Những bộ phim bom tấn của Hollywood ăn khách toàn cầu đầu năm nay như Super Mario thiên hà, Thoát khỏi tận thế, Michael hay The Devil Wears Prada 2... có suất chiếu hạn chế và doanh thu thấp đáng ngạc nhiên tại thị trường Việt Nam.

Hollywood... mất hút

The Devil Wears Prada 2 (Yêu nữ thích hàng hiệu 2), phim "bom tấn" của Hollywood mở màn mùa phim hè thành công vang dội khắp toàn cầu, nhưng về Việt Nam chỉ xếp hạng 5 với số lượng suất chiếu và doanh thu ở mức thấp (khoảng 6 tỉ đồng sau các suất chiếu sớm và cuối tuần đầu tiên).

Điều tương tự cũng xảy ra với những phim bom tấn khác từ đầu năm tới giờ, như Super Mario thiên hà, Thoát khỏi tận thế hay Michael. Không có bộ phim nào trong số này (đều đạt doanh thu 500 triệu USD trở lên khắp toàn cầu) vượt mốc doanh thu 1 triệu USD (khoảng 26 tỉ đồng) tại Việt Nam. Phim Hollywood thành công nhất trong năm tháng đầu năm là Hoppers: Cú nhảy kỳ diệu (khoảng 66 tỉ đồng).

Nếu như trước đại dịch, phim Mỹ thường xuyên chiếm hơn một nửa thị phần phòng vé Việt Nam thì vài năm gần đây, con số đó liên tục sụt giảm mạnh. Trong năm 2025, phim Hollywood chỉ còn chiếm khoảng 17% thị phần - một tỉ lệ từng rất khó tưởng tượng ở thị trường từng bị thống trị bởi Marvel, Disney, Warner Bros. hay Universal.

Điều đáng nói không chỉ là doanh thu giảm mà mức độ hiện diện văn hóa của Hollywood trong đời sống khán giả Việt cũng giảm mạnh.

Trước đại dịch, các bom tấn siêu anh hùng của Marvel, DC hay loạt phim Fast & Furious từng là "sự kiện quốc dân", tạo ra những làn sóng thảo luận khổng lồ trên mạng xã hội, phủ kín truyền thông và gần như mặc định chiếm giữ các suất chiếu đẹp nhất ngoài rạp. 

Nhưng hiện tại, ngay cả những thương hiệu lớn như Mission: Impossible, F1 hay các phim ăn khách toàn cầu khác cũng chỉ đạt doanh thu ở mức trung bình, thậm chí thấp tại Việt Nam.

Năm 2019, Hollywood gần như thống trị phòng vé Việt Nam. Có tới năm phim Mỹ nằm trong top 10 phim ăn khách nhất năm, trong đó Avengers: Endgame đứng đầu với doanh thu khoảng 285 tỉ đồng - một cột mốc gần như không tưởng ở thời điểm đó.

Thậm chí năm 2022, giai đoạn hậu COVID có thể xem là "thời hoàng kim cuối cùng" của Hollywood tại Việt Nam. Trong năm này có tới sáu phim Hollywood lọt top 10 doanh thu năm, với ba vị trí dẫn đầu đều thuộc về phim Mỹ: Avatar: The Way of Water (220 tỉ đồng), Doctor Strange in the Multiverse of Madness (200 tỉ đồng) và Minions: The Rise of Gru (199 tỉ đồng).

Nhưng chỉ vài năm sau, với sự bùng nổ của phim nội địa, cục diện phòng vé gần như đảo chiều hoàn toàn.

Khi khán giả Việt không chọn Hollywood

Một trong những thay đổi lớn nhất nằm ở tâm lý khán giả. Trong suốt nhiều năm, khán giả Việt từng xem phim Hollywood như một "bảo chứng chất lượng": kỹ xảo hoành tráng, hành động mãn nhãn và đậm chất giải trí hơn hẳn phim nội địa. Nhưng khoảng cách đó đang thu hẹp nhanh chóng.

Sự trỗi dậy của phim Việt với những cái tên bảo chứng phòng vé như Trấn Thành, Lý Hải, Victor Vũ... trong vài năm gần đây khiến khán giả bắt đầu có thêm lựa chọn và quan trọng hơn, có thêm niềm tin với phim nội.

