Nhận định trên được Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm đưa ra trong cuộc trao đổi với Tuổi Trẻ về kết quả một năm thực hiện nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân (KTTN).

Niềm tin khu vực tư nhân tăng

* Thưa ông, sau một năm thực hiện nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển KTTN, đâu là những kết quả có thể đong đếm được?

- Khu vực KTTN đã được định vị là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, nhận thức cả hệ thống chính trị và toàn xã hội với khu vực này đã có sự chuyển biến rất rõ.

Thực tiễn sau một năm triển khai nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, khu vực KTTN đã có những chuyển biến rõ nét.

Nghị quyết đã tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp và kinh doanh. Ngay sau khi nghị quyết số 68 được ban hành và được thể chế hóa thông qua chương trình hành động của Chính phủ, khí thế khởi sự kinh doanh lan tỏa mạnh mẽ, thể hiện rõ qua số lượng doanh nghiệp (DN), hộ kinh doanh đăng ký mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh so với trước đó.

Từ tháng 5-2025 đến hết năm 2025, có khoảng 18.000 DN thành lập mới/tháng, số DN quay trở lại hoạt động đạt hơn 8.300 DN/tháng.

Tính chung năm 2025, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế của khu vực KTTN ước đạt gần 6,4 triệu tỉ đồng, tăng 77,8% so với cùng kỳ năm trước.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, đà này tiếp tục được duy trì. Cả nước có gần 75.000 DN thành lập mới, với tổng vốn đăng ký hơn 730.000 tỉ đồng và tạo việc làm gần 400.000 lao động.

Bên cạnh đó, có hơn 48.000 DN quay trở lại hoạt động, nâng tổng số DN gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 123.000 DN, tăng 36,7%.

Những kết quả trên cho thấy nghị quyết số 68 đã củng cố niềm tin, khơi thông động lực kinh doanh và thúc đẩy khu vực KTTN phát triển.

Bên cạnh đó, cùng với đà phục hồi kinh tế và niềm tin gia tăng của khu vực KTTN, việc chuẩn bị thành công lộ trình nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt có bước khởi sắc sau khi nghị quyết số 68 được ban hành. Tính đến hết tháng 4-2026, tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường đạt khoảng 10,5 triệu tỉ đồng, cao nhất từ trước đến nay, tương đương khoảng 82% GDP cả nước năm 2025.

Kết quả phục hồi và tăng trưởng sản xuất - kinh doanh của khu vực KTTN tác động tích cực tới thu ngân sách. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách ước đạt hơn 1,1 triệu tỉ đồng, tăng 15,2% so với cùng kỳ.

Việc triển khai nghị quyết số 68 còn tạo hiệu ứng lan tỏa trong huy động nguồn lực xã hội, thu hút các tập đoàn tư nhân lớn tham gia đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược, quan trọng quốc gia. Nghị quyết góp phần định hình lại cấu trúc phát triển của khu vực KTTN, gia tăng vai trò của khu vực này trong thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong trung và dài hạn.

Bãi bỏ hàng ngàn thủ tục, điều kiện kinh doanh

* Nghị quyết 68 đặt trọng tâm vào cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính (TTHC) và chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", vậy kết quả sau một năm thế nào?

- Ngay từ đầu tháng 4, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết về cắt giảm (bãi bỏ), phân cấp và đơn giản hóa các TTHC, điều kiện kinh doanh thuộc các lĩnh vực quan trọng như tư pháp, đầu tư, môi trường.

Đồng thời, Thủ tướng đã ban hành 15 quyết định phê duyệt phương án cắt giảm TTHC, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 bộ, dự kiến sẽ bãi bỏ 606 TTHC, đơn giản hóa 2.479 TTHC.

Ngoài ra, một điểm cải cách lớn trong Luật Đầu tư vừa được Quốc hội thông qua là rà soát, cắt giảm mạnh danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, Quốc hội cắt giảm 38 ngành, nghề và điều chỉnh phạm vi 20 ngành, nghề, phù hợp với tinh thần nghị quyết 68.

