Trao đổi với Tuổi Trẻ bên lề Diễn đàn Kinh tế Maekyung Việt Nam 2026 (ngày 20-5), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc (KBIZ) Kim Ki Mun và Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) Kim Nyoun Ho cùng nhận định: dòng vốn đầu tư Hàn Quốc đang xoay trục mạnh mẽ.

Thay vì các ngành thâm dụng lao động như dệt may hoặc da giày, thế hệ đầu tư mới sẽ tập trung vào bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng và thương mại điện tử. Việt Nam có đủ nền tảng để đón làn sóng đó, nhưng vẫn còn những nút thắt cần tháo gỡ.

Những lợi thế Việt Nam đang nắm giữ

Có cơ hội tháp tùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung thăm chính thức Việt Nam hồi tháng 4, ông Kim Ki Mun trở về với ấn tượng tích cực. "Hai bên đã có nhiều cuộc hội đàm, đạt được thỏa thuận rất tốt về việc tăng cường quan hệ và tạo điều kiện cho hoạt động doanh nghiệp. Tôi về nước với cảm nhận rất tốt", ông Kim Ki Mun chia sẻ.

Ông cũng nhấn mạnh điều Việt Nam cần làm ngay là nhanh chóng lan tỏa tinh thần đó xuống các chính quyền địa phương, để các tỉnh thành chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư tại địa phương.

Nhìn lại hành trình phát triển của Hàn Quốc, ông Kim Ki Mun khẳng định chỉ trong 50 - 60 năm, công nghiệp nước này đã vươn lên vượt nhiều cường quốc trong các lĩnh vực như bán dẫn, đóng tàu. 

Từ đó, ông bày tỏ kỳ vọng: "Tôi mong Việt Nam sẽ phát triển như một Hàn Quốc thứ hai. Với dân số, diện tích đất đai và tài nguyên của mình, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia vượt cả Hàn Quốc. Người Hàn Quốc coi người Việt Nam như gia đình, như anh em trong nhà".

Ông Kim Nyoun Ho phân tích cụ thể hơn về sức hút của Việt Nam. Trong 20 năm qua, GDP Việt Nam tăng gần 10 lần, từ 53 tỉ USD (năm 2005) lên 514 tỉ USD (năm 2025). Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 vượt mốc 5.000 USD, dân số cũng đã vượt 100 triệu người - tạo ra một thị trường tiêu dùng trẻ và năng động. 

Đây là nền tảng để doanh nghiệp Hàn Quốc đẩy mạnh đầu tư vào AI, bán dẫn, điện thoại di động, thương mại điện tử và nhượng quyền thương hiệu.

Bên cạnh đó, Việt Nam còn sở hữu nguồn graphite và đất hiếm dồi dào - những tài nguyên chiến lược trong cuộc cạnh tranh công nghệ cao toàn cầu, mang lại tiềm năng lớn cho lĩnh vực pin, điện tử và bán dẫn.

Không chỉ là lợi thế "cứng", ông Kim Nyoun Ho còn chỉ ra một điểm giao thoa thường bị bỏ qua: múi giờ. "Việt Nam thường bắt đầu làm việc khoảng 7h, trong khi Hàn Quốc bắt đầu lúc 9h. Nhờ chênh lệch múi giờ, hai nước gần như bắt đầu làm việc cùng một thời điểm. 

Vì vậy, nếu doanh nghiệp Hàn Quốc mở chi nhánh hoặc công ty con tại Việt Nam, việc quản lý sẽ thuận lợi hơn vì thời gian làm việc gần như đồng bộ", ông phân tích.

Ngoài ra, những điểm tương đồng về văn hóa, khí hậu và con người giữa hai quốc gia cũng là lợi thế mềm đáng kể. "Nếu hỏi Việt Nam có phải là quốc gia thuận lợi để đầu tư vào các ngành công nghiệp tương lai thì tôi đồng ý", ông Kim Nyoun Ho khẳng định.

Những nút thắt cần tháo gỡ

Dù đánh giá cao tiềm năng của Việt Nam, cả hai vị lãnh đạo đều thẳng thắn chỉ ra những rào cản đang cản trở dòng vốn mới.

Ông Kim Nyoun Ho đề cập trước hết đến vấn đề thị thực và tài chính cá nhân. "Trước khi đầu tư, doanh nghiệp cần thị thực để có thể hoạt động, nhưng việc xin thị thực lại rất khó. Khi chưa có thị thực hoặc giấy phép đầu tư, nhà đầu tư không thể mở tài khoản ngân hàng, không làm được thẻ tín dụng", ông nêu thực tế.

Ông đề xuất đặt ra hạn mức linh hoạt, chẳng hạn 1 - 2 tỉ đồng, vừa tạo điều kiện cho người nước ngoài thực hiện các hoạt động tài chính cơ bản, vừa bảo đảm kiểm soát cần thiết. "Con đường hướng tới trung tâm tài chính quốc tế sẽ chỉ khả thi khi hoạt động tài chính và xuất nhập cảnh được bảo đảm tự do, thông thoáng hơn", ông nhấn mạnh.

Về thủ tục đầu tư, ông Kim Ki Mun đề nghị TP.HCM và các địa phương tham khảo cơ chế "fast-track" - xét duyệt nhanh, một cửa - đang được Hàn Quốc áp dụng cho doanh nghiệp nước ngoài. "Thời gian hoàn tất thủ tục đầu tư kéo dài thì doanh nghiệp thiệt hại rất lớn. Tốc độ thủ tục đến đâu, tốc độ phát triển đến đó", ông nhận xét.

Một điểm nghẽn khác được ông Kim Nyoun Ho nêu lên là hạ tầng đào tạo nhân lực cho công nghệ cao. Ông đánh giá lao động trẻ Việt Nam rất thông minh và chăm chỉ, song cơ sở đào tạo chuyên sâu về AI và máy tính còn quá ít. 

Để giải quyết nhanh, ông đề xuất Việt Nam mở cửa hơn về quy định cho phép chuyên gia Hàn Quốc vào đào tạo trực tiếp, qua đó nhanh chóng xây dựng nền tảng nhân lực cho ngành công nghiệp tương lai.

Đang có làn sóng đầu tư từ Hàn Quốc vào Việt Nam, đâu là trọng tâm?

Tại TP.HCM, làn sóng hợp tác mới Việt Nam - Hàn Quốc đang mở rộng sang những lĩnh vực được xem là nền tảng cho nền kinh tế số trong thập niên tới.