Theo báo Gulf News, ngay sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ - Iran đổ vỡ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi quân đội kiểm soát eo biển Hormuz và rà phá các bãi thủy lôi mà Tehran triển khai tại đây.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy đã tiến vào eo biển chiến lược này, đánh dấu hoạt động rà phá thủy lôi thực địa đầu tiên kể từ khi xung đột với Iran nổ ra, nhằm giải quyết việc tắc nghẽn lưu thông tại tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.

Chiến thuật của Mỹ: không người lái, trên không - dưới nước kết hợp

Phát biểu trên Fox News, ông Trump cho biết chiến dịch sẽ kết hợp các hệ thống rà phá thủy lôi "cực kỳ hiện đại" và cả tàu quét mìn truyền thống.

Ông cũng bổ sung Anh và một số quốc gia khác ở vùng Vịnh (không nêu chi tiết) cũng đang điều tàu quét mìn tham gia, đồng thời nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn cho eo biển "sẽ mất một thời gian, nhưng sớm đạt hiệu quả".

Thay vì đưa tàu trực tiếp vào vùng nguy hiểm, Mỹ đang áp dụng chiến thuật kết hợp công nghệ cao trên không lẫn dưới nước để tránh gây thương vong cho binh sĩ.

Theo đó, nước này sử dụng các phương tiện không người lái dưới nước (UUV) để quét đáy biển bằng sóng siêu âm, tìm kiếm thủy lôi ẩn. Trong khi đó từ trên cao, trực thăng MH-60S trang bị hệ thống laser sẽ quét mặt biển để phát hiện thủy lôi nổi hoặc ở vùng nước nông.

Khi phát hiện mục tiêu, các thiết bị điều khiển từ xa sẽ tiếp cận và kích nổ thủy lôi một cách an toàn, giảm thiểu rủi ro cho con người.

Các tàu khu trục sẽ đóng vai trò bảo vệ, sử dụng radar và hệ thống tên lửa hiện đại để bảo vệ đội rà soát trước nguy cơ tấn công từ kẻ thù.

CENTCOM cho biết mục tiêu trước mắt là thiết lập một "hành lang an toàn" cho tàu thương mại và từng bước khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz - nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu và khí vận chuyển toàn cầu.

Vận tải dần nối lại nhưng chưa đáng kể

Dù vậy, phía Tehran lập tức lên tiếng bác bỏ tuyên bố của Mỹ, khẳng định không có tàu Mỹ nào tiến vào eo biển, đồng thời cảnh báo mọi nỗ lực như vậy sẽ phải đối mặt với phản ứng "khốc liệt".

Kể từ khi chiến sự bùng phát, eo biển Hormuz gần như đã bị lực lượng Iran kiểm soát suốt nhiều tuần, gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Điều này dẫn đến có hơn 2.000 tàu bị mắc kẹt quanh khu vực, và chỉ một số ít được phép đi qua mỗi ngày sau khi đạt được thỏa thuận riêng với Iran về việc lưu thông qua eo biển.

Dù vậy hôm 11-4, hai siêu tàu chở dầu của Trung Quốc và một tàu Hy Lạp đã thành công rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz, mỗi chiếc chở tới 2 triệu thùng dầu - đánh dấu một trong những chuyến hàng đầu tiên sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn.

Tuy nhiên giới quan sát nhận định hoạt động vận tải tại eo biển này vẫn khá thận trọng, khi các hoạt động đàm phán không đạt được kết quả tích cực, hoạt động quân sự vẫn leo thang và căng thẳng giữa các bên chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Hai tàu chở dầu cố thoát khỏi eo biển Hormuz sau khi ông Trump tuyên bố phong tỏa

Hai tàu chở dầu đã bắt đầu di chuyển qua eo biển Hormuz, trở thành những tàu đầu tiên thử vượt tuyến hàng hải chiến lược này sau khi Mỹ tuyên bố phong tỏa.