Những ngày cận Tết, nhịp làm việc ở nhiều nơi không hề chậm lại, thậm chí còn tăng tốc. Công việc phải xong trước kỳ nghỉ, đơn hàng phải chốt kịp tiến độ, hồ sơ phải hoàn tất để "khép năm".

Áp lực dồn việc khiến nhiều người lao động bước vào Tết khi cơ thể đã ở trạng thái rã rời sau quãng dài chạy nước rút, những nghĩa vụ nối tiếp trong Tết và sự gián đoạn liên tục bởi công nghệ khiến kỳ nghỉ bị chia nhỏ, không đủ để cơ thể và tinh thần hồi phục.

Người rã rời, luôn tay luôn chân

Chị Lan, nhân viên kế toán tại một công ty dịch vụ ở TP.HCM, cho biết những ngày cuối năm gần như không có khái niệm giờ tan làm.

"Nghỉ Tết trên lịch thì dài, nhưng thực tế là làm đến sát ngày đi. Về quê rồi vẫn chưa kịp nghỉ thì đã bắt tay dọn dẹp, lo Tết", chị nói.

Không chỉ dân văn phòng, người lao động trực tiếp cũng chịu áp lực tương tự. Anh Bình, công nhân may ở Bình Dương, cho biết những ngày giáp Tết là cao điểm sản xuất.

"Ai cũng cố làm thêm để có tiền sắm sửa. Nhưng làm đến sát ngày nghỉ thì người rã ra, về quê chỉ muốn nằm", anh chia sẻ.

Tết, với nhiều người, vì thế không bắt đầu bằng cảm giác thư thả, mà bằng sự mệt mỏi đã tích tụ từ trước.

Rời nơi làm việc, người ta lại bước vào một guồng quay khác. Di chuyển đường dài, dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị cúng kiếng, thăm hỏi họ hàng, tiếp khách… Những việc vốn là không khí Tết, nhưng khi dồn nén trong thời gian ngắn, lại trở thành chuỗi nghĩa vụ nối tiếp nhau.

Với lao động tự do, Tết thậm chí không phải lúc nghỉ. Chị Hương (bán hàng online) cho biết những ngày Tết là lúc đơn tăng mạnh.

"Mình nghỉ là mất khách. Có Tết mà vẫn cắm cúi trả lời tin nhắn, gói hàng", chị nói.

Công nghệ giúp công việc linh hoạt hơn, nhưng cũng khiến ranh giới giữa làm và nghỉ bị xóa nhòa. Tin nhắn công việc, đơn hàng, cuộc gọi vẫn chen vào các ngày đáng lẽ dành cho nghỉ ngơi. Kỳ nghỉ vì thế bị chia nhỏ thành nhiều mảnh vụn, không đủ liền mạch để cơ thể và tinh thần thật sự hồi phục.

Hệ quả là sau Tết, nhiều người quay lại công việc trong trạng thái chưa kịp lấy lại sức. Cảm giác hụt hơi không chỉ kéo dài vài ngày, mà có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc trong nhiều tuần sau đó.

Kỳ nghỉ Tết lẽ ra là điểm nghỉ để tái tạo năng lượng, lại trở thành đoạn nối tiếp của sự mệt mỏi. Và điều này không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà phản ánh cách xã hội đang tổ chức nhịp làm - nghỉ.

Nghỉ ngơi trở thành nhu cầu chính đáng

Dĩ nhiên có những ngành nghề không thể dừng lại hoàn toàn, có những lĩnh vực cần duy trì nhịp làm việc ổn định để tránh đứt gãy sản xuất và dịch vụ thiết yếu.

Khi mức sống nâng lên, kỳ vọng về đời sống tinh thần cũng thay đổi. Người lao động hôm nay không chỉ quan tâm đến thu nhập, mà ngày càng chú ý đến thời gian cho gia đình, cho sức khỏe và cho sự hồi phục tinh thần.

Những năm gần đây, một số doanh nghiệp và tổ chức tại Việt Nam cho thấy chỉ cần các điều chỉnh nhỏ trong cách tổ chức công việc quanh dịp Tết cũng có thể tạo ra lợi ích rõ rệt.

Việc chủ động phân bổ kế hoạch sớm từ giữa quý 4, thay vì dồn việc vào cuối năm, giúp người lao động tránh cảnh "chạy nước rút" kéo dài và giảm sai sót do mệt mỏi tích tụ.

Bên cạnh đó, nhiều đơn vị mạnh dạn cắt giảm các cuộc họp, báo cáo mang tính hình thức trong giai đoạn cận Tết, tập trung vào những quyết định thật sự cần thiết. Không khí làm việc vì thế nhẹ hơn, hiệu quả cũng rõ hơn.

Sau kỳ nghỉ, thay vì đặt chỉ tiêu nặng nề ngay từ đầu năm, một số nơi cho phép quay lại làm việc theo nhịp linh hoạt, giảm họp trong tuần đầu, giãn tiến độ các đầu việc chưa cấp bách, tạo thời gian để người lao động ổn định lại nhịp sinh hoạt và tinh thần.

Đáng chú ý, những điều chỉnh này không làm gián đoạn hoạt động sản xuất - kinh doanh, cũng không phát sinh chi phí lớn.

Thậm chí hiệu suất sau Tết ổn định hơn, tỉ lệ nghỉ việc giảm, mức độ gắn bó của người lao động được cải thiện. Thực tế ấy cho thấy quản trị kỳ nghỉ theo cách nhân văn không phải là nhượng bộ, mà là đầu tư cho sự bền vững.

Từ đó có thể thấy để Tết bớt mệt mỏi hơn, không nhất thiết phải chờ những thay đổi lớn về chính sách. Ngay trong từng cơ quan, doanh nghiệp, sự linh hoạt và thấu hiểu con người đã đủ để tạo nên một kỳ nghỉ đúng nghĩa.

Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cần chủ động sắp xếp công việc từ trước Tết, phân bổ công việc hợp lý, chuẩn bị cái Tết vừa đủ, dành thời gian nghỉ ngơi...  để sự trở lại làm việc tích cực hơn sau Tết.

Lì xì Tết là dịp để nói chuyện với trẻ về bài học tiền bạc

Tiền bạc thường là chủ đề khó nói trong nhiều gia đình. Nhưng vào dịp Tết, khi trẻ em cầm trên tay phong bao lì xì đầu năm, đó lại là lúc để người lớn có thể trò chuyện tự nhiên, bình đẳng về tiền.