Dự Luật An ninh dữ liệu: Bộ Công an đề xuất 5 cấp độ rủi ro, bảo vệ xuyên suốt vòng đời

Theo chương trình kỳ họp, sáng mai (26-10), Bộ trưởng Bộ Công an sẽ thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội tờ trình về dự Luật An ninh dữ liệu.

Chi tiết 5 cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu

Bộ Công an nêu rõ thực tiễn công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu tại Việt Nam thời gian qua cho thấy mức độ rủi ro ngày càng gia tăng cả về quy mô lẫn tính chất.

Tình trạng dữ liệu cá nhân bị rao bán trái phép trên các diễn đàn ngầm diễn ra ở quy mô lớn; thiệt hại kinh tế do lừa đảo trực tuyến, mã độc tống tiền gây ra là rất đáng kể. Quy mô và tốc độ gia tăng của rủi ro an ninh dữ liệu đang vượt xa năng lực ứng phó hiện có.

Do vậy nếu không có một thể chế đủ mạnh để quản lý rủi ro ngay từ gốc, nguy cơ bị động, lúng túng trong ứng phó sự cố sẽ ngày càng lớn, gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia.

Cơ quan soạn thảo cho biết dự luật gồm 6 chương, 29 điều, quy định về bảo vệ an ninh dữ liệu và trách nhiệm của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong bảo đảm an ninh dữ liệu.

Trọng tâm của dự thảo là thiết lập cơ chế quản lý theo cấp độ rủi ro, xác định trách nhiệm bảo vệ tương ứng thay vì áp dụng yêu cầu như nhau đối với mọi hoạt động xử lý dữ liệu.

Dự thảo quy định 5 cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu, từ cấp độ 1, thấp nhất, đến cấp độ 5, cao nhất, được xác định theo khả năng xảy ra sự cố và mức độ thiệt hại có thể gây ra.

Các nghĩa vụ bảo vệ được phân định theo cấp độ và áp dụng trong hoạt động chuyển đổi số, vận hành hạ tầng số, xử lý dữ liệu quy mô lớn, sử dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo cũng như các hoạt động xuyên biên giới.

Dữ liệu ở cấp độ càng cao, nghĩa vụ bảo vệ càng chặt chẽ, trong đó dữ liệu cấp độ 1, cấp độ 2 gần như không phát sinh thủ tục hành chính.

Từ cấp độ 3 trở lên, chủ quản dữ liệu phải thực hiện đánh giá tác động, kiểm toán định kỳ; dữ liệu cấp độ 4, cấp độ 5 phải được thẩm định an ninh dữ liệu trước khi hệ thống được đưa vào vận hành chính thức.

Trên cơ sở đó, dự thảo phân định trách nhiệm của từng chủ thể. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu.

Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp với tư cách chủ quản dữ liệu có trách nhiệm tự xác định cấp độ rủi ro của dữ liệu do mình quản lý, áp dụng biện pháp bảo vệ tương xứng và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nhà nước thực hiện hậu kiểm là chủ yếu, chỉ tiền kiểm đối với dữ liệu, hệ thống có rủi ro cao.

Bảo vệ an ninh dữ liệu theo vòng đời

Về bảo vệ an ninh dữ liệu theo vòng đời và chuyển dữ liệu xuyên biên giới, dự luật xác lập định hướng bảo vệ an ninh dữ liệu xuyên suốt toàn bộ vòng đời - từ khâu thu thập, lưu trữ, xử lý, truyền đưa cho đến khi tiêu hủy.

Đồng thời kiểm soát chặt chẽ, có phân hóa theo cấp độ rủi ro đối với việc chuyển dữ liệu xuyên biên giới nhằm bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia.

Theo định hướng chung, mức độ yêu cầu bảo vệ và kiểm soát tăng dần theo cấp độ rủi ro của dữ liệu.

Phần lớn dữ liệu có mức độ rủi ro thấp được tạo điều kiện lưu thông thuận lợi, hạn chế tối đa phát sinh thủ tục hành chính, trong khi dữ liệu có mức độ rủi ro cao được quản lý chặt chẽ hơn tương xứng.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế bảo vệ tổ chức, cá nhân trong nước trước yêu cầu cung cấp dữ liệu trực tiếp từ nước ngoài không thông qua kênh hợp pháp, phù hợp với nguyên tắc tôn trọng chủ quyền, an ninh quốc gia và thông lệ quốc tế về tương trợ tư pháp.

Dự thảo luật xác lập định hướng bảo vệ an ninh dữ liệu đối với công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo, gắn với xu thế phát triển công nghệ hiện nay.

Tổ chức, cá nhân nghiên cứu, phát triển, triển khai công nghệ mới, hệ thống trí tuệ nhân tạo xử lý dữ liệu có mức độ rủi ro cao có trách nhiệm tích hợp biện pháp bảo vệ an ninh ngay từ khâu thiết kế, bảo đảm nguồn gốc hợp pháp và tính nguyên vẹn của dữ liệu được sử dụng...

Bộ Công an nói về đề xuất bỏ một số thủ tục phòng - chữa cháy, chuyển mạnh sang hậu kiểm

Bộ Công an sẽ phối hợp với các địa phương đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ để đáp ứng yêu cầu hậu kiểm.