Bắc Kinh lần đầu xác nhận thảo luận về tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Trung

Theo Hãng tin AP ngày 7-11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh tuần này lần đầu tiên xác nhận Bắc Kinh "đang liên lạc với các bên liên quan về cuộc gặp" giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Kế hoạch cụ thể chưa được xác nhận, song cuộc gặp mang tính lịch sử được cho là có thể diễn ra bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Trung Quốc trong tháng 11 này.

Với việc ông Trump dự kiến sẽ đến dự Hội nghị cấp cao APEC tại Trung Quốc, đây có thể là lần thứ ba hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung gặp nhau trong năm nay.

Hai bên đã gia hạn thỏa thuận hạ nhiệt thương chiến đến tháng 1-2027, nhân chuyến thăm đến Mỹ của ông Tập hồi tháng 9 vừa qua. Dù vậy, căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới dường như vẫn chưa được giải quyết.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã có cuộc điện đàm với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong vào hôm 6-11. Ông Greer kêu gọi Bắc Kinh thực hiện những hành động cụ thể để triển khai đầy đủ các cam kết, đặc biệt là việc mua nông sản, đất hiếm và các khoáng sản thiết yếu khác.

Trong khi đó, Tân Hoa Xã khẳng định hai bên đã trao đổi sâu rộng và mang tính xây dựng. Phía Trung Quốc cũng bày tỏ quan ngại về các biện pháp hạn chế kinh tế và thương mại mà Washington áp dụng đối với Bắc Kinh.

Các chuyên gia cho rằng do những bất đồng về lợi ích, ba nhà lãnh đạo khó có thể thảo luận những vấn đề thực chất.

Tổng thống Trump cho biết trong chuyến đi Trung Quốc, ông muốn gặp ông Tập và ông Putin để thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Nga được cho là muốn tập trung thảo luận về cuộc chiến tại Ukraine.

Bà Sun Yun, giám đốc Chương trình Trung Quốc tại Trung tâm Stimson (Mỹ) cho rằng nhân sự kiện này, Nga có thể sẽ thúc đẩy Bắc Kinh và Washington xích lại gần hơn với lập trường của nước này về Ukraine. Trong bối cảnh đó, Trung Quốc sẽ phải xử lý những nỗ lực tác động từ Nga.

Theo bà Sun, Trung Quốc cũng sẽ không tham gia các cuộc đàm phán về kiểm soát vũ khí hay thảo luận về Ukraine và Iran. Nước này được cho là sẽ nhắc lại lập trường ngoại giao: hòa bình là điều quan trọng và các cuộc chiến cần phải chấm dứt.

Thách thức lớn nhất đối với Bắc Kinh có lẽ nằm ở cách nhìn nhận của dư luận. Bà Sun nhấn mạnh rằng hội nghị thượng đỉnh này "không nên bị đánh đồng với việc ba cường quốc cùng nhau phân chia thế giới".

Trong khi đó, cựu quan chức ngoại giao Mỹ Danny Russel cho rằng Nga sẽ có nhiều lợi ích nhất từ cuộc gặp thượng đỉnh ba bên này. 

Theo ông, dù Tổng thống Trump rất muốn tham gia cuộc gặp, các cố vấn đã cảnh báo ông tránh đưa vấn đề Ukraine vào chương trình nghị sự.

Ukraine sắp phải đứng nhìn Mỹ - Trung - Nga tính chuyện hòa bình cho mình?

Nhiều khả năng Mỹ, Trung Quốc và Nga sẽ ngồi lại cùng tìm lối thoát cho cuộc chiến tại Ukraine, trong khi Kiev và châu Âu không có mặt trên bàn đàm phán.