Trong Thế chiến 2, ném bom chiến lược càng dữ dội hơn khi phát xít Đức ồ ạt tàn phá các thành phố phe đồng minh. Ngược lại, máy bay Anh, Mỹ, Liên Xô cũng giội bom phản công khốc liệt.

Tuy nhiên thực tế của lịch sử chiến trường cho thấy chỉ tập trung ném bom rất khó đánh bại hoàn toàn đối phương, dù hỏa lực trên không thời hiện đại đã có thêm nhiều loại tên lửa.

Trong những ngày bom đạn khốc liệt đang diễn ra ở Trung Đông, nhiều người căng thẳng theo dõi các phi đội "bóng ma bầu trời" (Northrop Grumman B-2 Spirit) Mỹ giội siêu bom xuống các căn cứ ngầm của Iran, chắc khó hình dung được thuở đầu máy bay ném bom đã hoạt động như thế nào.

Khi máy bay bắt đầu tham chiến

Ngày 1-11-1911, trong cuộc chiến giữa Ý và Ottoman (Thổ Nhĩ Kỳ), viên trung úy người Ý Giulio Gavotti đã lái chiếc Taube làm chủ yếu bằng gỗ và vải bay vào trận địa đối phương ở ốc đảo Ain Zara, Libya để lần đầu tiên thực hiện chiến thuật oanh tạc."Bom" lúc đó là 3 trong 4 trái lựu đạn thô sơ mà viên phi công Ý mang theo.

Hậu quả mấy trái "bom" này được cho là không đáng kể nhưng cũng xảy ra tranh cãi dữ dội (giống hiện nay) khi quân Ottoman kết tội Ý giội "bom" xuống bệnh viện. Sự việc chấn động đến mức Anh, Pháp, Đức, Nga, Mỹ phải cử người điều tra và kết luận rằng không có hậu quả gì đáng kể vì "bom" được ném bằng mắt và tay đã bị "xịt" hoặc trúng vào sa mạc cát không người.

Ba năm sau, cuộc đại chiến Thế giới lần thứ nhất bùng nổ (1914-1918) và máy bay đã trở thành phương tiện chiến đấu quan trọng của các bên giao tranh.

Cả hai phe hiệp ước (Anh, Pháp, Nga, về sau có sự tham chiến của Mỹ, Brazil) và liên minh trung tâm (chủ yếu là Đức, Áo - Hung, Bulgaria và Ottoman) đều đã nhanh chóng sử dụng máy bay như hỏa lực mạnh và hiện đại nhất thời bấy giờ để hỗ trợ bộ binh mặt đất.

Mặc dù mới hơn 10 năm kể từ chuyến bay đầu tiên trên thế giới được anh em nhà Wright bay với chiếc Wright Flyer ở Mỹ nhưng Thế chiến thứ nhất đã xuất hiện nhiều loại máy bay tham chiến từ hai phía như chiếc Bleriot XI, Handley Page O/100, Airco DH4, Felixstowe F.2A, Handley Page O/400 (Anh), Voisin III, Voisin VIII, Caudron G.IV, Breguet 14 (Pháp), Ilya Maurometz (Nga), Friedrichshafen G.III, Gotha G.IV, Zeppelin Staaken R.VI (Đức), Caproni Ca 3 (Ý), Airco DH4 (Mỹ)... Hầu hết loại máy bay này đều có thể chiến đấu bằng súng máy được xạ thủ ngắm bắn bằng mắt nhưng sức mạnh chính là mang được bom oanh tạc các trận địa và thành phố đối phương...

Trong đó có những chiếc trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù dưới mặt đất như Breguet 14 của Pháp mang được 32 quả bom loại 8kg và bốn súng máy để có thể bắn phá mặt đất và giao chiến với phi cơ đối phương trên bầu trời.

Với máy Renault 220 mã lực, đây là một trong những loại máy bay sớm được chế tạo bằng kim loại trong thời đại đa số máy bay vẫn được làm chủ yếu bằng gỗ, vải để giảm trọng tải vì động cơ lúc đó còn yếu.

Ngược lại lực lượng không quân của phe liên minh trung tâm như Đức cũng có những máy bay đủ sức tàn phá trận địa kẻ thù. Chiếc Staaken R.VI như "quái vật khổng lồ" của Đức với bốn động cơ chở được hai phi công, các xạ thủ súng máy và cả 2.000kg bom.

Là lực lượng mạnh trong phe hiệp ước, không quân Anh cũng có nhiều loại máy bay đã trở thành niềm tự hào cho quốc đảo cũng như ác mộng cho bộ binh kẻ thù.

Hàng trăm chiếc Handley Page O/400 của Anh đã tung hoành trên bầu trời các trận địa Thế chiến thứ nhất ở châu Âu. Với các động cơ Eagle IV, VII hoặc VIII, chiếc này có thể mang cả 1.000kg bom các loại và năm khẩu súng máy Lewis hướng nòng phía trước, phía trên, phía sau và phía dưới để oanh tạc bom lẫn bắn phá trận địa và sẵn sàng giao chiến trên không.

Các lực lượng không quân được thành lập

Theo Britannica, trước Thế chiến thứ nhất đã có lẻ tẻ một số vụ dùng máy bay ném bom nhưng thực sự chỉ từ cuộc đại chiến này lực lượng không quân mới dần được chú trọng xây dựng như các lực lượng bộ binh dưới mặt đất.

Khi chiến tranh đến đỉnh điểm thương vong và tàn phá, các chỉ huy quân sự cũng nhận thấy rõ máy bay tham chiến hiệu quả hơn hẳn các khinh khí cầu quân sự khổng lồ được sử dụng trước đó vốn chậm chạp, rất dễ bị bắn cháy hay tự xảy ra tai nạn.

Mặc dù mới có nhiều máy bay tham chiến từ Thế chiến thứ nhất, nhưng cả hai phe giao tranh đã sớm tận dụng hỏa lực chiến lược từ trên không để đánh phá trận địa, hậu cần và hạ tầng của đối phương nhằm triệt tiêu sức mạnh quân sự cùng đè bẹp tinh thần chiến sĩ lẫn người dân bên kia chiến tuyến. Mục tiêu đó vẫn còn nguyên vẹn trong thời điểm chiến sự Trung Đông hiện nay, dù phương tiện bay, vũ khí, mức độ chính xác và hủy diệt khủng khiếp hơn nhiều.

Trong cuộc đại chiến thế giới lần thứ nhất, Đức chính là nước đã lần đầu oanh tạc diện rộng các thành phố đối phương. Quân đội này sử dụng cả khinh khí cầu Zeppelin, rồi lần lượt các máy bay Taube, Gotha G.IV, Zeppelin Staaken... để oanh tạc mặt đất. Nhiều thành phố châu Âu như Bỉ, Pháp, Anh lần lượt phải hứng chịu bom Đức.

Ở chiều ngược lại, các lực lượng không quân Pháp, Anh cũng phản đòn dữ dội. Thuật ngữ quân sự ném bom chiến lược đã xuất hiện. Ngay từ ngày 22-9-1914, máy bay Anh đã ném bom các căn cứ quân sự Zeppelin ở Cologne và Düsseldorf. Khi ra lệnh cho các phi đội của mình tấn công Đức, Thủ tướng Anh David Lloyd George thề trả đũa với "lãi kép" cho Đức vì các cuộc không kích của nước này.

Không quân Hoàng gia Anh (Royal Air Force - RAF) được thành lập ngày 1-4-1918, là một trong những lực lượng không quân độc lập được tổ chức sớm nhất trên thế giới. Thậm chí lực lượng này từng lên kế hoạch giội bom Berlin (như sau đó thực hiện mạnh mẽ ở Thế chiến 2), may mà cuộc đại chiến lần thứ nhất kịp kết thúc.

***********

Thế chiến 2 bùng nổ thảm khốc, không quân càng có vai trò quan trọng. Các chiến dịch ném bom chiến lược đến cấp độ tàn phá cả thành phố.

>> Kỳ tới: Thế chiến 2 và các cuộc ném bom chiến lược

Máy bay ném bom Iran bay sang tận Qatar, bị bắn hạ khi chỉ cách căn cứ quân sự Mỹ 2 phút

2 máy bay ném bom Iran được cho là chỉ còn khoảng 2 phút nữa sẽ tấn công căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông. Tuy nhiên, chúng đã bị máy bay Qatar bắn hạ.