Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ông Allan Nguyen, nhà đồng sáng lập EzyRemit, nhận định thanh toán số thực chất trước hết sẽ tạo được dữ liệu thanh toán, giúp các tiểu thương, hộ kinh doanh xây dựng hồ sơ tài chính cho việc vay vốn ngân hàng.

Dữ liệu này cũng sẽ trở thành nền tảng cho một hệ sinh thái tài chính số hoàn thiện và mở rộng, có sự liên kết giữa nhiều bên, như ngân hàng, bảo hiểm, thuế và cả thương mại điện tử.

Thanh toán số thực chất để tạo dữ liệu

Thanh toán số sẽ tạo “vết chân tài chính”, giúp các tiểu thương, hộ kinh doanh tiếp cận với nguồn tín dụng và vốn ngân hàng thuận lợi hơn. Người tiêu dùng cũng có một bộ hồ sơ tài chính cho các hoạt động vay cá nhân.

Hiện Việt Nam đang phát triển rất nhanh về tài chính số, người dân đã rất quen với các thao tác như chuyển khoản hay thanh toán qua mã QR. Tuy nhiên, phần lớn giao dịch chỉ đang có tính chất “chuyển tiền”, thay vì là thanh toán số thực chất gắn với hóa đơn.

Điều này khiến cho người tiêu dùng và cả tiểu thương gặp khó khăn trong việc để lại vết chân tài chính. Các “vết chân” sẽ bao gồm việc minh bạch được tiền đi vào tài khoản với mục đích nào, và được chi ra với mục đích nào.

Việc thanh toán qua QR cũng giúp xác thực đúng bên nhận tiền trong giao dịch, từ đó tăng tính minh bạch và giảm rủi ro.

Ở Úc, khi hóa đơn in ra, trên hóa đơn đó sẽ có nhiều lựa chọn thanh toán, như thanh toán qua QR, qua các ví điện tử… Người dùng sẽ có nhiều lựa chọn. Hóa đơn số tại Việt Nam cũng nên tích hợp mã QR thanh toán, để người dùng có thêm sự lựa chọn này, nhưng tôi thấy tại Việt Nam thị trường vẫn chưa có thói quen này.

Lịch sử tín dụng hay “vết chân tài chính” rất quan trọng. Đây cũng là lý do việc cho vay của các ngân hàng nước ngoài thường yêu cầu có 6 tháng sao kê, để từ đó họ có thể truy được sự minh bạch của nguồn thu, cũng như các nguồn chi.

Ngân hàng cũng sẽ có thể thay đổi chính sách về tín dụng, thay vì trước đây chỉ dựa vào tài sản, với dữ liệu thanh toán từ khách hàng, ngân hàng có thể cho vay dựa trên mức thu nhập rõ ràng, ổn định cũng như các hoạt động chi trả bằng nguồn tiền minh bạch.

Hoàn tiền, giảm giá cổ vũ thanh toán số

Việc người dân chưa tham gia tích cực vào thanh toán số hay các dịch vụ tài chính số là do họ vẫn đang ngần ngại về mức độ an toàn, cũng như việc thay đổi thói quen.

Các cơ quan ban ngành, theo tôi, sẽ phải tham gia truyền thông nhiều hơn và có nhiều hơn các chương trình kích cầu, khuyến mãi để khuyến khích và tạo được sự tin tưởng với tài chính số. Nếu chỉ đơn giản nói với người tiêu dùng rằng: “Anh chị thanh toán số đi!”, họ sẽ phản hồi ngay: “Không, tôi thanh toán cách kia quen rồi”.

Thay vì chỉ dừng lại ở việc cho người dân có sự lựa chọn, việc các bên khuyến khích và tạo động lực về lâu dài sẽ tạo sự tin tưởng, thói quen để việc thanh toán số ngày càng phổ biến và dễ dàng hơn. Ví dụ, nếu một người dùng thực hiện hành động thanh toán số, họ có thể được hưởng các khuyến mãi như hoàn tiền, giảm giá…

Các dịch vụ tài chính số khác, bao gồm việc đầu tư cổ phiếu hay mua bảo hiểm trên các nền tảng số cũng sẽ cần có một hệ sinh thái đồng bộ. Hệ sinh thái về tài chính số này tạo cho người dùng một cái nhìn rộng và thực tế hơn là chỉ cổ vũ trên lý thuyết.

Bên cạnh đó, các hệ thống thanh toán số hay tài chính số cũng cần được thiết kế để sử dụng một cách nhanh và dễ dàng, tránh các thủ tục rườm rà. Kế đến là các hệ thống này phải được phổ biến, phổ cập.

Gỡ rào cản thanh toán số: Hộ kinh doanh hút dòng tiền du khách, rộng cửa vay vốn

Sự tiện lợi đang đưa thanh toán số trở thành 'chìa khóa' mới thúc đẩy du lịch toàn cầu và Việt Nam, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và khiến du khách tăng chi tiêu.