Luật Đầu tư cũng bổ sung các quy định để làm rõ nguyên tắc xác định điều kiện đầu tư kinh doanh, qua đó sàng lọc, phân định các ngành, nghề thực sự cần "tiền kiểm" và chuyển các ngành, nghề có thể kiểm soát bằng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật do cấp có thẩm quyền ban hành sang cơ chế "hậu kiểm".

Không dừng lại ở đó, giữa tháng 5 vừa qua, Chính phủ đã ban hành 3 nghị quyết đặc thù về phân quyền, cắt giảm, đơn giản TTHC, điều kiện kinh doanh của 11 ngành, lĩnh vực và các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc để thời gian tới tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh.

Hỗ trợ DN tiếp cận đất đai

* Tăng cường cơ hội tiếp cận đất đai, mặt bằng cho khu vực KTTN cũng là một yêu cầu nghị quyết 68 đặt ra, điều này đã được cụ thể hóa ra sao?

- Tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh là một trong những điểm nghẽn lớn, kéo dài với khu vực KTTN, đặc biệt là DN nhỏ và vừa.

Tính đến hết năm 2025, cả nước có 324 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với khoảng 68.000ha đất công nghiệp, 153 khu đang trong quá trình xây dựng, dự kiến bổ sung khoảng 32.600ha đất công nghiệp thời gian tới. 

Tỉ lệ lấp đầy tại các khu công nghiệp đã hoạt động khoảng 78,8%. Đúng là DN nhỏ và vừa thường gặp bất lợi hơn trong cạnh tranh thuê đất, thuê nhà xưởng so với các DN lớn.

Nghị quyết 68 đã xác định tạo thuận lợi cho KTTN tiếp cận các nguồn lực về đất đai, vốn, nhân lực chất lượng cao. Trong đó, đặt yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo thuận lợi cho khu vực KTTN tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh, đồng thời có cơ chế, chính sách phù hợp để kiểm soát biến động giá đất, nhất là giá đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.

Thời gian tới, trọng tâm là phải đưa chính sách hỗ trợ DN tư nhân tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất đi vào thực chất, chuyển từ cách tiếp cận hỗ trợ chung sang hỗ trợ cụ thể. 

Các địa phương cần nhanh chóng bố trí, dành quỹ đất cho các DN nhỏ và vừa theo quy định tại nghị quyết 198 năm 2025 của Quốc hội, song song đó cần xây dựng cơ chế vận hành và có chủ thể chịu trách nhiệm.

Về phía Bộ Tài chính, trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10-2026, sẽ tiếp tục nghiên cứu theo hướng quy định rõ hơn trách nhiệm của địa phương, cơ chế công khai quỹ đất, phương thức hỗ trợ và nhóm đối tượng ưu tiên.

* Sau một năm thực hiện nghị quyết 68, theo ông đâu là những việc cần làm quyết liệt hơn?

- DN cảm nhận sự thay đổi không chỉ qua thông điệp đồng hành, mà qua thủ tục thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn, khả năng tiếp cận nguồn lực tốt hơn và sự chủ động hơn từ cơ quan nhà nước. Vì vậy, cần tập trung mạnh vào tổ chức thực hiện và đo lường hiệu quả chính sách bằng chính trải nghiệm của DN, hộ kinh doanh.

Tôi cho rằng thông điệp xuyên suốt, nhất quán, không thay đổi trong phát triển KTTN là lấy DN làm trung tâm - lấy hiệu quả làm thước đo - lấy kết quả thực tế làm đánh giá cuối cùng.

Phát triển kinh tế tư nhân: Tạo cơ hội và nâng cao chuẩn mực cho SME Việt Nam

Theo chuyên gia, bên cạnh việc được đồng hành và nâng cao năng lực cạnh tranh trong nước lẫn quốc tế, SME Việt Nam cũng cần được định hướng tuân thủ yêu cầu về kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm với người tiêu dùng trong bối cảnh số hóa.