Theo Hãng tin AFP ngày 13-4, hy vọng đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông đã tan biến khi Phó tổng thống Mỹ JD Vance rời Pakistan sau một ngày đàm phán căng thẳng với các quan chức Iran mà không đạt kết quả. Diễn biến này khiến chính quyền Mỹ phải tính đến hướng đi tiếp theo.

Phong tỏa Hormuz, tiếp tục đàm phán, hay lại tấn công?

Các chuyên gia nhận định nếu kéo dài đàm phán, điều này sẽ làm suy yếu lập luận của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Iran "không còn lá bài nào" - ám chỉ không còn công cụ gây sức ép để mặc cả với Mỹ.

Ngược lại, nếu tăng cường hành động quân sự, Mỹ sẽ đối mặt rủi ro lớn hơn về an ninh, đồng thời làm gia tăng sự bất mãn trong nước khi giá xăng leo thang trước thềm bầu cử giữa kỳ.

Đồng thời phương án phong tỏa eo biển Hormuz cũng được cho là có thể khiến tình hình thêm phức tạp, thay vì giải quyết bế tắc. 

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng lên tiếng cảnh báo các đối thủ sẽ phải đối mặt "vòng xoáy chết chóc" nếu có động thái sai lầm tại eo biển chiến lược này.

Ông Brian Katulis, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Trung Đông, nhận định cách tiếp cận hiện tại của Tổng thống Mỹ Donald Trump quá tập trung vào quân sự nhưng lại thiếu đi chiến lược rõ ràng. 

Theo ông, Nhà Trắng có thể "đang câu giờ để điều động thêm khí tài quân sự, hoặc đơn giản là chưa biết phải làm gì".

Trong khi đó giáo sư Shibley Telhami (Đại học Maryland) cho rằng việc đe dọa phong tỏa eo Hormuz là "khó hiểu và có vẻ phản tác dụng", đồng thời làm xói mòn thêm uy tín của Mỹ trên trường quốc tế, trong bối cảnh Iran vốn đã không còn tin tưởng Washington.

Chuyên gia Danny Citrinowicz (Israel) cũng cho rằng phong tỏa hải quân khó buộc Iran nhượng bộ, ngược lại còn khiến lực lượng Mỹ đối diện rủi ro lớn hơn và đòi hỏi nguồn lực duy trì lâu dài.

"Không có nhiều lý do để tin rằng phong tỏa sẽ buộc Iran phải đầu hàng, khi khả năng chống chịu mà Iran thể hiện cho đến nay cho thấy điều ngược lại. Iran còn có quy mô lãnh thổ lớn và năng lực quân sự đáng kể, vì vậy để duy trì một chiến dịch như vậy sẽ đòi hỏi Mỹ phải phân bổ nguồn lực lớn trong thời gian dài", ông nói.

Bất an trong lòng nước Mỹ

Bên cạnh đó trong nội bộ nước Mỹ, một cuộc can thiệp quân sự kéo dài như vậy cũng có thể không được lòng người dân, trong bối cảnh họ đã vốn lo ngại kể từ khi cuộc xung đột bùng phát hôm 28-2.

Khảo sát của CBS News ngày 12-4 cho thấy phần lớn người dân cảm thấy lo lắng, căng thẳng và tức giận; hơn 80% mong muốn Mỹ tìm cách mở lại eo Hormuz để hạ giá xăng và ổn định thị trường dầu mỏ, nhưng chưa đến 10% tin rằng mục tiêu này đã đạt được.

Thượng nghị sĩ Mark Warner nhận định sau hơn 40 ngày xung đột, ông vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy Mỹ hay các đồng minh trở nên an toàn hơn, đồng thời đặt câu hỏi về hiệu quả thực sự của phương án phong tỏa.

Trong khi đó khả năng nối lại đàm phán cũng bị đánh giá là không dễ dàng. Thượng nghị sĩ Tim Kaine nhắc lại việc Mỹ từng rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 với Iran, khiến niềm tin giữa hai bên bị tổn hại nghiêm trọng.

Theo các chuyên gia, chính điều này khiến triển vọng đàm phán trong tương lai trở nên mong manh, khi cả hai phía đều bị đối phương đánh giá là thiếu tin cậy.

Iran: Người Mỹ sẽ sớm ‘hoài niệm’ giá xăng 4 USD/gallon

Chủ tịch Quốc hội Iran đáp trả đe dọa phong tỏa của Mỹ, cảnh báo giá xăng sẽ tăng mạnh, khiến người dân Mỹ sớm ‘hoài niệm’ mức hiện tại.