể tự đầu tư. Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ logistics và cơ giới hóa để phụ phẩm nông nghiệp không bị đốt bỏ ngoài đồng", ông Cường bày tỏ.

Chuyển đổi xanh: Doanh nghiệp kể chuyện xài điện mặt trời, điện sinh khối đến kinh tế tuần hoàn

Nhiều câu chuyện được doanh nghiệp chia sẻ đã cho thấy chuyển đổi xanh không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành những dự án cụ thể, tạo hiệu quả kinh tế song hành với mục tiêu phát triển bền vững.