Vụ cơ sở ngâm khoảng 3.000 tấn thịt ốc bươu với khoảng 500 tấn hóa chất công nghiệp (natri silicate) vừa bị công an triệt phá đã phơi bày thực trạng đáng báo động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn TP.HCM.

Bí ẩn phía sau những chuyến xe chở ốc bươu

Theo trung tá Trần Đức Lợi - Phó đội trưởng Đội 4, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM, bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng trinh sát đã phát hiện một cơ sở chế biến thực phẩm không biển hiệu tại số 60 Rạch Cát Bến Lức (phường Bình Đông) có những dấu hiệu bất thường trong hoạt động.

"Lực lượng trinh sát phát hiện những chuyến xe chở ốc bươu về chợ đầu mối Bình Điền tập kết nhưng không tiêu thụ ngay mà đưa về cơ sở để chế biến. Từ đó, chúng tôi tiến hành kiểm tra và phát hiện cơ sở này ngâm ốc với hóa chất công nghiệp", ông Lợi kể.

Về nguồn gốc hóa chất, ông chủ cơ sở khai mua tại khu vực chợ Kim Biên (TP.HCM) với giá 6.000 đồng/kg. Sau khi mua về, mỗi 150kg thịt ốc sẽ được ngâm với 5kg natri silicate và nước. Quá trình ngâm diễn ra liên tục trong khoảng 4 giờ, sau đó ốc được vớt ra và rửa lại bằng nước.

Kết luận giám định của Phân viện Khoa học hình sự tại TP.HCM xác định tất cả các mẫu thịt ốc thu giữ tại cơ sở trên đều chứa natri silicate - hóa chất công nghiệp dùng trong xây dựng, sản xuất gạch, xi măng; tuyệt đối không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm. Đây là chất có tính kiềm mạnh, có thể gây tổn thương hệ tiêu hóa, kích ứng da, mắt và tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe người tiêu dùng.

Qua điều tra, Cơ quan điều tra xác định Huỳnh Văn Trường (47 tuổi, ngụ TP Cần Thơ) chính là chủ mưu việc ngâm ốc bươu bằng hóa chất với quy mô cực lớn, nhằm mục đích khiến thịt ốc giòn, dai, bóng đẹp hơn. Hoạt động từ năm 2021 đến khi bị phát hiện, ông Trường đã tổ chức ngâm khoảng 3.000 tấn thịt ốc bươu với khoảng 500 tấn natri silicate.

Làm việc với công an, ông Trường thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội và nhận thức rõ loại hóa chất sử dụng không được phép dùng trong chế biến thực phẩm nhưng vẫn bất chấp thực hiện và viện dẫn hoàn cảnh khó khăn để biện minh cho hành vi của mình.

Xem xét trách nhiệm các cơ sở bán hóa chất

Trung tá Trần Đức Lợi cho biết ông Trường thu mua ốc không rõ nguồn gốc từ nhiều tỉnh thành rồi đưa về tập kết tại khu vực đất giải tỏa gần chợ đầu mối Bình Điền. Riêng số hóa chất sử dụng trong quá trình chế biến, sau khi mua về, ông ta cất giấu tại một địa điểm khác nhằm né tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.

"Thịt ốc bươu sau khi được ngâm nhiều giờ đồng hồ trong hóa chất công nghiệp được ông này đưa đi tiêu thụ tại một số sạp ở chợ đầu mối Bình Điền và một số chợ dân sinh khác, trước khi đến với bữa ăn của người dân" - trung tá Lợi nói.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, thượng tá Ngô Thuận Lăng - Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM - cho rằng cơ sở ngâm ốc với hóa chất tồn tại trong một thời gian dài trước khi phát hiện do nhiều nguyên nhân.

"Trước hết là thủ đoạn hoạt động tinh vi, khép kín, đối tượng tổ chức ngâm hóa chất ở một địa bàn xa khu dân cư để tránh phát tán mùi hôi thối và che giấu hành vi của mình. 

Hơn nữa, bằng mắt thường không thể xác định loại hóa chất mà đối tượng sử dụng là hóa chất gì, mà phải thông qua giám định của cơ quan chuyên môn mới có thể xác định đây là hóa chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm, từ đó mới có căn cứ xử lý trách nhiệm của đối tượng", ông Lăng phân tích.

Thượng tá Ngô Thuận Lăng cho hay ngoài việc khởi tố, bắt bị can để tạm giam đối với Huỳnh Văn Trường về tội "vi phạm quy định về an toàn thực phẩm", cơ quan điều tra sẽ tiếp tục mở rộng điều tra, củng cố các tài liệu chứng cứ để xem xét trách nhiệm của các cơ sở bán hóa chất cho bị can Trường cũng như những tiểu thương đã tiêu thụ thịt ốc ngâm hóa chất cấm.

Hàng ngàn tấn ốc bươu 'ngậm' hóa chất công nghiệp len lỏi vào bữa ăn thế nào?

Từ chợ đầu mối ở TP.HCM, khoảng 3.000 tấn thịt ốc bươu 'tắm' hóa chất công nghiệp dùng trong xây dựng đã len lỏi vào bữa ăn của người dân trong nhiều năm qua.