Đại biểu Quốc hội: Người dùng điện thoại đang phải cài nhiều ứng dụng

Sáng 4-11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật An ninh dữ liệu.

Người dùng điện thoại có dung lượng bộ nhớ nhỏ mà phải cài đặt nhiều ứng dụng

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) cho biết vấn đề đặt ra từ ý kiến của cử tri là dữ liệu người dân được bảo vệ thế nào và người dân có thực sự tiện lợi hay không?

Báo cáo kinh tế - xã hội của Chính phủ ghi nhận VNeID đã trở thành kênh giao tiếp chủ yếu và xác định nhiệm vụ năm 2027 là liên thông các cơ sở dữ liệu, không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có.

Bà nhìn nhận hướng đi đã rõ, vấn đề là tập trung tổ chức thực hiện đồng bộ, an toàn.

Về nguyên tắc bảo vệ an ninh dữ liệu, bà đề nghị bổ sung một khoản quy định hệ thống số của cơ quan nhà nước phục vụ người dân ưu tiên triển khai trên nền tảng chung đã được đánh giá an ninh, hạn chế phát sinh hệ thống riêng lẻ kết nối vào cơ sở dữ liệu quốc gia.

Bà Lam dẫn báo cáo thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cho biết năm 2025 ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng, có khoảng 300 vụ rao bán dữ liệu cá nhân với hơn 1,7 triệu bản ghi dữ liệu.

Qua kiểm tra 7 bộ, ngành, địa phương kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã phát hiện 1.315 lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng.

"Điển hình thực tế, một người dùng điện thoại có dung lượng bộ nhớ nhỏ mà phải cài đặt nhiều ứng dụng như định danh điện tử VNeID, bảo hiểm xã hội, thuế, giao thông, quản lý giấy tờ, ứng dụng điện nước, mạng di động...

Máy thì đầy, chạy chậm, thông báo đến liên tục, tin tuyên truyền, tin nhắc và lẫn cả báo cáo về hồ sơ, thời hạn, quyền lợi của cá nhân.

Nhiều thông tin người dân sẽ không đọc và bỏ sót những thông tin quan trọng nhất. Điều đó cho thấy càng nhiều hệ thống trùng lặp cùng kết nối vào dữ liệu của người dân thì càng nhiều điểm phải bảo vệ", đại biểu nêu.

Bà đề nghị cần xác định rõ việc sử dụng dữ liệu an toàn, đúng mục đích, có trách nhiệm và hiệu quả.

Về trách nhiệm báo cáo sự cố, bà đề nghị bổ sung khi dữ liệu cá nhân bị lộ lọt, chủ quản dữ liệu phải thông báo kịp thời cho người bị ảnh hưởng, kèm hướng dẫn phòng tránh lừa đảo, bảo đảm thống nhất với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Người dân cần biết dữ liệu của mình bị lộ để tự bảo vệ mình. Thực tế không ít người nhận cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo đọc đúng họ tên, số căn cước, đúng giọng nói và cả khuôn mặt của người thân.

Vì vậy bà đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát các ứng dụng phục vụ người dân. Dịch vụ nào tích hợp lên nền tảng dùng chung, dịch vụ nào chỉ cần kết nối, chia sẻ dữ liệu, tránh đầu tư trùng lặp, tốn kém chi phí vận hành.

Bà đề nghị các cơ quan thực hiện nghiêm việc không yêu cầu người dân nộp lại thông tin đã có. Các bên phối hợp phân loại thông báo, ưu tiên gửi qua VNeID những thông tin về hồ sơ hành chính, thời hạn giải quyết và quyền lợi của người dân.

Đại biểu nhấn mạnh bảo vệ dữ liệu, phục vụ người dân là để người dân thuận tiện hơn, ít ứng dụng trùng lặp, ít đầu mối nắm dữ liệu thì dữ liệu an toàn hơn và người dân cũng đỡ vất vả hơn.

Sự cố an ninh dữ liệu trong bệnh viện có thể trực tiếp ảnh hưởng đến an toàn người bệnh

Từ thực tế ngành y tế, đại biểu Phạm Thu Xanh (Hải Phòng) cho rằng bảo vệ dữ liệu không có nghĩa là hạn chế việc khai thác dữ liệu hợp pháp phục vụ điều trị. 

Người bệnh ung thư cần hội chẩn quốc tế, thai phụ cần kết quả xét nghiệm di truyền để quyết định can thiệp, bệnh nhân cấp cứu cần được truy cập kịp thời tiền sử bệnh án.

Vì vậy bà đề nghị rà soát dự luật theo hướng quy định rõ cơ chế chuyển, chia sẻ dữ liệu phục vụ hội chẩn, chẩn đoán, điều trị và thanh toán theo yêu cầu hợp pháp hoặc có sự đồng ý của người bệnh.

Với dữ liệu đã mã hóa, có kiểm soát truy cập và lưu vết, cần có quy trình, thời hạn xử lý phù hợp, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết. 

Đồng thời khi áp dụng biện pháp kỹ thuật khẩn cấp cần có cơ chế bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động cấp cứu, điều trị nội trú và các dịch vụ y tế thiết yếu. Bởi sự cố an ninh dữ liệu trong bệnh viện không chỉ là sự cố công nghệ mà có thể trực tiếp ảnh hưởng đến an toàn người bệnh.

Đề xuất giao chủ tịch UBND cấp xã được trưng mua tài sản

Các đại biểu Quốc hội cũng đề xuất trong trường hợp khẩn cấp cần phân cấp, phân quyền cho một số chức danh quân đội được trưng mua, trưng dụng tài sản.