Bất chấp cảnh báo của cộng đồng quốc tế và ngay khi các cuộc đàm phán đang đạt tiến triển tích cực, sáng 28-2, Mỹ và Israel đã phát động cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran, nhắm vào thủ đô Tehran và nhiều thành phố lớn - một quyết định được dự báo sẽ kéo cả khu vực Trung Đông vào vòng xoáy bạo lực chưa có hồi kết.

Cuộc tấn công diễn ra trước thời hạn tối hậu thư ngày 6-3-2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đặt ra và chỉ ít giờ sau khi vòng đàm phán thứ ba giữa Mỹ - Iran tại Geneva kết thúc với những tín hiệu khả quan. 

Ngay trong ngày đầu tiên, hơn 200 người thiệt mạng và gần 1.000 người bị thương. Đặc biệt nghiêm trọng: một trường học nữ đã bị trúng đạn, cướp đi sinh mạng của hơn 85 em học sinh ở tuổi thơ ấu.

Đây là cuộc phiêu lưu đối ngoại lớn nhất của Tổng thống Trump kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng năm 2025. Quyết định phát động tấn công quân sự mâu thuẫn trực tiếp với cam kết tranh cử năm 2024 của ông - rằng Mỹ sẽ không tham chiến bên ngoài lãnh thổ và sẽ ưu tiên giải quyết xung đột bằng con đường hòa bình.

Nhiều nhà phân tích chính trị nhận định tuyên bố của ông Trump rằng mục tiêu tấn công nhằm ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân chỉ là "bức màn che" cho những tính toán thực sự. 

Trong nước, ông đang đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh từ Đảng Dân chủ, nguy cơ bị luận tội lần hai, và hơn 2.000 vụ kiện sau khi Tòa án tối cao bác phần lớn các mức thuế quan toàn cầu mà ông áp đặt.

Theo kết quả thăm dò của Reuters-Ipsos thực hiện từ ngày 14 đến 17-11-2025, tỉ lệ ủng hộ ông Trump đã giảm xuống mức thấp nhất, chỉ còn 38%. Phát động chiến tranh với Iran, ông Trump rõ ràng nhắm đến mục tiêu lấy lại uy tín trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, đồng thời hướng dư luận Mỹ ra khỏi những khó khăn trong nước.

Về phía Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cũng chịu áp lực không kém. Chiến dịch quân sự tại Dải Gaza từ năm 2023 vẫn chưa đạt được hai mục tiêu đề ra là giải cứu con tin và tiêu diệt Hamas. Ông Netanyahu còn đang phải hầu tòa với cáo buộc tham nhũng và lạm dụng lòng tin. Tấn công Iran, do đó, được xem là cách để che đậy những thất bại của chính ông.

Cuộc tấn công đã ngay lập tức đẩy khu vực vốn đã căng thẳng vào một vòng xoáy mới. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố khởi động chiến dịch "True Promise 4" để đáp trả với hàng loạt tên lửa phóng vào Israel và các căn cứ quân sự Mỹ tại Qatar, Kuwait, Bahrain và UAE. 

Các lực lượng trong "trục kháng chiến" gồm Hezbollah, Houthi, Hamas và nhiều tổ chức Hồi giáo khác cũng tuyên bố sát cánh cùng Iran. Cuộc xung đột đã vượt ra ngoài tam giác Mỹ - Israel - Iran, lan rộng khắp khu vực.

Đặc biệt nghiêm trọng khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải mà hơn 20% lượng dầu mỏ thế giới, tương đương khoảng 21 triệu thùng/ngày - đi qua. Động thái này không chỉ ảnh hưởng đến các nước sản xuất dầu vùng Vịnh mà còn đe dọa trực tiếp nền kinh tế toàn cầu.

Ở bình diện ngoại giao, thiệt hại cũng không nhỏ. Cuộc tấn công đã phá vỡ tiến trình đàm phán đang đạt được những tín hiệu tích cực. 

Ngoại trưởng Oman Badr Al-Busaidi, người đóng vai trò trung gian hòa giải, từng đánh giá các cuộc đàm phán vòng ba đã đạt "tiến bộ lớn, quan trọng chưa từng có", có thể tạo nền tảng cho một thỏa thuận công bằng và bền vững, đảm bảo tính chất hòa bình của chương trình hạt nhân Iran. Nay thì tất cả đã bị đổ vỡ. 

Hình ảnh của nước Mỹ trước cộng đồng quốc tế - đặc biệt sau khi Hội đồng Hòa bình của ông Trump vừa được khai mạc vào ngày 19-2-2026 - chịu tổn thất nghiêm trọng.

Tình hình hiện tại đòi hỏi tất cả các bên hết sức kiềm chế, ngừng bắn ngay lập tức và quay lại bàn đàm phán, nhằm tiếp nối các nỗ lực ngoại giao hướng đến một thỏa thuận đảm bảo lợi ích chính đáng cho tất cả các bên liên quan.

Tổng cộng có bao nhiêu nước bị ảnh hưởng do đòn trả đũa của Iran tại Trung Đông?

10 nước ở Trung Đông bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công trả đũa của Iran bao gồm: Israel, Bahrain, Jordan, Iraq, Qatar, Kuwait, Oman, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), và Syria.