Ông Phan Lê Thành Long, Chủ tịch sáng lập của AFA Group, cho biết phân tích một ngành nghề kinh doanh cần có 3 khía cạnh, gồm phân tích tiềm năng tăng trưởng và chu kỳ ngành, đánh giá cạnh tranh nội bộ ngành và đánh giá các yếu tố thành công cốt lõi và rủi ro.

Tiềm năng tăng trưởng và chu kỳ ngành

Động lực tăng trưởng của một ngành thường đến từ nhiều yếu tố như chính sách hỗ trợ của Chính phủ, xu hướng kinh tế vĩ mô, động lực tăng giá sản phẩm đầu ra, động lực từ công nghệ, đổi mới sáng tạo, động lực từ cấu trúc nội tại ngành.

Chuyên gia AFA Group lấy ví dụ ngành xe điện tại Trung Quốc có động lực tăng trưởng từ các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ. Khi Chính phủ không còn hỗ trợ nữa thì ngành này sẽ gặp khó khăn.

Tương tự, khi đánh giá xu hướng kinh tế vĩ mô như thúc đẩy đầu tư công thì những ngành được hưởng lợi có thể kể đến như xây dựng, vật liệu, bất động sản, ngân hàng liên quan đến đầu tư công cũng được thúc đẩy. Ngoài ra, làn sóng còn lan tỏa sang cả ngành tiêu dùng.

Yếu tố đổi mới sáng tạo cũng giúp định hình sự phát triển của ngành taxi truyền thống chuyển dịch sang taxi công nghệ.

Mọi ngành nghề đều vận hành theo chu kỳ 4 giai đoạn gồm khởi động, tăng trưởng, bão hòa và suy thoái. Ở giai đoạn khởi động, sự đổi mới và sáng tạo, công nghệ là động lực thúc đẩy ngành phát triển. Ngành mới hình thành thường đi kèm với những rủi ro lớn nhưng cũng mở ra cơ hội sinh lời cao.

Tiếp theo, ngành kinh doanh tiến sang giai đoạn tăng trưởng - giai đoạn hấp dẫn nhất đối với các nhà đầu tư vì mức độ sinh lời thường rất cao. Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp trong ngành mạnh mẽ, vượt xa mức trung bình của thị trường.

Ở giai đoạn bão hòa, dư địa tăng trưởng của ngành bắt đầu thu hẹp, các doanh nghiệp bắt đầu cuộc chiến giành giật thị phần. Cạnh tranh trở nên cực kỳ khốc liệt, các chiến lược về giá được tung ra khiến biên lợi nhuận bị bào mòn.

Cuối cùng, ngành đi vào giai đoạn suy thoái khi những mô hình cũ lỗi thời bị đào thải. Ngành nghề không còn khả năng thích nghi với nhu cầu mới hoặc bị thay thế hoàn toàn bởi công nghệ. 

Cạnh tranh nội bộ ngành

Sau khi đánh giá về bức tranh chung toàn ngành, nhà đầu tư cần đánh giá về mức độ cạnh tranh trong chính nội bộ ngành đó. Một trong những phương pháp phổ biến có thể áp dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter. 

Mô hình này phân tích 5 yếu tố gồm: Cạnh tranh nội bộ ngành, mối đe dọa từ đối thủ mới, mối đe dọa từ sản phẩm thay thế, quyền lực thương lượng của khách hàng và quyền lực thương lượng của nhà cung cấp.

Những phân tích này sẽ cho biết cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành có mạnh mẽ hay không. Nếu cạnh tranh quá gay gắt, các doanh nghiệp thường phải sử dụng chiến lược về giá, dẫn đến việc khó duy trì biên lợi nhuận tốt để mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư.

Các yếu tốt thành công cốt lõi 

Chuyên gia Phan Lê Thành Long cho biết khi phân tích yếu tố thành công cốt lõi cần dựa trên môi trường kinh doanh, ngành kinh doanh, chiến lược dài hạn và sách lược ngắn hạn.

Môi trường kinh doanh bao hàm các vấn đề về kinh tế xã hội, xu hướng thị trường, công nghệ và pháp luật. Các yếu tố về ngành kinh doanh thường đi sâu và chi tiết hơn về giá nguyên vật liệu đầu vào, chính sách thuế, chuỗi giá trị ngành, yêu cầu của khách hàng,...

Nhà đầu tư chứng khoán có nên ‘đi chợ’ gom hàng trước khi nghỉ Tết?

Giới phân tích nhận định chuỗi phiên điều chỉnh liên tiếp đẩy VN-Index xuống dưới mốc 1.770 điểm, thị trường chứng khoán đang tiến sát vùng quá bán.