Người ta dễ dàng nghe thấy một câu nói lặp lại với sắc thái nửa đùa nửa thật: "Ủa, chuyện đó hẹn qua năm mới giải quyết mà, giờ sao rồi?". Và thường, câu trả lời là một cái cười trừ.

Cứ lặp lại những cái hẹn "qua năm mới rồi tính", tính đến bao giờ?

Từ lâu, năm mới thường được coi là một cột mốc tâm lý đặc biệt, nơi con người cho phép mình tạm gác lại những điều chưa dám đối diện. Một đơn xin nghỉ việc, một dự định học thêm, một lời chia tay, hay đơn giản là kế hoạch thay đổi bản thân… Tất cả đều được gom lại bằng câu hẹn quen thuộc: "Để qua năm mới rồi tính".

Nhưng khi năm mới đã thực sự tới, không phải ai cũng dám bắt đầu lại như đã từng hứa với chính mình.

Anh Minh Tuấn (29 tuổi, nhân viên kinh doanh tại TP.HCM) thừa nhận mình đã ba năm liên tiếp nói sẽ nghỉ việc sau lễ: "Đợt nào cuối năm cũng thấy mệt, thấy công việc không còn phù hợp. Tôi tự nhủ qua năm sẽ nộp đơn. Nhưng nghỉ lễ xong quay lại, mọi thứ vẫn vậy, lương vẫn về đều, rồi lại thôi". Giọng anh bối rối.

Khi năm cũ khép lại, con người dễ cảm thấy mình có quyền trì hoãn những quyết định khó khăn. Việc đặt một mốc thời gian ở tương lai giúp giảm áp lực cho hiện tại, khiến ta tin rằng mình vẫn đang kiểm soát cuộc đời, dù thực tế vẫn chưa hành động gì cả.

Chị Ngọc Anh (34 tuổi, nhân viên văn phòng) kể cuối năm ngoái chị đã đăng ký khóa học tiếng Anh, quyết tâm thay đổi công việc.

"Tôi nói với bạn bè là qua năm mới sẽ học nghiêm túc. Nhưng sau kỳ nghỉ dài, quay lại guồng làm việc, tối về chỉ muốn nghỉ ngơi. Lịch học cứ dời liên tục. Đến giờ vẫn chưa đi buổi nào", chị cười ngại ngùng.

Không ít người nhận ra năm mới đôi khi trở thành một cái cớ dịu dàng để trì hoãn. Trong không khí sum vầy, ai cũng muốn tạm quên áp lực, muốn tin chỉ cần bước sang năm mới, mọi thứ sẽ tự nhiên tốt hơn. Nhưng cuộc sống sau kỳ nghỉ lại không thay đổi nhanh như dự định.

Thậm chí, cảm giác hụt hẫng sau lễ đang trở nên phổ biến hơn. Khi những lời chúc, những kế hoạch đầu năm dần lắng xuống, nhiều người rơi vào trạng thái phân vân: mình thật sự muốn gì, và nên bắt đầu từ đâu?

Bạn Thu Hà (23 tuổi, mới đi làm) chia sẻ: "Trước lễ em nói sẽ tập thể dục, đọc sách, học thêm kỹ năng. Nhưng đi làm lại vài tuần, em thấy mình quay về đúng nhịp cũ. Lúc đó tự nhiên thấy hơi thất vọng với bản thân".

Các nhà tâm lý gọi đó là "hiệu ứng khởi đầu mới" - khi con người đặt quá nhiều kỳ vọng vào một mốc thời gian mang tính biểu tượng như năm mới. Khi sự thay đổi không xảy ra ngay lập tức, cảm giác thất bại dễ xuất hiện, dù thực tế mọi thứ chỉ đơn giản là cần thêm thời gian.

Đừng trì hoãn nữa, hãy bắt đầu hành động

Thực tế, vấn đề không nằm ở việc hẹn vào năm mới, mà ở chỗ nhiều người đang chờ một khoảnh khắc hoàn hảo để thay đổi. Trong khi đó, cuộc sống lại vận hành bằng những bước đi rất nhỏ, rất bình thường.

Chẳng hạn một buổi sáng dậy sớm hơn mười phút để tập thể dục. Một email ứng tuyển gửi đi sau nhiều lần do dự. Một buổi học tiếng Anh đầu tiên sau nhiều năm ra trường dù hiện tại vẫn còn hơi lười biếng...

Những thay đổi ấy không mang cảm giác hào hứng như lời hứa đầu năm, nhưng lại là thứ giúp con người thoát khỏi vòng lặp quen thuộc.

Anh Hoàng Nam, một chủ quán ăn nhỏ, cho rằng việc trì hoãn đôi khi là điều cần thiết, chủ yếu là sau đó mình dám hành động.

"Có những quyết định lớn không nên làm lúc mình đang quá mệt. Kỳ nghỉ lễ cho mình khoảng thời gian để suy nghĩ lại. Quan trọng là sau đó có dám bắt đầu từng bước nhỏ hay không".

Năm mới không phải là phép màu. Nó không tự giải quyết những điều còn dang dở, nhưng nó cho con người một khoảng lặng để nhìn lại, và đôi khi, chỉ cần thế cũng đã đủ ý nghĩa.

Có lẽ vì vậy mà câu hỏi "những chuyện hẹn qua năm mới tính, giờ sao rồi?" không nên được nói với sự chê cười nhau, mà nên là một lời nhắc nhẹ. Nhắc rằng ai cũng từng chần chừ, từng sợ thay đổi, từng cần thêm thời gian để can đảm. Điều quan trọng là sau đó chúng ta đủ quyết tâm hành động và phát triển bản thân.

Mùa xuân rồi sẽ qua, nhịp sống lại cuốn mọi người đi. Nhưng nếu còn nhớ đến những lời hẹn với chính mình thì chưa bao giờ là quá muộn để bắt đầu, dù đã qua năm mới vài tuần, vài tháng, hay thậm chí nhiều hơn thế.

Bởi đôi khi, điều khó nhất không phải là quyết định thay đổi, mà là bước qua cảm giác an toàn quen thuộc để thử một lần khác đi. Và hành trình ấy không nhất thiết phải chờ đến một năm mới khác để bắt đầu.

Mùa chuyển nghề sau Tết

Nếu Tết là thời điểm để đoàn viên, thì sau Tết lại là lúc để phân ly với 'chính mình cũ kỹ', nhiều khi là một cuộc chuyển nghề.