17/02/2026 14:01 GMT+7

Tất bật trước Tết, thói quen trì hoãn hay do quy luật xã hội?

Nhiều người cho rằng nếu biết chủ động dàn trải công việc trong năm, đặc biệt từ quý cuối, thì tháng Chạp có thể trở thành khoảng lặng đúng nghĩa, thay vì cuộc chạy đua nghẹt thở với thời gian.

Tết - Ảnh 1.

Công nhân tất bật sơn chậu để phục vụ khách hàng dịp Tết - Ảnh: MINH CHIẾN

Bài viết “Vì sao trước Tết người Việt... rất bận, làm ngày không đủ tranh thủ làm đêm?!” trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.

Làm sớm để Tết được thảnh thơi

Bạn đọc Sao Xẹt chia sẻ trải nghiệm nhiều thế hệ trong gia đình:

“Từ đời ông bà đến cha mẹ, cứ gần Tết là cả nhà sấp ngửa lo toan đến tận giao thừa. Nhưng đến đời mình, tôi quyết thay đổi. Khi còn đi làm thuê, chỉ cần gió Đông ngấp nghé là đã mua sẵn quà Tết, đồ khô, quần áo biếu cha mẹ. Sổ sách, báo cáo năm hoàn tất sớm.

Dự toán năm mới gửi trước hạn. Trụ sở được quét vôi, dọn cỏ từ sớm. Thậm chí lương, thưởng cũng được chi ứng sớm để nhân viên yên tâm. Nhờ vậy, khi nhiều người còn quay cuồng, mình lại có thể nhởn nhơ”.

Bạn đọc Sao Xẹt kể từ khi có gia đình riêng, ông vẫn giữ thói quen đó. Từ tháng 10 đã sơn sửa nhà cửa, dọn dẹp sân thượng, lau sàn, rửa xe. Vợ ông cũng nhiễm tính lo xa, đặt mua nếp, măng, miến, thịt cá từ sớm để biếu hai bên.

“Đến 27 - 28 Tết, bánh đã gói xong, con cháu có thể thong thả về quê. Ngày 29 không còn cảnh chen chúc siêu thị hay thở dốc giữa chợ đông. Sự chủ động biến những ngày cuối năm thành khoảng thời gian nhàn rỗi hiếm hoi”, bạn đọc này cho rằng đây là minh chứng Tết hoàn toàn có thể được “thiết kế” từ sớm.

Trong khi đó, bạn đọc Dan nhìn thẳng vào thực tế cả năm đủng đỉnh, cuối năm chạy deadline. Tâm lý trì hoãn khiến con người đánh giá thấp thời gian cần thiết để hoàn thành một việc. Đến sát hạn mới cuống cuồng tăng tốc.

“Tháng Chạp vì thế không chỉ là cao điểm mua sắm, mà còn là cao điểm… hối hận”, bạn đọc này viết.

Bạn đọc Yên đại diện cho nhóm đang ở trong vòng xoáy ấy:

“Ngày chưa đủ, tranh thủ làm đêm; làm đêm chưa đủ thì làm xuyên Tết. Tới giờ này (29 Tết) tôi vẫn còn ôm máy tính khi người khác đã về quê. Câu chuyện không chỉ là quản lý thời gian, mà còn là áp lực công việc trong xã hội hiện đại”.

Ở một góc nhìn khác, bạn đọc Tấn Trần cho rằng trước Tết tranh thủ làm để có tiền chi tiêu cũng là điều dễ hiểu. Tết là thời gian nghỉ ngơi, sum họp, nên người ta muốn “cày” trước đó để bù lại.

Tuy nhiên, bạn đọc Ngọc Thương mở ra một cách nhìn tích cực hơn về sự tất bật. Người làm văn phòng sắm sửa, người lao công, người sản xuất lại tranh thủ làm thêm để có thu nhập cho vài tháng đầu năm.

Khi một người thuê dọn nhà, mua hủ tiếu, mua rau chợ Tết, dòng tiền được luân chuyển, tạo sinh kế cho người khác. Nếu được phân bổ hợp lý, sự bận rộn ấy có thể trở thành động lực kinh tế thay vì áp lực tâm lý.

Hệ quả của nhịp sống hiện đại

Nếu ở góc nhìn cá nhân, việc “nước đến chân mới nhảy” có thể bị xem là thói quen trì hoãn, thì ở bình diện xã hội, sự bận rộn trước Tết lại mang màu sắc của một quy luật vận hành.

Bạn đọc ngoc****@gmail.com phân tích khá thẳng thắn:

“Muốn nghỉ thì phải làm bù. Muốn có hàng hóa ăn Tết, có quà biếu, có thị trường sôi động, thì phải có người sản xuất, vận chuyển, phân phối. Khi nhu cầu tăng đột biến trong thời gian ngắn, guồng quay công việc buộc phải tăng tốc tương ứng. Nếu những ngày giáp Tết không tất bật mới là điều bất thường”.

Bạn đọc Minh Quang cho rằng bài viết phản ánh đúng thực trạng hối hả cuối năm. Điều này không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà còn là đặc điểm chung của các nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh.

Ở một góc nhìn khác, bạn đọc Dotruong lại xem sự tất bật như một nét văn hóa đáng quý. Anh so sánh với Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc - những nơi Tết truyền thống đang dần thu hẹp trước kỷ luật lao động và nhịp sống công nghiệp.

“Sự rộn ràng, tất bật trước Tết ở Việt Nam tạo nên một thứ 'không khí' riêng, một cảm giác mà không phải xã hội nào cũng còn giữ được. Bận rộn ở đây không chỉ là áp lực, mà còn là cảm xúc”, bạn đọc Dotruong bình luận thêm.

Bạn đọc Minh thì nhìn giản dị hơn, khi cho rằng bận rộn để có không khí Tết. Với nhiều người, chính việc dọn dẹp, mua sắm, chuẩn bị mới tạo nên cảm giác “đang vào Tết”.

Ngược lại, có những người như anh, cả trước, trong, sau Tết đều phải làm việc, nên sự tất bật ấy chỉ là một nhịp tăng thêm trong chuỗi bận rộn kéo dài quanh năm.

Tất bật trước Tết, thói quen trì hoãn hay do quy luật xã hội? - Ảnh 3.Những mùa xuân bên cha

Mỗi năm khi những cánh mai vàng hé nụ và người nông dân chở các nhánh mai từ quê ra phố chợ để bán, lòng tôi lại cảm thấy xúc động nhớ về dáng hình của người cha thân yêu năm nào.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất