Khám phá bếp ăn trường học ở Cần Thơ, mỗi ngày nấu 1.300 suất từ nguyên liệu tươi sống

Khi Cần Thơ còn chìm trong sương sớm, bếp ăn phân hiệu Trần Quốc Toản - Trường tiểu học Ninh Kiều đã đỏ lửa, tất bật chuẩn bị khoảng 1.300 suất ăn bán trú mỗi ngày cho học sinh.

Căn bếp không tủ lạnh

Đúng 5h sáng, bước qua cánh cửa có dòng chữ 'không phận sự miễn vào', tôi có mặt tại khu bếp cùng sáu nhân viên tổ cấp dưỡng, bao gồm cả tổ trưởng tổ cấp dưỡng (bếp trưởng). 

Để bảo đảm an toàn, bếp được thiết kế với một cửa ra vào dành riêng cho những người có nhiệm vụ.

Trường có 1.471 học sinh, mỗi ngày bếp chuẩn bị trung bình khoảng 1.300 suất ăn, tùy số học sinh nghỉ hoặc được phụ huynh đón về.

Sau khi thay trang phục bảo hộ, các nhân viên vào kho nhận dụng cụ nhà bếp đã được vệ sinh, sắp xếp từ hôm trước.

Một điểm đáng chú ý là bếp không có tủ lạnh trữ nguyên liệu. Toàn bộ thực phẩm được nhập và chế biến tươi trong ngày.

Thực đơn hôm nay gồm tôm ram, thịt ram, canh đu đủ nấu thịt bằm và tôm khô, tráng miệng dưa hấu.

Xe chở nguyên liệu vừa đến, các nhân viên nhanh chóng tiếp nhận, cân định lượng: 80kg thịt nạc heo, 60kg tôm, 90kg đu đủ mỏ vịt, 200kg dưa hấu, 6 lít nước mắm, 4 lít dầu ăn... Tất cả được kiểm đếm trước khi chuyển sang khâu sơ chế.

Chăm chút từng phần ăn theo lứa tuổi

Khâu tốn nhiều công sức nhất là luộc và lột vỏ 60kg tôm thẻ. Hàng ngàn con tôm được các cô cấp dưỡng tỉ mỉ bóc vỏ để học sinh dễ ăn, tránh bị mắc vỏ.

Thịt heo sau khi rửa sạch được chia thành hai phần. Thịt cắt miếng vừa ăn dành cho học sinh từ lớp 3 trở lên; phần còn lại được xay nhỏ để học sinh lớp 1, lớp 2 dễ nhai nuốt.

Ngoài thực đơn chính, bếp còn chuẩn bị một nồi cháo thịt bằm mỗi ngày, dành cho những học sinh khó tiêu, bị cảm ho hoặc muốn ăn cháo.

Sơ chế xong, nguyên liệu được đưa lần lượt qua các khu tẩm ướp, nấu nướng rồi chia thức ăn, bao gói. Tại khu tẩm ướp, gia vị cũng được cân đong theo lượng thực phẩm.

Tám bếp nấu cùng lúc đỏ lửa. Thịt bằm ram mặn, thịt cắt miếng kho và tôm rim được chế biến riêng. Nồi tôm chuyển màu đỏ cam, dậy mùi thơm. Nồi canh đu đủ cũng được nấu với thịt bằm và tôm khô để tạo vị ngọt tự nhiên.

Chạy đua với thời gian  

Tổ trưởng tổ cấp dưỡng Trần Thị Đức Dân cho biết: "Các khâu tại bếp cần chính xác và nhanh chóng để kịp thời gian nên khá áp lực khi vào việc. Nhưng khi thức ăn được đem lên, thấy học sinh vui vẻ ăn uống là tổ chúng tôi cũng hết mệt".

Đúng 9h, căn cứ sĩ số học sinh đăng ký suất ăn do các lớp gửi về, nhân viên bắt đầu chia thức ăn vào các dụng cụ đã ghi tên từng lớp.

Phần đạm gồm thịt và tôm được kiểm soát định lượng sau khi chế biến. Toàn bộ món tôm thịt ram được cân lại rồi chia theo số suất ăn. Mỗi phần hôm nay có ít nhất 70g tôm thịt, không tính nước. Cơm và canh không giới hạn số lượng.

Trong lúc bếp chia thức ăn, tại các lớp, cô bảo mẫu và học sinh cũng bắt đầu kê bàn ghế, chuẩn bị cho bữa trưa.

Đến 9h45, các cô bảo mẫu có mặt tại cổng nhận thức ăn. Những lớp ở tầng trên được vận chuyển suất ăn bằng thang máy chuyên dụng. Dưa hấu tráng miệng được chà rửa sạch vỏ, cân nguyên trái và giao cho bảo mẫu chia vào khay.

Bữa trưa rộn tiếng cười

10h, thức ăn đã được bày biện trên các bàn. Học sinh tíu tít thay đồng phục bằng đồ ngủ trưa, xếp hàng rửa tay rồi ngồi vào bàn.

Có bạn ăn chậm vì "mê đồ chiên nhưng hôm nay không có món khoái khẩu", trong khi bạn khác hào hứng xin thêm vì "chưa đủ đô".

Bữa trưa rộn rã tiếng trò chuyện. Những câu chuyện trẻ thơ nối nhau trên bàn ăn: bạn kể "mẹ mình có bầu", bạn khác khoe "ba mình ngày nào cũng còn ngủ nên nội đưa mình đi học".

Một học sinh lớp 3E2 vui vẻ cho biết: "Thức ăn ngon lắm, ngày nào con cũng ăn hết phần ăn, bữa nay con thích nhất món tôm".

Cô Huỳnh Thị Xuân Lan, Phó hiệu trưởng Trường tiểu học Ninh Kiều - Phân hiệu Trần Quốc Toản, cho biết bếp ăn bán trú của trường đã hoạt động liên tục 30 năm, từ năm 1996 đến nay. Các hoạt động dần đi vào nền nếp.

Từ tháng 9-2026, sau khi sáp nhập, UBND phường là đơn vị giới thiệu danh sách các nhà cung cấp nguyên liệu cho bếp. Trường có chín điểm, cùng thống nhất thực đơn hằng tuần và sử dụng chung nhà cung cấp, bảo đảm cả chín điểm trường nấu cùng món.

Các suất ăn được công khai theo Chỉ thị 33 của Thủ tướng Chính phủ trên các trang thông tin của trường để phụ huynh theo dõi, giám sát.

Theo cô Lan, cách làm này giúp tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, đồng thời để phụ huynh dễ theo dõi số lượng và khẩu phần ăn mỗi ngày. Kết hợp kinh nghiệm tổ chức bếp ăn nhiều năm với những quy định mới, nhà trường nhận được sự đồng tình của phụ huynh.

Nhờ đó, học sinh được ăn những bữa cơm nóng hổi ngay tại trường, ngon miệng và vui vẻ hơn.

Trường THPT ở TP.HCM nấu ăn cho gần 800 học sinh, hiệu trưởng và giáo viên cũng ăn cơm bán trú

Với mong muốn kiểm soát chất lượng thực phẩm đầu vào cũng như quá trình chế biến thức ăn, Trường THPT Nguyễn Hiền (phường Bình Thới, TP.HCM) đã dành gần 200m² làm bếp ăn bán trú và các công trình phụ trợ.