Hãy cùng nhau khởi đầu một năm mới cùng những thói quen tích cực, ăn uống điều độ, vận động đều đặn, lắng nghe cơ thể mỗi ngày.

Lấy lại tinh thần "chiến đấu" sau kỳ nghỉ dài

Những ngày đầu năm mới khi nhịp sống đã trở lại bình thường, không ít người vẫn cảm thấy "còn đang nghỉ lễ". Cảm giác "chưa muốn đi làm", khó tập trung, tinh thần trống rỗng xuất hiện khá phổ biến sau kỳ nghỉ Tết kéo dài. Vậy làm sao để có thể lấy lại tinh thần để "hòa nhập cuộc sống" sau những ngày này.

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bác sĩ Trần Thị Hồng Thu, Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương, cho hay những ngày nghỉ Tết mang lại sự thư giãn, tâm lý thoải mái khiến nhiều người hình thành tâm lý kháng cự với nhịp sống và công việc trước đó.

Không chỉ yếu tố tâm lý, sự xáo trộn trong sinh hoạt những ngày Tết cũng là nguyên nhân quan trọng. Liên hoan, đi chơi nhiều, thức khuya, dậy muộn, ăn uống không đúng bữa khiến đồng hồ sinh học bị đảo lộn, cơ thể khó phục hồi ngay khi quay lại guồng công việc. Hệ quả là cảm giác mệt mỏi, uể oải kéo dài, dễ cáu gắt, kém tập trung.

Theo bác sĩ Hồng Thu, tình trạng này còn được gọi là post-vacation depression - trầm cảm sau nghỉ lễ. Các dấu hiệu thường gặp gồm khó ngủ, đau mỏi vai gáy, thắt lưng, giảm khả năng tập trung, tinh thần đi xuống.

Nếu kéo dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ công việc, kế hoạch học tập; thậm chí làm gia tăng nguy cơ lạm dụng chất kích thích, yếu tố thúc đẩy các rối loạn trầm cảm và sức khỏe tâm thần về lâu dài. "Ai cũng cần một khoảng thời gian để quay lại nếp sống thường ngày sau một kỳ nghỉ dài, đặc biệt là những người đi làm xa, rời TP về quê ăn Tết", bác sĩ Thu nói và cho rằng mỗi người không nên quá căng thẳng hay tự gây áp lực cho bản thân mà cần cho mình thời gian thích nghi dần.

Một trong những cách hiệu quả là liệt kê danh sách công việc cần ưu tiên kèm theo kế hoạch thực hiện cụ thể, bắt đầu từ những việc đơn giản, dễ hoàn thành để tạo cảm giác "đã làm được việc". 

Thay vì ngồi lo lắng hãy vừa làm việc vừa cho phép bản thân thư giãn bằng một tách cà phê, trà hay đồ uống yêu thích. Việc chia sẻ những lo lắng, dự định với người thân, đồng nghiệp cũng giúp giải tỏa tâm lý, tránh cảm giác kháng cự khi phải quay lại công việc.

Về sinh hoạt, các chuyên gia khuyến cáo cần sớm thiết lập lại lịch trình ngủ - thức khoa học, bảo đảm ngủ đủ 7-8 giờ mỗi ngày. Giờ giấc ổn định giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục, cải thiện sự tỉnh táo và tinh thần. Bên cạnh đó vận động thể lực nhẹ nhàng cũng là "liều thuốc" hiệu quả để giảm cảm giác trì trệ sau Tết.

Dinh dưỡng và vận động: nền tảng cho một năm mới khỏe mạnh

ThS Nguyễn Thị Huyền, khoa dinh dưỡng Bệnh viện Trung ương quân đội 108 - chia sẻ năm mới là thời điểm thích hợp để nhìn lại thói quen sống và bắt đầu những thay đổi tích cực cho sức khỏe. Dinh dưỡng hợp lý kết hợp với vận động khoa học chính là "chìa khóa" giúp phòng ngừa bệnh tật, nâng cao chất lượng sống và duy trì thể lực bền bỉ lâu dài.

Hoạt động thể lực, dù ở cường độ nhẹ hay vừa, đều mang lại lợi ích rõ rệt cho hệ tim mạch, cơ xương khớp, chuyển hóa và sức khỏe tinh thần. Đi bộ, đạp xe, tập dưỡng sinh, chơi thể thao, lao động sản xuất hay đơn giản là làm việc nhà cùng gia đình trong những ngày đầu năm đều góp phần duy trì thể lực và phòng ngừa bệnh tật.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, mỗi nhóm tuổi cần mức độ vận động khác nhau, phù hợp với thể trạng và nhu cầu năng lượng. Tuy nhiên vận động chỉ phát huy hiệu quả tối ưu khi được nuôi dưỡng bằng chế độ dinh dưỡng cân đối, đầy đủ và an toàn.