Phim Việt đang liên tục tạo ra các hiện tượng phòng vé, các kỷ lục thay nhau thiết lập, khán giả không còn cảm giác "phải xem Hollywood ngoài rạp". Một bộ phim Việt đánh trúng tâm lý, văn hóa và cảm xúc bản địa giờ đây hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn ưu tiên của khán giả khi ra rạp.

Đó là thay đổi cực kỳ quan trọng. Bởi điện ảnh, ở bản chất sâu xa nhất, không chỉ là trình diễn thị giác mà còn là sự đồng cảm văn hóa. Và ở điểm này, phim Việt đang có lợi thế tuyệt đối trên sân nhà.

Trong khi vài năm qua Hollywood gặp khủng hoảng toàn cầu, nhất là ở châu Á và Việt Nam chỉ là một phần của xu hướng đó.

Sự suy yếu của Hollywood tại Việt Nam cũng phản ánh cuộc khủng hoảng rộng lớn hơn của chính nền công nghiệp điện ảnh Mỹ. Sau đại dịch và các cuộc đình công tại Hollywood, mô hình "blockbuster" (bom tấn) dần bộc lộ dấu hiệu bão hòa. 

Các "franchise" (phim thương hiệu) bị khai thác quá mức, siêu anh hùng mất sức hút và khán giả mệt mỏi với hàng loạt phim kiểu "sequel" (phần tiếp theo), "remake" (làm lại) và "multiverse" (đa vũ trụ)... Dịch vụ xem phim trực tuyến cũng góp phần thay đổi hoàn toàn thói quen xem phim của khán giả.

Ngay tại Bắc Mỹ, rất nhiều bom tấn có doanh thu toàn cầu lớn nhưng không còn tạo được "cơn sốt văn hóa" như thời kỳ đỉnh cao của Marvel hay Harry Potter.

Ở Việt Nam, xu hướng này còn rõ hơn vì khán giả trẻ hiện nay có quá nhiều lựa chọn giải trí khác như TikTok, YouTube, Netflix, game, K-pop, phim anime Nhật Bản và các show truyền hình thực tế... Khi ra rạp, họ chọn những bộ phim Việt gần gũi với thị hiếu văn hóa đại chúng, nhất là khi "tinh thần dân tộc" dâng cao.

Nói như vậy không có nghĩa là phim Hollywood "chết" hoàn toàn tại thị trường Việt Nam, chỉ còn những thương hiệu cực lớn mới đủ khả năng tạo hiện tượng.

Dù số lượng phim Hollywood giảm dần trong bảng top 10 doanh thu phòng vé hằng năm, vẫn có một số phim bom tấn với thương hiệu cực mạnh thu hút được khán giả đại chúng. Năm ngoái có hai phim Hollywood lọt vào top 10 phim ăn khách nhất tại thị trường Việt Nam với doanh thu rất cao là Zootopia 2 (233 tỉ đồng) và Avatar: Fire and Ash vượt 285 tỉ đồng để trở thành phim Hollywood thành công nhất tại Việt Nam.

Đại diện Galaxy, một trong hai đơn vị phát hành phim Hollywood lớn nhất tại thị trường Việt Nam, cho biết dù doanh thu sụt giảm, họ vẫn kỳ vọng vào một số thương hiệu phim lớn của Hollywood có thể tạo hiện tượng tại phòng vé Việt Nam. 

Trong năm nay họ đang chờ đợi các phim thương hiệu cực mạnh với khán giả toàn cầu, như Minions & Monsters (khởi chiếu từ 1-7), The Odyssey (17-7), Spider-Man: Brand New Day (31-7), Dune Part III (18-12) và Avengers: Doomsday (18-12) có thể phục hồi lại vị thế của phim Hollywood tại Việt Nam nhờ lượng fan trung thành.

Điều đó cho thấy khán giả Việt không quay lưng hoàn toàn với phim Mỹ nhưng họ ngày càng chọn lọc hơn.

Phim Việt sống nhờ viral: Con dao hai lưỡi của phòng vé

Các nhà sản xuất giờ đây không chỉ dùng cách lan truyền trên mạng xã hội (viral) để quảng bá phim mà còn để 'giải cứu' phòng vé.