Xen tiếng Anh khi nói chuyện do thói quen thuận miệng?

Tuy nhiên, điều đáng nói là nhiều người, nhất là giới trẻ, có thói quen nói chêm tiếng Anh dù đã có từ thuần Việt tương đương. 

Ngành truyền thông - marketing của tôi có lẽ là một trong những "ngành trọng điểm": người theo dõi thì phải là follower, người nổi tiếng thì celeb, kịch bản thì script, hậu trường thì backstage. Chưa kể brochure, proposal, content, pain point, target…

Học trò của tôi cũng chẳng thoát. Tôi dạy tiếng Anh buổi tối cho những bạn mất gốc hoặc đầu vào chưa cao. 

Thế nhưng các bạn vẫn vô thức dùng camera, laptop, show, fashion, shopping, time… 

Tôi thường nhắc các bạn dịch cho đúng, trừ khi tiếng Việt thật sự không có từ tương đương.

Dẫu vậy, tôi hiểu các bạn không hề làm màu. Đó chỉ là thói quen thuận miệng. Ngay cả tôi, khi làm phiên dịch một sự kiện thể thao giao hữu, phải xoay vòng giữa ba thứ tiếng Việt - Anh - Trung, cũng có lúc "loạn ngôn ngữ".

Hiện tượng này hoàn toàn bình thường và có tên gọi riêng: code-switching.

Không chỉ người trẻ, người lớn tuổi cũng vậy. Các bậc cha chú quen dùng từ mượn tiếng Pháp như gạc-măng-rê (tủ chén), la-va-bô (bồn rửa tay), súp-lơ (bông cải),... Nhiều từ ta dùng hằng ngày là từ Hán Việt hoặc gốc Khmer (mình ên, tòn ten,…).

Vậy mà chúng chẳng gây khó chịu. Có lẽ vì chúng đã thấm vào đời sống người Việt qua thời gian dài, lại được phiên âm theo tiếng Việt chứ không giữ nguyên phát âm nước ngoài, nên dễ chấp nhận hơn những từ tiếng Anh còn quá mới.

Ngược lại, khi trò chuyện với người lớn mà chêm quá nhiều tiếng Anh, ta dễ gây phản cảm, bởi đó không phải thứ ngôn ngữ họ hiểu. 

Để tránh điều đó, tôi nghĩ chúng ta cần phải "uốn lưỡi bảy lần trước khi nói". Hãy sử dụng từ vựng có ý thức và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

Nói tiếng Việt xen tiếng Anh để rút ngắn câu từ nhưng không nên nói với người lạ, người lớn tuổi?

Trong công ty thì nói sao cũng được, còn gặp người lạ, người lớn, khi cần nghiêm túc thì không nên xen từ tiếng Anh.