Theo Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Kihara Minoru, Tokyo xác nhận Bắc Kinh đã neo đậu tàu khoan ở khu vực biển Hoa Đông nằm về phía Trung Quốc, gần đường phân định tạm thời giữa hai nước. Động thái này khiến Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản phải phát cảnh báo hàng hải từ ngày 2-1, nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua lại trong khu vực.

Ông Kihara nhấn mạnh hoạt động của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh ranh giới vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa tại khu vực này vẫn chưa được hai bên phân định rõ ràng.

"Việc Trung Quốc tiếp tục các hoạt động phát triển đơn phương và tìm cách biến chúng thành 'lẽ dĩ nhiên' tại vùng biển này, bất chấp những phản đối lặp đi lặp lại từ Nhật Bản, là điều cực kỳ đáng tiếc", ông Kihara phát biểu ngày 8-1. Ông cho biết Tokyo đã ngay lập tức gửi công hàm phản đối mạnh mẽ qua các kênh ngoại giao.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nhật - Trung xấu đi rõ rệt sau những phát biểu gây tranh cãi của Thủ tướng Nhật Takaichi Sanae hồi đầu tháng 11-2025, khi cho rằng Nhật Bản có thể cân nhắc triển khai lực lượng quân sự nếu Trung Quốc sử dụng vũ lực nhằm chiếm Đài Loan.

Căng thẳng liên quan đến tàu khoan cũng nối tiếp các biện pháp kinh tế mới mà Trung Quốc áp dụng đối với Nhật Bản trong tuần này, bao gồm kiểm soát xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng và khởi động điều tra chống bán phá giá.

Tokyo cho rằng các động thái này càng làm gia tăng áp lực trong quan hệ song phương vốn đã nhạy cảm.

Nhật Bản và Trung Quốc từng đạt thỏa thuận năm 2008 về việc hợp tác khai thác các mỏ khí đốt tại biển Hoa Đông, song các cuộc đàm phán sau đó bị đình trệ. Đến nay, hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận chính thức về đường biên giới trên biển.

Ông Kihara cho biết Nhật Bản đã thúc đẩy việc thực thi thỏa thuận năm 2008, đồng thời đánh giá cẩn trọng tác động từ cuộc điều tra chống bán phá giá của Trung Quốc đối với dichlorosilane - một vật liệu quan trọng trong sản xuất chip bán dẫn.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu của một số doanh nghiệp vật liệu bán dẫn lớn của Nhật đã giảm giá, phản ánh lo ngại về nguy cơ căng thẳng kinh tế tiếp tục leo thang.

Trung Quốc điều tra chống bán phá giá với hóa chất bán dẫn dichlorosilane từ Nhật Bản

Trung Quốc đã khởi động cuộc điều tra chống bán phá giá liên quan đến hóa chất dichlorosilane nhập khẩu từ Nhật Bản, đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng Bắc Kinh - Tokyo.