Ông Kenneth M Atkinson với Huân chương OBE - Ảnh: NVCC
Với ông, sau hơn ba thập niên sống, làm việc và đầu tư tại Việt Nam, đây là lần đầu tiên ông thực sự có "một mái nhà" theo đúng nghĩa đen: nhà đất, được xây dựng từ nền móng, chứ không phải căn hộ hay nhà đi thuê.
"Có lẽ đây là cái Tết đầu tiên tôi đón trong ngôi nhà của chính mình - ông nói, nở nụ cười hiền hậu, mắt ánh lên sự thư thái - Tôi đã ở Việt Nam hơn 30 năm, và tôi luôn cảm thấy đây là quê hương thứ hai của mình.
Nhưng bây giờ, với ngôi nhà này, cảm giác ấy trở nên trọn vẹn hơn bao giờ hết".
"Tôi đã có căn nhà ở Việt Nam"
Ông Kenneth M Atkinson đến Việt Nam vào đầu thập niên 1990 - thời điểm đất nước vừa mở cửa, kinh tế tư nhân còn non trẻ, người nước ngoài thì hiếm hoi đến mức "đếm được trên đầu ngón tay".
Khi đó, khái niệm đầu tư nước ngoài còn rất mới, và thị trường bất động sản thì gần như chỉ dành cho Nhà nước và các doanh nghiệp quốc doanh.
Những ngày đầu, ông thuê một căn nhà nhỏ ở Thụy Khuê (Hà Nội), một năm sau chuyển vào TP.HCM trong bối cảnh nền kinh tế bắt đầu sôi động hơn.
Ba thập niên qua, ông chứng kiến sự chuyển mình kỳ diệu của một nền kinh tế đang phát triển trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực, cùng với thị trường bất động sản tăng trưởng mạnh mẽ.
Sự thay đổi thể hiện rõ qua những dãy phố thấp tầng được thay thế bằng các tòa cao ốc chọc trời, từ những khu nhà cũ thành khu đô thị hiện đại.
"Việt Nam đã đi một chặng đường dài. Từ chỗ chỉ có vài khu chung cư đơn giản, giờ chúng ta có hàng trăm dự án cao cấp, khu đô thị thông minh, nhà ở cho mọi phân khúc. Và câu hỏi là chúng dành cho những ai?" - Ken (cách gọi thân mật, 77 tuổi) nói từ văn phòng ở phường Thạnh Mỹ Tây.
Căn nhà của ông vừa hoàn thiện ở phường Cát Lái là một biệt thự nhỏ được thiết kế cẩn thận với sân vườn, ban công đón nắng và các căn phòng có cửa sổ thoáng mát.
Đối với nhiều người, việc một chuyên gia nước ngoài mua nhà ở Việt Nam là chuyện bình thường. Nhưng với ông, đó là dấu mốc kết thúc hành trình "tạm trú" kéo dài hơn 30 năm, mở ra một giai đoạn "định cư" cả về tâm hồn.
"Tôi từng nghĩ mình chỉ đến đây vài năm để xây dựng công ty. Nhưng rồi tôi ở lại, vì con người, văn hóa, và cả niềm tin vào tương lai nơi này. Ngôi nhà này, với tôi, là biểu tượng cho sự gắn bó ấy. Nó là lời khẳng định rằng tôi không chỉ làm việc ở Việt Nam. Tôi sống ở đây", ông nói.
Gia đình nhỏ của ông Kenneth M Atkinson - Ảnh: NVCC
Người Việt thực tế hơn về chuyện nhà cửa
30 năm gắn bó với Việt Nam cũng là quãng thời gian ông chứng kiến sự thay đổi sâu sắc của thị trường bất động sản ở đây, về văn hóa tư duy "ngôi nhà" của người Việt.
Ken Atkinson từng chia sẻ ông không có gì hối tiếc về những chặng đường đã qua, nếu có thì có lẽ việc từng bỏ lỡ một cơ hội vàng mua đất ở Thảo Điền (TP.HCM).
Ngay từ năm 1993-1994, nhận thấy khu Thảo Điền bắt đầu phát triển, dù khi đó vẫn còn hoang sơ, ông biết rằng cơ sở hạ tầng rồi sẽ được cải thiện - điều ông học được từ kinh nghiệm ở Hong Kong: thành phố luôn phát triển mở rộng ra xung quanh và nếu bạn có tài sản gần trung tâm, giá trị của nó sẽ tăng theo cùng với sự mở rộng hạ tầng.
"Lúc đó, tôi được chào mời mua đất với giá khoảng 14 USD/m². Nhưng vì là người nước ngoài, tôi không thể đứng tên sở hữu đất, buộc phải nhờ người Việt đứng hộ. Và thật lòng mà nói, khi ấy tôi chưa có ai đủ tin cậy để làm điều đó.
Mặc dù số tiền đó không phải quá lớn nhưng với tôi lúc đó, khi vừa khởi nghiệp ở Việt Nam, thì nó là cả một khoản đáng kể", ông kể lại.
Mãi đến năm 2006, ông mới mua căn hộ đầu tiên của mình ở khu Phú Mỹ Hưng. Khi đó luật chưa cho phép người nước ngoài mua nhà, nhưng một người luật sư đáng tin cậy đã giúp ông cấu trúc giao dịch thông qua ngân hàng.
