Đối mặt ung thư là cuộc đua sinh tử nghiệt ngã. Khi kiệt quệ, người nghèo đành đánh cược mạng sống vào "ma trận" thuốc xách tay giá rẻ. Ngược lại, người giàu lao vào cuộc chiến xuất ngoại, chấp nhận chi tiền tỉ với giấc mơ tìm phao cứu sinh nơi xứ người.

Mua thuốc ung thư qua mạng để "cầu may"

Sau gần một năm điều trị ung thư phổi bằng thuốc nhắm trúng đích, mẹ của chị D.T.H. (35 tuổi, Hà Nội) rơi vào giai đoạn kháng thuốc. Khi các lựa chọn điều trị dần khép lại, gia đình chị quyết định tìm mua "thuốc đích xách tay" với hy vọng mong manh kéo dài sự sống.

Theo chị H., ban đầu bà đáp ứng với thuốc điều trị đích thế hệ 1 trong khoảng 10 tháng. Tuy nhiên sau đó bệnh tiến triển, thuốc không còn hiệu quả.

Trong lúc gia đình rơi vào bế tắc, bác sĩ trực tiếp điều trị cho mẹ chị H. chia sẻ có thể dùng thuốc dạng xách tay. Nhưng thuốc này tại bệnh viện không bán, bác sĩ chỉ giới thiệu một bệnh nhân từng điều trị tại bệnh viện đang dùng thuốc để chị tham khảo.

Theo lời giới thiệu, chị liên hệ với bệnh nhân và tìm được đầu mối bán thuốc. Thuốc được quảng cáo là thuốc đích thế hệ 3 dành cho bệnh nhân ung thư phổi, giá khoảng 6 triệu đồng/tháng, thấp hơn nhiều so với thuốc chính hãng có thể lên tới vài chục triệu đồng.

Để kiểm chứng thêm về tác dụng của thuốc, chị H. lên nhiều hội nhóm điều trị ung thư, nghe những người mắc bệnh như mẹ của chị chia sẻ. Sau đó chị quyết định mua loại thuốc xách tay qua bệnh nhân đang dùng thuốc giới thiệu.

Dùng thuốc được hai ngày, mẹ chị xuất hiện tình trạng đau nhức xương nhiều hơn nên quyết định không uống thuốc nữa.

"Thực sự lúc mua thuốc, tôi cũng chỉ xác định bỏ ra 6 triệu đồng để cầu may thôi chứ không kỳ vọng gì nhiều", chị H. buồn nói.

Phát hiện ung thư phổi giai đoạn muộn đã di căn, chị T.H. (Hải Phòng) được bác sĩ chỉ định dùng thuốc điều trị đích Alecensa 150mg dựa trên kết quả xét nghiệm đột biến gene ALK.

Thế nhưng mức chi phí lên tới hơn 82 triệu đồng mỗi tháng chưa tính tiền xét nghiệm, chụp chiếu, tái khám và các loại thuốc hỗ trợ đã nhanh chóng đẩy gia đình chị vào chân tường.

"Đường còn dài, tôi không thể theo nổi mức giá thuốc của bệnh viện, chưa kể về lâu dài bệnh có thể tiếp tục kháng thuốc", chị H. bất lực chia sẻ. Để tìm lối thoát, chị bắt đầu tìm kiếm nguồn thuốc xách tay qua các hội nhóm trên mạng xã hội với giá 20 triệu đồng mỗi tháng.

Chi hàng nghìn USD nơi đất khách chữa ung thư

Năm 2019, ở tuổi 43, chị N.T.H. (ngụ TP.HCM) phát hiện ung thư vú trong một lần đi nước ngoài kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khác với tâm lý hoảng loạn thường thấy của những người nhận "án tử", chị H. đón nhận thông tin một cách bình tĩnh bởi khối u mới chỉ ở giai đoạn chớm nở.

"Lúc bấy giờ tế bào ác tính mới chỉ xuất hiện trong máu và vừa chớm hình thành khối u, tôi lập tức được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ ngay tại Singapore. Nhờ phát hiện ở giai đoạn "vàng" nên ca mổ diễn ra rất thuận lợi", chị H. nhớ lại.

