Qua những trải nghiệm học tập và đời sống, các bạn dần cảm tình với con người và văn hóa đất nước hình chữ S để rồi quyết định gắn bó lâu dài.

Coppy Philavanh (24 tuổi) là chàng trai có nụ cười hiền hậu, đúng chất người con của TP Pakse (tỉnh Champasak, Lào). Anh chào đón tôi bằng cái bắt tay ấm áp, thân tình trong bộ quần áo blouse trắng còn vương mùi thuốc sát trùng rất đặc trưng.

Nhìn bác sĩ Việt tận tụy mà yêu nghề

Coppy sống miền Nam Lào, gia đình vốn chẳng ai theo nghề y. "Nhưng niềm đam mê của tui với ngành y bắt đầu khi thấy các y bác sĩ làm việc miệt mài ở bệnh viện hồi còn rất nhỏ", Coppy tâm sự bằng tiếng Việt với âm ngữ Nam Bộ nơi anh đã chọn học.

18 tuổi, biết đến chương trình hợp tác đào tạo y khoa giữa hai nước Việt - Lào, anh liền quyết định đến Việt Nam học khi đứng trước ngã rẽ cuộc đời. Hành trang rời Pakse ngày ấy của anh chỉ vỏn vẹn vài bộ quần áo, ít sách vở và giấc mơ trở thành một bác sĩ có ích cho xã hội. Khi được hỏi vì sao lại chọn Việt Nam, Coppy trả lời giọng lơ lớ nhưng chân tình: "Vì Việt Nam và Lào là anh em mà. Sang đây học, tui thấy không xa lạ gì mấy. Hơn nữa Việt Nam có nền y học tiên tiến, đào tạo thực hành nhiều".

Những ngày đầu chân ướt chân ráo đến Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch TP.HCM, chàng trai Lào không khỏi choáng ngợp. "Học ngành y đã cực mà học bằng tiếng Việt còn cực dữ hơn", Coppy tâm sự. Những từ ngữ chuyên ngành như một ma trận với anh. Nhưng rồi "nhờ thầy cô kiên nhẫn giảng lại bài sau giờ học và nhận được sự giúp đỡ của bạn bè người Việt, tui dần thích nghi và tiến bộ hơn", Coppy chia sẻ.

Bây giờ nhìn Coppy thuần thục bắt mạch, đo huyết áp, ân cần hỏi han bệnh nhân trong những ngày đi tình nguyện, ai cũng ngạc nhiên khi biết anh từng có lúc muốn bỏ cuộc. "Mỗi lần mệt quá, tui lại nhớ tới ước mơ trở thành một bác sĩ giỏi để giúp đỡ mọi người. Nhìn các bác sĩ Việt Nam tận tụy cứu người, tui tin mình đã đi đúng đường", Coppy cười.

Giấc mơ của chàng trai Pakse giờ đây đã dần rõ nét. Mai này về nước, hành trang anh mang theo sẽ là những kinh nghiệm lâm sàng, kiến thức y khoa và cả tấm lòng y đức học được từ những người thầy thuốc Việt Nam chân chính.

Tiếng Việt là "tình đầu"

Nếu Coppy đến Việt Nam vì giấc mơ bác sĩ thì Trịnh Tân Tân (20 tuổi, quê Triều Châu, Trung Quốc) lại đến vì tình yêu với tiếng Việt mà anh tâm sự là rất "giàu đẹp".

6h sáng, Tân Tân đã ngồi nghiêm cẩn bên bàn học trong ký túc xá. Anh bật bản tin thời sự Việt Nam trên điện thoại, đôi mắt chăm chú, miệng lẩm nhẩm đọc theo từng từ. Anh cố gắng nhấn nhá từng dấu hỏi, ngã, cau mày khi ngữ điệu chưa chuẩn rồi lại tự cười thích thú khi bắt chước y hệt giọng biên tập viên. Với Tân Tân, một ngày không tiếp xúc với tiếng Việt là "một ngày thiếu sót".

Tân Tân là sinh viên ngành ngôn ngữ Việt Nam Trường đại học Dân tộc Quảng Tây, hiện đang trao đổi tại Trường đại học KHXH&NV TP.HCM. Tôi ngạc nhiên khi thấy Tân Tân nói tiếng Việt một cách rành rọt: "Mình mê tiếng Việt từ nhỏ rồi. Lúc điền nguyện vọng đại học, tiếng Việt là ưu tiên số 1 rồi mới tới mấy ngôn ngữ khác. Mình muốn trở thành nhà phiên dịch Trung - Việt giỏi nhất nơi mình sống", Tân Tân hào hứng.

Lịch trình học của Tân Tân kỷ luật đến kinh ngạc: Sáng lên giảng đường, chiều ở quán cà phê tự học, tối vừa đi dạo quanh ký túc xá vừa luyện nghe, luyện nói một mình. "Mình không đi làm thêm vì mình muốn dành nhiều thời gian hơn để học tiếng Việt", Tân Tân bộc bạch.