Giá căn hộ tăng nhanh chóng. Từ 2006 đến 2008, giá trị bất động sản tăng gấp đôi. Ông còn nhớ cuối năm 2008 thương vụ bán căn hộ đầu tiên, người mua yêu cầu giữ nguyên toàn bộ nội thất, đồ đạc, cả hệ thống WiFi và âm thanh.
Ông bày tỏ hơi ngạc nhiên vì vẫn muốn mang theo một vài món đồ cá nhân, nhưng họ nói không, muốn ông để lại toàn bộ nội thất trong nhà. Khi ông còn chần chừ thì chỉ hai tuần sau thị trường bất động sản sụp đổ do khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Ông mỉm cười: "Thế là tôi học được thêm một bài học nữa. Ở phương Tây, chúng tôi thường gắn bó với đồ vật, những bức tranh, bộ sofa, những thứ có giá trị tinh thần. Nhưng người Việt thì thực tế hơn. Với họ, đồ đạc chỉ là vật dụng. Họ quan tâm đến không gian sống, vị trí, cộng đồng chứ không phải cái ghế hay cái đèn".
Cuối cùng, ông bán căn hộ đó vào năm 2011, sau khi cùng vợ mua một căn hộ mới gần chợ Thị Nghè.
"Lần này, tôi và vợ cùng đứng tên, vì lúc đó luật đã cho phép người nước ngoài sở hữu nhà. Căn hộ nằm trong tòa nhà tròn, khá đẹp, có khu công viên và hồ bơi riêng", ông kể.
Sau này, ông tiếp tục mua thêm bất động sản khác như một khoản đầu tư dài hạn, trong đó có một dự án kiểu khu đô thị khép kín với đầy đủ tiện ích.
"Tôi phải mất khá nhiều thời gian để giải thích cho vợ rằng mua ở đó không chỉ là mua một ngôi nhà, mà là mua một phong cách sống. Ở đó có bãi đỗ xe, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học... tất cả trong cùng một khu. Đó là một cộng đồng, không chỉ là nơi ở mà còn là lối sống".
Tin vào chu kỳ mới
Các khu đô thị mới như vậy sẽ là hướng phát triển tất yếu khi TP.HCM mở rộng ra các vùng ven.
"Trong hai hoặc ba năm nữa, từ các khu vực này vào trung tâm thành phố chỉ mất khoảng 30 - 40 phút. Nhiều đồng nghiệp của tôi cũng đang chuyển về sống ở các thành phố vệ tinh, có không gian sống thoáng hơn, chi phí thấp hơn", ông nhận xét.
Dù giá bất động sản hiện tại ở Việt Nam rất cao so với thu nhập trung bình, nhưng về lâu dài, đây vẫn là kênh đầu tư tiềm năng. Vấn đề là khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà đang ngày càng giãn rộng, chứ không thu hẹp lại. Và đó chính là điều đáng lo ngại nhất.
Vị chuyên gia người Anh cho rằng Việt Nam đang trong giai đoạn "trưởng thành" về môi trường đầu tư thì sự minh bạch, nhất quán trong chính sách là yếu tố quan trọng nhất để thu hút dòng vốn dài hạn.
Từng làm việc tại nhiều quốc gia đang phát triển, nhưng theo ông Ken, hiếm nơi nào có tốc độ cải cách nhanh như Việt Nam. Dẫu vậy, vẫn cần nhiều hơn nữa sự ổn định, vì doanh nghiệp không chỉ nhìn vào lợi nhuận, họ cần sự dự đoán được.
Ông Kenneth M Atkinson sinh ra ở Manchester, Anh. Sau khi tốt nghiệp Đại học Sheffield, ông bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực tài chính và thành lập công ty tư vấn đầu tư tại Hong Kong.
Năm 2018, ông chính thức có căn cước công dân với 6 số đuôi 000001. Dãy số đặc biệt đã cho biết ông là người Anh đầu tiên được mang quốc tịch Việt Nam. Ông chọn tên Việt Nam là Phạm Kiên Sơn với ý nghĩa tên ghép từ của hai người bạn Kiên - Sơn ghép lại có nghĩa "ngọn núi vững chắc", và Phạm là họ của vợ.
Một thị trường đầy tiềm năng
Theo nhà tư vấn người Anh, hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở và đầu tư nước ngoài của Việt Nam đã cải thiện rất nhiều, đặc biệt là sau khi Luật Nhà ở và Luật Đất đai được sửa đổi, cho phép người nước ngoài mua căn hộ.
Hiện người nước ngoài có thể sở hữu căn hộ trong một số dự án được phép bán cho người ngoại quốc, nhưng không thể sở hữu nhà đất riêng biệt. Điều này khiến việc định cư lâu dài hoặc đầu tư trực tiếp vào nhà ở của họ gặp hạn chế.
"Với tôi, việc được xây một ngôi nhà thực sự trên đất Việt Nam là điều rất đặc biệt. Nó không chỉ là thủ tục pháp lý, mà là sự ghi nhận rằng mình đã là một phần của nơi này".
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận