Tết khép lại bằng những chuyến xe sớm. Ngoài cổng, cha mẹ đứng nhìn theo đến khi xe khuất hẳn. Trong nhà mâm cơm bớt đôi đũa, sân trước không còn tiếng cười rộn rã như mấy ngày đầu năm.

Người ta hay nhắc niềm thương cha mẹ ở lại, nhưng người bước lên xe cũng đâu thật sự nhẹ lòng. Có người quay mặt ra cửa kính để giấu đôi mắt đỏ. Có người vừa mở cửa phòng trọ đã thấy căn phòng nhỏ hơn thường lệ, vì thiếu tiếng gọi "ra ăn cơm con" quen thuộc. Xa nhà chưa bao giờ là điều dễ dàng.

Lặng vài phút trước khi bật đèn, bước vào phòng trọ ở thành phố

Quân (29 tuổi, kỹ thuật viên cơ điện) rời Tây Nguyên lúc 6h sáng mùng 8 để quay lại Bình Dương làm việc. Mấy ngày trước, ở quê nhà còn đông đủ anh em, bữa cơm nào cũng kéo dài từ sớm đến tận khuya.

Trở lại phòng trọ 18 mét vuông gần khu công nghiệp, anh lặng vài phút trước khi bật đèn. Căn phòng vẫn vậy, chỉ có cảm giác khác đi. Tiền thuê nhà vừa tăng, công ty giảm bớt giờ tăng ca, thu nhập có thể hụt một chút so với tháng trước.

Tối đầu tiên, anh ăn đơn giản rồi gọi về nhà. Mẹ hỏi: "Công việc đầu năm ổn không con?". Anh đáp: "Ổn mà!".

Câu trả lời không nói hết các tính toán trong đầu, nhưng đủ để cha mẹ yên lòng. Sau cuộc gọi, anh mở cuốn sổ nhỏ ghi lại các khoản chi tiêu, tự nhủ phải cố thêm một thời gian nữa. Xa nhà là để một ngày nào đó có thể giúp gia đình nhiều hơn.

Còn Thúy (26 tuổi, làm quảng cáo tại TP.HCM) cũng vừa quay lại thành phố sau kỳ nghỉ lễ. Ở quê cô ngủ cạnh mẹ, sáng nghe tiếng ba pha trà, tối có hàng xóm ghé chúc Tết. Những điều tưởng bình thường ấy bỗng trở nên quý giá khi trở lại căn hộ thuê chung giữa thành phố đông đúc.

Điều khiến cô hụt hẫng nhất là bữa cơm một mình. Nhưng thay vì để căn bếp im lặng quá lâu, Thúy bắt đầu học nấu những món mẹ thường nấu. "Ít nhất mình có thể mang hương vị nhà về đây", cô cười.

Có những tối cô mở lại đoạn ghi âm chúc Tết trong nhóm gia đình, nghe giọng mọi người rồi tắt máy tính làm việc tiếp. Thành phố không còn quá xa lạ, khi phía sau vẫn là mái nhà luôn có gia đình chờ đợi.

Không chỉ người độc thân, nhiều gia đình trẻ cũng mang theo khoảng trống ấy khi trở lại guồng quay công việc.

Vợ chồng anh Tuấn (33 tuổi, công nhân tại Đồng Nai), Tết đưa con trai 3 tuổi về quê nội. Ở quê, đứa bé có ông bà trông, có sân đất rộng để chạy chơi, có nhiều buổi chiều rộn rã tiếng hàng xóm.

Sau Tết, cả nhà trở lại phòng trọ 30 mét vuông giữa khu công nghiệp. Ban ngày gửi con ở nhà trẻ tư, tối thay nhau trông con sau ca làm. Đứa bé thỉnh thoảng hỏi: "Sao mình không ở với ông bà nữa?".

Anh Tuấn xoa đầu con, nói khi nào nghỉ dài ngày sẽ về. Câu trả lời cho con nhưng trong đó là có cả lời tự hứa với bản thân. Hai vợ chồng vẫn đi làm đều đặn mỗi ngày, dành dụm từng khoản nhỏ, mong vài năm nữa có thể chuyển đến nơi rộng rãi hơn.

Phía sau mình vẫn có một mái nhà để quay về

Không phải ai rời quê cũng vì bất đắc dĩ. Nhiều người trẻ chủ động bước đi để học thêm một nghề, tìm cơ hội tốt hơn, thử sức ở môi trường rộng mở hơn. Có người vào khu công nghiệp, có người lên thành phố lớn, có người đi ra nước ngoài. Mỗi chuyến đi là cách tìm đường cho tương lai.

Họ chấp nhận sống trong những căn phòng trọ chật hẹp, chấp nhận bắt đầu lại ở nơi xa lạ, chấp nhận ngày lễ không trọn vẹn. 

Đổi lại là kinh nghiệm, là sự tự lập, là khả năng đứng vững bằng chính sức mình.

Cô đơn có thật, nhớ nhà có thật. Nhưng trong nỗi nhớ ấy có động lực bền bỉ. Người trẻ hiểu rằng mọi cố gắng hôm nay không chỉ dành cho bản thân, mà còn cho những người đã đứng trước cổng tiễn mình đi trong buổi sáng đầu năm.

Gia đình sau Tết không còn ở cạnh bên mỗi ngày, mà trở thành điểm tựa tinh thần. Những cuộc gọi vội kèm lời dặn dò ngắn ngủi, những câu "ổn mà" được lặp đi lặp lại để giữ cho nhau yên tâm giữa hai nơi chốn.

Chênh chao sau Tết vì thế không còn là nỗi buồn. Đó là dấu hiệu của sự gắn bó gia đình. Người trẻ buồn vì còn thương, cha mẹ trống trải vì còn chờ.

Có thể cơ hội hôm nay nằm ở những thành phố xa, ở những nhà máy, văn phòng, công trường cách nhà hàng trăm, hàng ngàn cây số. Nhưng điều giúp người trẻ đứng vững không chỉ là mức lương hay vị trí công việc. Đó là niềm tin rằng phía sau mình vẫn có một mái nhà để quay về và phía trước là tương lai đang được xây từng ngày bằng sự cố gắng âm thầm.

Những chuyến xe rời quê mỗi năm chở theo hành lý, chúng còn chở theo ước mơ, trách nhiệm và lời hứa thầm lặng sẽ trở về, không phải với nỗi chênh chao mà với cuộc sống vững vàng hơn. Và có lẽ chính vì có một điểm tựa mang tên gia đình, người trẻ mới thêm can đảm bước đi xa đến thế.

Nghỉ Tết dài ngày, sao nhiều người vẫn mệt?

Không ít người bước vào kỳ nghỉ Tết trong trạng thái cần nghỉ ngơi hơn bao giờ hết, nhưng lại kết thúc kỳ nghỉ với cảm giác mệt mỏi không kém trước đó. Tết vì thế trở thành nghịch lý quen thuộc: nghỉ dài ngày, nhưng không thật sự được nghỉ.