Thế nhưng học tiếng Việt đâu phải chuyện chơi. Những môn lý luận khó nhằn với tầng tầng lớp lớp nghĩa đen nghĩa bóng khiến chàng trai Triều Châu nhiều phen đuối sức. "Có lúc mình nghe thầy giảng như vịt nghe sấm vì tiếng Việt nghệ thuật khác xa tiếng Việt thông dụng", Tân Tân hóm hỉnh kể.

Nhưng càng khó anh càng lao vào. Anh xác định đây là con đường dài hơi, đã chọn là phải đi tới cùng. Nửa năm ở Sài Gòn, ngoài học trong sách vở, anh còn học từ bà bán hủ tiếu đầu hẻm, từ chú xe ôm, học cách người Việt nói chuyện linh hoạt, dí dỏm với nhau qua từng câu chuyện. "Ngôn ngữ nằm ngay chính trong cuộc sống của mình. Muốn giỏi tiếng Việt thì phải sống như người Việt", anh đúc kết.

Từ một chàng trai Quảng Đông xa xôi, Tân Tân dần trở thành nhịp cầu nối mang hai nền văn hóa ngày càng xích lại gần nhau hơn.

Cảm mến Việt Nam từ những điều rất nhỏ

Khác với vẻ năng động của Coppy và sự nhẹ nhàng của Tân Tân, Salsabilla Meyrianti (22 tuổi, tên thường gọi là Sasaa, quê ở Riau, Indonesia) toát lên sự nền nã, mực thước nhưng cũng đầy bí ẩn với chiếc khăn trùm đầu (Hijab) được quấn gọn gàng, trang nhã theo truyền thống quê nhà.

Trước khi đến Việt Nam theo chương trình trao đổi tại Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), Sassa đã vẽ trong đầu một bức tranh về dải đất hình chữ S qua sách báo và Internet. Cô gái trẻ mang theo kỳ vọng tìm hiểu sâu về lĩnh vực xuất nhập khẩu tại một đất nước đang trỗi dậy mạnh mẽ về kinh tế, thế nhưng Sasaa lại ấn tượng với những điều rất đời thường.

Sassa hào hứng kể với giọng nói trong veo về lần đầu đặt chân đến vùng đất này: "Vừa gặp lần đầu, dù tôi đeo khăn trùm đầu khác lạ, mọi người ở Việt Nam đều cười tươi rói và chào hello rất tự nhiên làm tôi cảm thấy bớt lo lắng".

Cô mê mẩn tô bún bò Huế nóng hổi, thích những bữa cơm nhiều rau xanh mà cô gọi vui là "phong cách khoắn khỏe kiểu Việt Nam". "Mọi người quê tôi toàn ăn đồ nhiều dầu mỡ. Ăn đồ Việt tôi thấy người mình nhẹ nhõm hơn hẳn", cô cười khúc khích.

Đặc biệt câu chuyện về chiếc khăn Hijab của Sassa khiến tôi xúc động. Ở Indonesia, việc che tóc là quy định tôn giáo (aurat) nhưng khi sang Việt Nam, giữa một môi trường đa văn hóa và cởi mở, Sassa vẫn kiên định đội khăn vì cô tuân thủ đức tin và thể hiện sự trưởng thành. 

"Khi tôi đội chiếc khăn này giữa Sài Gòn, tôi thấy mình đang thực hiện một cam kết nghiêm túc với bản thân. Và điều tuyệt vời là người Việt Nam tôn trọng sự khác biệt đó. Họ nhìn tôi với ánh mắt hiếu kỳ nhưng thiện cảm chứ không hề soi mói", cô chia sẻ.

Ban đầu Sasaa chọn Việt Nam vì chi phí sinh hoạt phải chăng và chương trình học hấp dẫn. Tuy nhiên với cô sau một thời gian dài gắn bó, Việt Nam bây giờ không còn là đất khách mà là nơi mang lại cảm giác an yên và ấm áp như chính quê nhà của cô vậy. Sassa quả quyết: "Vì tôi chọn Việt Nam nên tôi phải có trách nhiệm với lựa chọn của mình. Dù có khó khăn thế nào đi nữa thì cũng phải cố vượt qua".

----------------------

Ngay từ những ngày đầu đến Việt Nam, nhiều sinh viên quốc tế đã bất ngờ trước những điều giản dị mà thân thương: một lần mua vội không mang tiền mặt và nhận lại nụ cười cùng câu nói "khi nào có thì trả sau" hay tiếng gọi nhắc với theo khi ai đó quên đá chống xe.

Kỳ tới: Học nơi xứ lạ mà thân thương như quê nhà

Gần 100 sinh viên quốc tế học chính quy tại Trường đại học Mở TP.HCM

Sinh viên đến từ các quốc gia Myanmar, Philippines, Campuchia, Mexico, Mông Cổ, Lào, Trung Quốc, Fiji.