'Cháu học trường quốc tế nên không biết tiếng Việt, hãy hỏi bằng tiếng Anh đi'

Vài năm trước, trong một clip phỏng vấn, người phỏng vấn có hỏi một học sinh "cháu biết gì về Điện Biên Phủ?" giữa lúc bé gái đương ngập ngừng thì mẹ cô bé đã nói vọng vào với một giọng điệu đầy tự hào rằng: "Cháu học trường quốc tế nên không biết tiếng Việt, hãy hỏi bằng tiếng Anh đi". 

Đây không chỉ là một trường hợp cá biệt mà là suy nghĩ của nhiều bậc phụ huynh hiện nay. Đầu tư cho con học ngoại ngữ, cho tiếng Anh là rất tốt, bởi nó sẽ tạo điều kiện cho con có điều kiện vươn xa hơn. Nhưng nếu như phát triển cành ngọn mà quên nuôi dưỡng gốc rễ thì liệu rằng sự phát triển đó có bền vững? 

Thử nghĩ một cái cây nếu không có gốc thì sức sống sẽ kéo dài đến bao lâu. Cũng như một dân tộc, một đất nước, giữa thời buổi hội nhập toàn cầu, việc giữ lại cho mình nét riêng trong văn hóa truyền thống, giữ vững chắc tiếng nói thiêng liêng của dân tộc mình là điều quan trọng bậc nhất. 

Nếu ta không tự hào về nguồn cội, về văn hóa, về tiếng nói thiêng liêng của chính mình, thử hỏi ai sẽ xem trọng những điều đó của ta? Không xem trọng ngôn ngữ mẹ đẻ đồng nghĩa với việc tự mình vứt bỏ lòng tự tôn dân tộc.

Chúng ta nói rằng tiếng Anh sẽ giúp mỗi người bước vào kho tri thức phong phú của nhân loại và ta tung hô vai trò của nó. Chuyện này không sai.

Nhưng hãy thử nghĩ lại xem, ngay từ những ngày đầu bi bô tập nói, ngay từ những ngày đầu tiên bước chân vào con đường học vấn thì đâu mới là ngôn ngữ giúp ta bước vào hành trình chinh phục tri thức? Có phải là tiếng Việt thân yêu của ta?

Có phải chúng ta lớn lên bằng những lời ru dịu dàng của bà của mẹ hay những câu ca dao, tục ngữ thấm đẫm giá trị nhân văn cao đẹp như: "Công cha như núi Thái Sơn/Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra", "Bầu ơi thương lấy bí cùng/Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn"? 

Tiếng Việt đã hóa thân thành trang văn nhẹ nhàng như thế đi vào đời ta, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, hướng con người đến với chân thiện mỹ, như cách dòng sữa ngọt lành của mẹ nuôi lớn ta về thể xác.

Tiếng Việt còn là công cụ đầu tiên để mỗi đứa trẻ sinh ra trên mảnh đất hình chữ S thân thương này tìm đến với thế giới khoa học, với những bài toán, con số… 

Nhưng rồi dường như nhiều người đang xem nhẹ những giá trị vững bền tiếng Việt mang lại.

Hội nhập là tốt, phát triển là tốt, nhưng sự phát triển tự sâu bên trong là điều hết sức quan trọng. Đầu tư cho ngoại ngữ là tốt nhưng cũng đừng quên đầu tư vào việc giữ gìn và phát triển giá trị trong tiếng nói của con người Việt Nam. 

Xen tiếng Anh khi nói chuyện do thói quen thuận miệng?

Xuyên suốt chiều dài lịch sử, tiếng Việt đã vay mượn không ít từ nước ngoài. Nhiều từ trong số đó đã được Việt hóa. Và hiện nay quá trình Việt hóa này vẫn còn tiếp diễn.