Đây là lần đầu tiên một chuyến thăm lớn như vậy bị hoãn trong hơn một thập kỷ (kể từ 2012) do căng thẳng Nhật Bản - Trung Quốc, theo báo South China Morning Post ngày 1-1.

Giới phân tích nhận định điều này dấy lên nguy cơ đáng lo ngại cho thấy ngoại giao doanh nghiệp giữa Nhật Bản và Trung Quốc đang rạn nứt - yếu tố vốn được xem là công cụ giúp ổn định mối quan hệ phức tạp giữa hai quốc gia.

Theo tuyên bố của nhóm doanh nghiệp Nhật, chuyến đi kéo dài 4 ngày tới Bắc Kinh, dự kiến bắt đầu từ 20-1, đã bị tạm hoãn do khó thu xếp cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, cũng như khả năng đạt được kết quả thực chất không cao.

“Trong bối cảnh quan hệ Nhật - Trung hiện nay, chúng tôi đã nỗ lực bền bỉ để hiện thực hóa chuyến công du của phái đoàn.

Tuy nhiên, chúng tôi gặp khó khăn trong việc thiết lập các cuộc trao đổi đầy đủ với các cơ quan chính phủ Trung Quốc, bao gồm cả các cuộc gặp với lãnh đạo cấp cao”, Hiệp hội Kinh tế Nhật - Trung (JCEA) nêu lý do.

Phái đoàn dự kiến có sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao từ Mitsubishi Corp và Panasonic Holdings, cùng đại diện của ba tổ chức doanh nghiệp lớn của Nhật Bản, gồm Liên đoàn Doanh nghiệp Nhật Bản, JCEA, Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản.

Chuyến thăm Bắc Kinh của ba tổ chức doanh nghiệp trên là truyền thống thường niên từ năm 1975. Sự kiện từng bị gián đoạn bởi đại dịch COVID-19 và căng thẳng ngoại giao năm 2012, liên quan đến quần đảo tranh chấp Điếu Ngư (Nhật Bản gọi là Senkaku).

Đây là những diễn biến mới nhất trong chuỗi căng thẳng giữa hai quốc gia, sau phát biểu ngày 7-11-2025 của Thủ tướng Nhật Takaichi Sanae, cho rằng một cuộc tấn công giả định của Trung Quốc vào Đài Loan có thể được xem là “tình huống đe dọa sự sống còn”, mở đường cho Nhật triển khai lực lượng quân sự hỗ trợ.

Giữa những lo ngại về tác động dài hạn của các biện pháp trả đũa kinh tế từ Trung Quốc, Thủ tướng Takaichi trong bài phát biểu mừng năm mới đã cam kết tăng cường năng lực phòng vệ quốc gia, đồng thời cảnh báo về những “động thái bá quyền” ngày càng gia tăng của Bắc Kinh trong khu vực.

Nhật Bản thông qua ngân sách quốc phòng lớn nhất trong lịch sử

Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực có nhiều biến động, Nhật Bản đã thông qua ngân sách quốc phòng kỷ lục, với lộ trình đạt mức chi tiêu tương đương 2% GDP vào năm 2026.