Ai nên lưu ý tầm soát xương?

Theo các bác sĩ chuyên khoa xương khớp Bệnh viện Bạch Mai, gãy xương do loãng xương không chỉ gây đau mà còn có thể khiến người bệnh giảm khả năng vận động, gặp khó khăn trong sinh hoạt, suy giảm chất lượng cuộc sống, thậm chí đối mặt với nguy cơ tàn phế và tử vong.

Cụ thể, đo mật độ xương là kỹ thuật sử dụng tia X năng lượng thấp để xác định lượng khoáng chất, chủ yếu là canxi và phốt pho trong xương.

Hiện nay, DEXA (Dual-energy X-ray Absorptiometry) là phương pháp được sử dụng phổ biến để đánh giá mật độ xương và chẩn đoán loãng xương. Vị trí thường được đo là cột sống thắt lưng và cổ xương đùi; trong một số trường hợp có thể đo tại cổ tay.

Quy trình tương đối đơn giản. Người bệnh không cần tiêm thuốc, không đau và không phải thực hiện thủ thuật xâm lấn. Khi đo, người bệnh nằm ngửa trên bàn máy, thiết bị quét di chuyển phía trên cơ thể.

Toàn bộ quá trình thường kéo dài khoảng 10-15 phút, với lượng tia X sử dụng rất thấp.

Loãng xương không chỉ là vấn đề của tuổi già. Theo tài liệu chuyên môn của Viện Cơ xương khớp - Bệnh viện Bạch Mai, những nhóm cần lưu ý đánh giá mật độ xương gồm phụ nữ từ 65 tuổi và nam giới từ 70 tuổi trở lên; phụ nữ mãn kinh sớm hoặc có nồng độ estrogen thấp; người từng bị gãy xương sau chấn thương nhẹ.

Người có bố hoặc mẹ từng bị loãng xương hoặc gãy xương; người sử dụng corticoid kéo dài; người có thể trạng gầy, BMI dưới 18; người mắc một số bệnh mạn tính như viêm khớp dạng thấp, bệnh thận mạn.

Các chuyên gia cho hay việc nhận diện yếu tố nguy cơ giúp phát hiện sớm tình trạng suy giảm mật độ xương, từ đó chủ động phòng ngừa gãy xương.

Đo độ loãng xương để làm gì?

Theo các bác sĩ, một chỉ số quan trọng trên kết quả đo mật độ xương là T-score, dùng để so sánh mật độ xương của người được đo với mật độ xương trung bình của người trưởng thành trẻ, khỏe mạnh cùng giới.

Khi mật độ xương giảm, người bệnh sẽ được tư vấn về chế độ dinh dưỡng, vitamin D, canxi, vận động và các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Với trường hợp loãng xương, bác sĩ sẽ đánh giá tổng thể để quyết định hướng điều trị.

Tuy nhiên, các bác sĩ cũng lưu ý người bệnh không nên tự đọc kết quả rồi mua thuốc hoặc thực phẩm bổ sung.

T-score cần được bác sĩ xem xét cùng tuổi, tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và các yếu tố nguy cơ để đưa ra đánh giá chính xác.

Bác sĩ nhấn mạnh loãng xương đáng lo không chỉ bởi nguy cơ gãy xương mà còn bởi bệnh có thể âm thầm tiến triển trong thời gian dài. Một người vẫn có thể sinh hoạt bình thường trong khi mật độ xương đã suy giảm đáng kể.

Với những người thuộc nhóm nguy cơ, chủ động trao đổi với bác sĩ về việc đánh giá sức khỏe xương và đo mật độ xương khi có chỉ định là bước quan trọng để phát hiện sớm, phòng ngừa gãy xương và bảo vệ khả năng vận động lâu dài.

Một ly sữa bò ít béo sau tập thể dục là 'bí quyết' bảo vệ xương cho người già

Tập luyện sức mạnh kết hợp với một ly sữa bò ngay sau buổi tập có thể là chìa khóa vàng giúp người lớn tuổi ngăn ngừa tình trạng loãng xương và giảm thiểu nguy cơ gãy xương đe dọa tính mạng.