Đảo Qeshm của Iran có gì đặc biệt mà bị Mỹ nhắm tới?

BÌNH AN
và 1 tác giả khác

BÌNH AN

TÂM DƯƠNG

Ngày 2-11, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào đảo Qeshm của Iran, gần eo biển Hormuz. Đây là hòn đảo lớn nhất ở vịnh Ba Tư.

Phía Mỹ mô tả các cuộc không kích có quy mô hạn chế và mang tính phòng vệ, song vụ tấn công ngày 2-11 vào đảo Qeshm, gần một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, đã làm dấy lên lo ngại căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang.

Tầm quan trọng của đảo Qeshm

Đảo Qeshm nằm cách bờ biển Iran vài km về phía nam. Đây là hòn đảo lớn nhất của Iran tại vịnh Ba Tư, nằm gần eo biển Hormuz - tuyến đường quan trọng để vận chuyển dầu khí từ vùng vịnh.

Vị trí này khiến Qeshm có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với cả an ninh hàng hải và cục diện đối đầu quân sự trong khu vực. Một sự cố mới tại khu vực này có thể làm gia tăng lo ngại cho các công ty vận tải biển và các nhà nhập khẩu dầu mỏ.

Theo Đài Al Jazeera, sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc không kích vào Iran hồi cuối tháng 2, đảo Qeshm đã chuyển từ một thiên đường du lịch và thương mại tự do thành một pháo đài tiền tuyến, đồng thời trở thành mục tiêu chiến lược hàng đầu đối với Mỹ.

Với diện tích lên tới khoảng 1.445km², đảo Qeshm có vị trí và kích thước đủ lớn để kiểm soát lối vào eo biển Hormuz, chẳng khác nào một chiếc nút chặn tại tuyến trung chuyển năng lượng quan trọng của thế giới.

Các nhà phân tích chỉ ra: Nằm cách thành phố cảng Bandar Abbas chỉ 22km về phía nam, đảo Qeshm án ngữ eo biển Clarence (còn gọi là eo biển Kuran), đồng thời đóng vai trò là bàn đạp chính cho sức mạnh hải quân "bất đối xứng" của Iran.

Ông Hassan Jouni, chuẩn tướng về hưu của Lebanon và là chuyên gia quân sự, nhận định đảo Qeshm sở hữu "năng lực tấn công đáng kể" của Iran, được bố trí bên trong cái gọi là "thành phố tên lửa".

Theo ông Jouni, những mạng lưới ngầm rộng lớn này được xây dựng chủ yếu nhằm phục vụ một mục đích: kiểm soát hoặc phong tỏa eo biển Hormuz.

Hiện nay, số lượng chính xác các tàu tấn công tốc độ cao và các khẩu đội pháo ven biển của Iran được bố trí trong hệ thống đường hầm ngầm trên đảo vẫn được giữ bí mật nghiêm ngặt.

Ngày nay, 148.000 cư dân trên đảo - chủ yếu là người Hồi giáo dòng Sunni, nói phương ngữ Bandari đặc trưng - đang sống giữa vẻ đẹp thiên nhiên lâu đời của hòn đảo và những căng thẳng quân sự hiện đại.

Cuộc sống của họ vẫn gắn liền với biển cả. Điều này được thể hiện qua lễ Nowruz Sayyadi, hay Tết Ngư dân, được tổ chức hằng năm, khi mọi hoạt động đánh bắt cá đều tạm ngừng để tôn vinh sự hào phóng của đại dương.

Đằng sau cuộc tấn công của Mỹ

Việc quân đội Mỹ không kích Iran chỉ một ngày trước cuộc bầu cử giữa kỳ làm dấy lên câu hỏi: Đây đơn thuần là động thái quân sự nhằm đáp trả Tehran, hay còn nằm trong những tính toán chính trị của Washington trước giờ bỏ phiếu?

Tuy nhiên, truyền thông Mỹ nhận định đây không phải cuộc tấn công đơn lẻ mà nằm trong chuỗi không kích quy mô nhỏ mà Washington đã âm thầm tiến hành thời gian gần đây, với mục tiêu được phía Mỹ tuyên bố là bảo vệ lực lượng và hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

Đài Fox News và trang tin Axios cũng cho biết cuộc không kích là đòn đáp trả việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nổ súng vào một máy bay Mỹ tại eo biển Hormuz ngày 2-11.

Các thông tin chi tiết về thiệt hại và thương vong chưa được công bố. Cuộc tấn công không đồng nghĩa với việc Washington tuyên bố phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn mới nhằm vào Iran.

Dẫn nguồn giới chức Mỹ, phóng viên Jennifer Griffin của Fox News cho rằng vụ việc không đánh dấu "sự khởi đầu cho các cuộc không kích mở rộng của Mỹ".

Những tuần gần đây, ông Trump cũng để ngỏ khả năng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau bầu cử. Tuy nhiên, sau bài phát biểu tại Đài tưởng niệm Lincoln ngày 2-11, nhà lãnh đạo Mỹ đã phát tín hiệu cho thấy ông đang cân nhắc lại kế hoạch này.

Các cuộc không kích ngày 2-11 không phải lần đầu tiên Mỹ tấn công đảo Qeshm. Lực lượng Mỹ đã nhiều lần nhắm vào các cơ sở của Iran trên hòn đảo này trong cuộc xung đột.

Ngày 31-5, quân đội Mỹ từng thông báo đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào cơ sở radar cũng như địa điểm chỉ huy và kiểm soát máy bay không người lái của Iran trên đảo Qeshm và tại khu vực Goruk. Theo Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến dịch diễn ra sau khi một máy bay không người lái của Mỹ đang hoạt động trên vùng biển quốc tế bị bắn hạ.