Sau ca phẫu thuật triệt căn, để ngăn ngừa nguy cơ tái phát chị tiếp tục tuân thủ phác đồ hóa - xạ trị bổ trợ của các bác sĩ nước bạn. Đến nay sau sáu năm kiên trì đồng hành cùng y học hiện đại, sức khỏe của chị H. bước sang tuổi 50 đã hoàn toàn ổn định, cơ thể khỏe mạnh như một người bình thường.

Chị H. cho biết: "Từ lúc đặt chân xuống sân bay đến khi vào viện đều có đội ngũ hỗ trợ đưa đón, phiên dịch viên đồng hành từng bước, bệnh nhân hoàn toàn không phải lo lắng bất cứ điều gì. Sự chu đáo ấy cộng với hệ thống máy móc tầm soát hiện đại tạo cho người bệnh một cảm giác an toàn và nhẹ nhàng khi đối diện với bạo bệnh".

Tuy nhiên, "cơn mưa dịch vụ" và sự an tâm ấy được đánh đổi bằng một cái giá không hề rẻ. Chị H. nhẩm tính riêng chi phí cho ca phẫu thuật cắt bỏ khối u vú năm 2019 đã tiêu tốn khoảng 23.000 SGD (tương đương gần 430 triệu đồng).

Dù chi phí khám bệnh định kỳ chỉ dao động khoảng vài trăm đô la mỗi lần nhưng hóa đơn tiền thuốc đặc trị, hóa chất và chi phí đi lại, ăn ở sau sáu năm đã chạm ngưỡng 50.000 - 60.000 SGD (hơn 1 tỉ đồng).

Năm 2018, bé B.N. (12 tuổi, tại TP.HCM) xuất hiện hạch nổi ở vùng cổ (cố định một chỗ) và được bác sĩ chẩn đoán mắc u nguyên bào thần kinh vùng cổ.

Do khối u nằm ở vị trí phức tạp, nằm sát các cấu trúc quan trọng như: động mạch cảnh, dây thần kinh số X và khí quản, bé được chuyển đến một bệnh viện nhi tuyến cuối tại TP để phẫu thuật và xạ trị.

Đến cuối năm 2019, tình trạng bệnh của bé gần như thuyên giảm, tuy nhiên sau phẫu thuật bác sĩ đánh giá nguy cơ tái phát vẫn tồn tại. Năm 2020 bệnh tái phát, trong thời gian từ 2020-2025, do tái phát nhiều lần bé tiếp tục được chuyển đến bệnh viện để điều trị.

"Cứ cách 21 ngày con được đến bệnh viện vô hóa chất nhiều năm như vậy, mỗi lần con phải nghỉ học đến một tuần, kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập. Chúng tôi đã quyết định đưa con đến bệnh viện tại Singapore để điều trị bằng phương pháp xạ trị proton" - chị H., 32 tuổi, mẹ bé, nhớ lại.

Năm 2025, bé N. thực hiện 18 buổi xạ trị trong khoảng một tháng rưỡi tại Singapore. Đến nay sức khỏe đã ổn định, ăn uống bình thường, gói điều trị trị giá khoảng 55.000 USD (gần 1,4 tỉ đồng) nếu bệnh nhân tự chi trả.

May mắn vì hoàn cảnh khó khăn nên bệnh nhân được tài trợ miễn phí.

-------------

Kỳ 3: Điều gì khiến thuốc ung thư trở thành "gánh nặng bạc tỉ"?

Sắp có thêm nhiều thuốc điều trị ung thư mới được bảo hiểm y tế chi trả

Hiện Bộ Y tế đang đẩy nhanh quá trình xây dựng danh mục bổ sung thuốc hóa dược và sinh phẩm chi trả bảo hiểm y tế, trong đó dự kiến sẽ bổ sung nhiều loại thuốc điều trị ung thư, hướng tới giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.