Ông Lê Ngọc Huân, người dân khu phố Phú Đa, cho biết giai đoạn 1995 - 1998, UBND xã Hòa Tân Đông, thị xã Đông Hòa, Phú Yên đã chia lô bán đất nhiều khu vực. Người dân mua đất ở thôn Phú Đa, xây nhà ở ổn định từ đó đến nay và đã nộp đủ tiền sử dụng đất cho UBND xã nhưng vẫn chưa được cấp sổ đỏ.

Nhà đất ở lâu năm, không tranh chấp, vẫn không được cấp sổ đỏ

Năm 2013, UBND tỉnh Phú Yên đã ban hành quyết định về việc xử lý tồn tại đối với đất ở đã sử dụng trước ngày 1-7-2004 để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sử dụng nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn tỉnh.

Sau đó UBND xã Hòa Tân Đông đã họp xác nhận khu đất mà ông Huân và nhiều người dân mua được UBND xã quy hoạch khu dân cư.

Người dân nhiều lần kiến nghị đến các cấp, gần nhất vào tháng 7-2025 UBND tỉnh Đắk Lắk (sau sáp nhập) đã chuyển đơn yêu cầu xử lý đến UBND phường Đông Hòa.

Tuy nhiên đến nay UBND phường Đông Hòa vẫn chưa có văn bản trả lời cho người dân.

"Chúng tôi thắc mắc vì sao đến nay vẫn chưa được cấp sổ đỏ, trong khi một số hộ mua đất cùng khu vực, cùng thời điểm đã được cấp. Việc chậm cấp sổ đỏ khiến tài sản không thể thế chấp, chuyển nhượng, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, dù đất đã sử dụng ổn định và không có tranh chấp", ông Huân nói.

Người dân phải đóng tiền giá trị sử dụng đất mới được cấp sổ đỏ

Ông Trương Ngọc Thạnh, Phó chủ tịch UBND phường Đông Hòa, cho biết trước thời điểm sáp nhập tỉnh, Thanh tra thị xã Đông Hòa đã kết luận UBND xã Hòa Tân Đông đã hoán đổi, giao đất không đúng thẩm quyền. 

Trong số này có trường hợp ông Huân và nhiều hộ dân thuộc khu đất Trường cấp 2 Hoàng Hoa Thám cũ (gồm 20 hộ với 21 lô). Do sai phạm của chính quyền xã trước đây, các hộ dân đến nay chưa được cấp sổ đỏ.

Theo khoản 2 và khoản 6 Điều 140 Luật Đất đai 2024, đất giao trái thẩm quyền nhưng được sử dụng ổn định từ 15-10-1993 đến trước 1-7-2004 vẫn được cấp sổ đỏ nếu UBND cấp xã xác nhận không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và người sử dụng đất thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.

"Sau khi nộp tiền sử dụng đất, người dân chỉ cần hoàn tất các thủ tục theo quy định để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu; quy trình này đã được niêm yết công khai tại Trung tâm Hành chính công", ông Thạnh nói.

Nhưng theo ông Huân và nhiều hộ dân, trước đây đã nộp tiền cho UBND xã Hòa Tân Đông, có biên lai thu tiền. Ngoài ra theo Quyết định số 22/2013 của UBND tỉnh Phú Yên cho phép xử lý các trường hợp đất ở đã thu tiền sử dụng đất trước ngày 1-7-2004 theo hướng cấp giấy chứng nhận mà không thu thêm tiền sử dụng đất.

"Như nhà tôi khoảng hơn 200m², nếu thu thêm tiền giá trị sử dụng đất thì phải đóng hơn 500 triệu đồng mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là không phù hợp" - ông Huân nói.

Kết luận thanh tra nêu gì?

Theo biên bản kết luận của Thanh tra thị xã Đông Hòa ngày 27-6-2025, việc hoán đổi đất và giao đất không đúng thẩm quyền của UBND xã Hòa Tân Đông trong giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2004 cho 90 hộ dân/107 lô đất để xây dựng nhà ở, có thu tiền sử dụng đất của các hộ dân là không đúng quy định pháp luật về đất đai.

Trong số này có 35 lô đất công ích, 2 lô đất nghĩa địa, 19 lô diện tích tối thiểu 45m² không phù hợp quy hoạch đất chợ, 18 lô quy hoạch đất giao thông, còn lại 30 trường hợp là đất trường học, sân kho, đất chợ; đã có 3 trường hợp được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Đoàn thanh tra nhiều lần yêu cầu UBND xã Hòa Tân Đông cung cấp hồ sơ, chủ trương giao đất và căn cứ thu tiền sử dụng đất nhưng xã không cung cấp được. Kết quả cho thấy xã đã tự ý giao đất, thu tiền bằng nhiều phiếu thu với nội dung khác nhau, chưa có nghị quyết của Đảng ủy, HĐND xã và cũng chưa được cấp trên chấp thuận..

Ngoài ra, việc chậm tham mưu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân thuộc trách nhiệm cán bộ UBND xã Hòa Tân Đông, do địa phương chưa kịp thời xin ý kiến cấp trên để hoàn thiện quy hoạch khép kín khu dân cư làm cơ sở pháp lý cấp giấy chứng nhận.

Thanh tra việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại TP.HCM

Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường quyết định thanh tra công tác cấp giấy chứng nhận tại TP.HCM và đang triển khai đoàn thanh tra.