Bác sĩ Huyền khuyến cáo với trẻ em và thanh thiếu niên - giai đoạn cơ thể phát triển mạnh mẽ về chiều cao, khối cơ, hệ xương và hoàn thiện chức năng thần kinh - cần được khuyến khích vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức độ vừa đến mạnh.

Song song đó, chế độ ăn phải đáp ứng đủ năng lượng, trong đó tinh bột lành mạnh chiếm khoảng một nửa tổng năng lượng khẩu phần; chất đạm từ thịt, cá, trứng, sữa, đậu đỗ giúp phát triển cơ bắp; canxi, vitamin D, sắt, kẽm hỗ trợ hệ xương và miễn dịch. Một chế độ ăn uống hợp lý sẽ giúp trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn và hình thành thói quen vận động tích cực cho tương lai.

Thanh lọc cơ thể sau Tết bằng thảo dược

Để giải độc do ăn uống quá độ sau Tết, cơ thể cần uống đủ nước và ăn nhiều chất xơ giúp loại bỏ các chất độc tố ra khỏi cơ thể. Tăng cường tập thể dục, bổ sung các thảo dược chống oxy hóa và tiêu thụ những thực phẩm dễ tiêu.

1. Nha đam và nghệ

Cây nha đam hay lô hội chứa nhiều nước rất tốt để giải độc cho cơ thể. Nó giàu chất chống oxy hóa, giúp chống lại các gốc tự do và làm giảm căng thẳng oxy hóa trong cơ thể. Nha đam có khả năng làm sạch độc tố khỏi gan, làm giảm kích ứng ở dạ dày và ruột. Nghệ là một loại gia vị đặc biệt có lợi cho sức khỏe gan. Nghệ chống viêm và chống oxy hóa giúp cho quá trình tiêu hóa khỏe mạnh. Trộn một thìa gel nha đam (cạo từ lá tươi) với một phần tư thìa bột nghệ trong nước ấm. Thức uống này giúp giải độc sau những bữa ăn quá độ trong mùa Tết.

2. Hạt chia

Hạt chia rất giàu chất xơ và chất béo thiết yếu (omega-3), giúp giảm viêm và đào thải độc tố. Hàm lượng chất xơ cao giúp hạt chia hỗ trợ sức khỏe của ruột già và bổ sung thức ăn cho vi khuẩn có lợi, từ đó thúc đẩy nhu động ruột khỏe mạnh, điều trị táo bón, ợ nóng và các rối loạn tiêu hóa khác. Ngâm một ít hạt chia trong một cốc nước, uống sau khi ngâm khoảng một tiếng.

3. Chanh và gừng

Nước chanh gừng cũng được dùng để giải độc cơ thể. Rễ gừng chứa các hợp chất gingerol và shogoal, ức chế viêm và bảo vệ tế bào. Chanh là thức uống giải độc chứa nhiều chất chống oxy hóa và vitamin C, có lợi cho da và chống lại các gốc tự do. Hãy bắt đầu ngày mới với một ly nước gừng ấm có thêm một lát chanh. Nó cũng giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh.

4. Tỏi

Tỏi chứa các hợp chất hữu cơ có lưu huỳnh tác dụng kháng vi rút, kháng khuẩn và kháng sinh, allicin trong tỏi còn giúp thúc đẩy sản xuất tế bào bạch cầu và giúp chống lại độc tố. Selen, một khoáng chất có trong tỏi, giúp làm sạch tế bào gan. Nhai 1-2 tép tỏi tươi vào buổi sáng trước điểm tâm rất có lợi cho sức khỏe tổng thể.

5. Giấm táo

Là thực phẩm lên men giúp bổ sung vi khuẩn có lợi cho đường ruột. Nó giàu kali, magie, canxi và các vitamin, khoáng chất khác. Giấm táo cung cấp một lượng lớn enzyme, hỗ trợ hệ miễn dịch khỏe mạnh, thúc đẩy cân bằng độ pH trong cơ thể, giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh và giúp loại bỏ độc tố khỏi cơ thể. Cho một thìa canh giấm táo vào nước ấm, uống vào buổi sáng khi bụng đói.

Có nên dùng men tiêu hóa ‘cứu’ dạ dày sau những bữa cỗ Tết?

Sau vài ngày ăn uống quá tải dịp Tết, không ít người tự uống men tiêu hóa với mong muốn hỗ trợ tiêu hóa, ‘cứu’ dạ dày. Tuy nhiên nếu sử dụng men tiêu hóa sai cách, có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường.