10/03/2026 16:51 GMT+7

Nhiều nền kinh tế lớn 'đau đầu' với giá nhiên liệu do chiến sự Trung Đông

Theo nhận định của giới phân tích, chiến sự Trung Đông tiếp diễn sẽ giáng đòn mạnh hơn vào các nền kinh tế châu Âu và châu Á so với Mỹ.

Nhiều nền kinh tế lớn 'đau đầu' với giá nhiên liệu do chiến sự Trung Đông - Ảnh 1.

Ảnh chụp Nhà máy khí tự nhiên hóa lỏng Sabine Pass tại Louisiana, Mỹ - Ảnh: AFP

Sau khi chiến sự Trung Đông nổ ra, người tiêu dùng Mỹ sẽ cảm nhận rõ sức ép tại các trạm xăng. Tuy nhiên xứ sở cờ hoa lại là nước xuất khẩu năng lượng ròng, khác với các đồng minh châu Âu của họ.

Mỹ có chịu thiệt hại lớn nhất?

Số liệu chính thức cho thấy Mỹ đã trở thành nước xuất khẩu khí tự nhiên ròng từ năm 2017 và dầu mỏ từ năm 2020. Do đó sản lượng năng lượng nội địa sẽ giúp bảo vệ phần nào người tiêu dùng Mỹ, đặc biệt với khí tự nhiên, theo báo Financial Times.

Điều này đồng nghĩa ngành năng lượng của nước này sẽ hưởng lợi khi giá tăng vọt. Tuy nhiên các hộ gia đình Mỹ vẫn phải chịu tác động nặng nề từ chi phí xăng dầu tăng cao.

Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán Mỹ cũng chịu ít áp lực hơn so với một số thị trường ở châu Âu và châu Á kể từ khi xung đột bắt đầu.

“Mỹ được bảo vệ phần nào nhưng không hoàn toàn miễn nhiễm trước thiệt hại”, ông James Knightley - chuyên gia tại Ngân hàng ING (Hà Lan) - nhận định. 

Ông lưu ý rằng Mỹ có thể sẽ không phải đối mặt với sự gián đoạn nguồn cung đối với những hàng hóa chủ chốt như nhiều nơi khác.

Tuy nhiên Ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng nếu khủng hoảng kéo dài đến hết tháng 3, giá dầu có khả năng vượt các đỉnh năm 2008 và 2022. Theo dự đoán, dầu thô Brent sẽ vượt 147 USD/thùng, và giá xăng tại Mỹ vượt 5 USD/gallon.

chiến sự - Ảnh 2.

Nhân viên làm việc trong một nhà máy khí đốt tự nhiên tại Lussagnet, tây nam nước Pháp - Ảnh: AFP

Châu Á, châu Âu rủi ro cao hơn

Trái lại, các nền kinh tế châu Âu và châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng có thể sẽ phải đối mặt với nguy cơ lạm phát tăng mạnh.

Một trong những nguyên nhân đến từ việc giá khí đốt tại các thị trường này có xu hướng biến động mạnh hơn so với ở Mỹ, và đã tăng vọt trong bối cảnh xung đột leo thang. Trong khi đó, loại nhiên liệu này lại đóng vai trò thiết yếu trong hệ thống năng lượng của các quốc gia này.

Trong phiên giao dịch ngày 9-3, giá khí đốt chuẩn tham chiếu niêm yết tại thị trường châu Âu có thời điểm tăng tới 30%, xác lập mức tăng theo tuần mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022. Diễn biến này xảy ra sau khi giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng.

Điều này gây tốn kém lớn cho các nền kinh tế châu Âu như Ý, Đức và Anh, vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu khí đốt.

Theo một phân tích của Oxford Economics đối với 15 nền kinh tế, chi phí năng lượng tăng vọt sẽ ảnh hưởng mạnh nhất đến Ý, nơi lạm phát trong quý 4 năm nay dự kiến tăng hơn 1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.

Toàn bộ khu vực Liên minh châu Âu và Anh có thể ghi nhận lạm phát tăng hơn nửa điểm phần trăm. Trong khi đó, lạm phát của Mỹ trong quý 4 dự kiến chỉ tăng thêm 0,2 điểm phần trăm.

Tại châu Á, các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc cũng dễ bị tổn thương vì phụ thuộc lớn vào dầu khí vận chuyển từ vùng Vịnh.

Cụ thể, Trung Quốc đang nhập khẩu 70 - 75% lượng dầu thô tiêu thụ, trong đó phần lớn từ Trung Đông đi qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên Bắc Kinh có thể dựa vào kho dự trữ dầu lớn hơn và gây sức ép lên các nhà máy lọc dầu để tạm dừng xuất khẩu, nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước. Ngoài ra nước này cũng có thể tăng nhập khẩu dầu từ Nga.

Đáng chú ý, các nước xuất khẩu năng lượng lớn như Na Uy và Canada có khả năng sẽ hưởng lợi rõ rệt hơn, khi tận dụng giá cao và tránh được những rủi ro về gián đoạn sản xuất và doanh thu mà các nhà cung cấp Trung Đông như Qatar phải đối mặt hiện tại.

Nhiều nền kinh tế lớn 'đau đầu' với giá nhiên liệu do chiến sự Trung Đông - Ảnh 4.Mỹ tiêu tốn 5,6 tỉ USD đạn dược trong hai ngày đầu tấn công Iran

Chính quyền Tổng thống Trump dự kiến sẽ gửi Quốc hội đề xuất bổ sung hàng chục tỉ USD vào ngân sách quốc phòng ngay trong tuần này nhằm duy trì chiến dịch quân sự ở Iran.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất