Chính phủ Mỹ đối diện với nguy cơ đóng cửa lần thứ tư

Quốc hội Mỹ chỉ còn 3 tuần để đạt được thỏa thuận trước khi ngân sách liên bang hết hạn. Tuy nhiên, nghị sĩ hai đảng bất đồng về cuộc chiến với Iran và khoản chi tiêu quốc phòng mới trị giá 350 tỉ USD.

Chính phủ Mỹ đối diện với nguy cơ đóng cửa lần thứ tư - Ảnh 1.

Phòng trưng bày Nghệ thuật quốc gia Mỹ ngừng đón khách do tác động từ đợt đóng cửa của Chính phủ Mỹ hôm 5-10-2025 - Ảnh: REUTERS

Theo Hãng tin Reuters, Chính phủ Mỹ có nguy cơ đóng cửa trước Giáng sinh do Quốc hội chưa đạt đồng thuận về cuộc chiến tại Iran và yêu cầu bổ sung 350 tỉ USD ngân sách quốc phòng của Tổng thống Donald Trump.

Ngân sách liên bang hiện tại hết hạn vào ngày 11-12, do đó các nghị sĩ chỉ còn 3 tuần để đạt thỏa thuận. Tuy nhiên, kỳ nghỉ lễ Tạ ơn kéo dài một tuần đang đến gần, trong khi hai đảng Dân chủ và Cộng hòa vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.

Đảng Dân chủ mâu thuẫn nội bộ

Kể từ khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền vào tháng 1-2025, Đảng Dân chủ đã ba lần buộc chính phủ đóng cửa, trong đó có đợt đóng cửa trên diện rộng dài nhất lịch sử nước Mỹ.

Đảng Cộng hòa cáo buộc Đảng Dân chủ sẵn sàng đẩy chính phủ vào đợt đóng cửa một phần thứ tư dưới nhiệm kỳ này của ông Trump. 

Họ cũng cho rằng phe Dân chủ chưa muốn đàm phán ngân sách trước cuộc bầu cử lãnh đạo đảng tại Thượng viện ngày 1-12, giữa ông Chuck Schumer và đối thủ Chris Van Hollen.

Thế bế tắc nằm ở chỗ một bộ phận nghị sĩ Dân chủ muốn gắn việc thông qua ngân sách với yêu cầu hạn chế quyền sử dụng vũ lực của ông Trump tại Iran - điều mà phần lớn nghị sĩ phía Cộng hòa phản đối.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Dân chủ lo rằng việc đóng cửa không chỉ không giúp chấm dứt cuộc chiến mà còn gây ra khó khăn cho người dân. 

Dân biểu Rosa DeLauro cho rằng cần tìm cách gây sức ép để chấm dứt xung đột mà không khiến chính phủ phải ngừng hoạt động.

Thượng nghị sĩ Peter Welch mô tả tình huống mà ông gọi là "nút thắt Gordian", khi đảng Dân chủ không muốn cấp tiền cho cuộc chiến ở Iran song cũng không muốn hoạt động của chính phủ bị ngưng trệ.

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ John Hickenlooper cho rằng giá năng lượng tăng cao do chiến sự ở Iran và sự phản đối của công chúng đối với cuộc chiến có thể là lý do để cân nhắc một lần nữa ngăn cấp ngân sách.

Ông nhận định tình hình hiện nay "khá nghiêm trọng", dù việc đóng cửa chính phủ ngay trước kỳ nghỉ lễ là quyết định khó khăn.

Yêu cầu tăng 350 tỉ USD ngân sách quốc phòng

Chính phủ Mỹ đối diện với nguy cơ đóng cửa lần thứ tư - Ảnh 3.

Trung tâm Tham quan Điện Capitol của Mỹ đóng cửa vào ngày 1-10-2025 - Ảnh: NEW YORK TIMES

Về phía Đảng Cộng hòa, các nghị sĩ đảng này tại Thượng viện chưa thống nhất cách đáp ứng yêu cầu bổ sung 350 tỉ USD ngân sách quốc phòng của ông Trump thông qua cơ chế điều chỉnh ngân sách. Cách này cho phép thông qua dự luật với đa số phiếu đơn giản, không cần sự ủng hộ của phe Dân chủ.

Sau cuộc thảo luận kín kéo dài hơn một giờ, phe Cộng hòa quyết định chuyển sang đàm phán lưỡng đảng với phe Dân chủ về dự luật ngân sách quốc phòng trị giá 1.100 tỉ USD, trong đó chỉ có 69 tỉ USD dành cho khoản chi bổ sung mà ông Trump đề xuất.

Tuy nhiên, Đảng Cộng hòa vẫn để ngỏ phương án điều chỉnh ngân sách, khiến triển vọng đạt thỏa thuận càng thêm phức tạp.

Hiện cả hai đảng đang tìm cách thông qua biện pháp ngân sách tạm thời để Chính phủ Mỹ duy trì hoạt động đến đầu năm sau - thời điểm Đảng Dân chủ tiếp quản quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện sau chiến thắng tại bầu cử giữa kỳ.

Hai bên cũng hy vọng có thể thông qua một số dự luật phân bổ ngân sách cả năm trong giai đoạn chuyển tiếp của Quốc hội hiện nay, qua đó cấp ngân sách cho một số lĩnh vực của chính phủ trong phần còn lại của năm tài khóa hiện tại, kết thúc vào ngày 30-9-2027.

Chính phủ Mỹ đóng cửa sẽ gây ảnh hưởng thế nào?

Khi chính phủ Mỹ đóng cửa, nhiều nhân viên liên bang phải tạm nghỉ việc và chỉ được truy lĩnh lương sau khi hoạt động chính phủ trở lại. Những người làm nhiệm vụ thiết yếu như kiểm soát không lưu, thực thi pháp luật vẫn phải làm việc nhưng chưa được trả lương trong thời gian này. Các nghị sĩ vẫn làm việc và hưởng lương nhờ nguồn ngân sách thường xuyên.

Việc đóng cửa có thể khiến hồ sơ cấp hộ chiếu, khoản vay doanh nghiệp nhỏ và chế độ phúc lợi bị xử lý chậm, các trung tâm đón khách tại công viên quốc gia phải đóng cửa, hoạt động kiểm tra an toàn thực phẩm bị cắt giảm.

Tòa án liên bang ban đầu duy trì hoạt động bằng nguồn thu phí dịch vụ, hoãn tuyển dụng và các hoạt động không thiết yếu. Nếu nguồn tiền cạn kiệt, tòa án vẫn duy trì những nhiệm vụ cần thiết theo hiến pháp.

Chính phủ Mỹ đối diện với nguy cơ đóng cửa lần thứ tư - Ảnh 2.Nghị sĩ Đảng Dân chủ chất vấn ông Hùng Cao sau phiên điều trần ở Thượng viện

Ông Hùng cao, ứng viên Bộ trưởng Hải quân Mỹ, vấp phải phản ứng của một nghị sĩ Đảng Dân chủ và cần phải vượt qua nhiều thủ tục để được Thượng viện phê chuẩn làm bộ trưởng chính thức.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất