Nêu tiêu chí để được hưởng chính sách là doanh thu (dưới 10 tỉ đồng), đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) cho rằng hai doanh nghiệp cùng có doanh thu 10 tỉ đồng nhưng kết quả kinh doanh có thể rất khác nhau. Vì vậy, đại biểu lo ngại doanh nghiệp càng khó khăn, lợi nhuận càng mỏng thì mức hỗ trợ càng thấp, doanh nghiệp lỗ, không phát sinh thuế phải nộp thì không có khoản thuế để giảm.

Băn khoăn ngưỡng 10 tỉ đồng có đúng đối tượng, công bằng

“Giảm thuế là cần thiết, nhưng nếu mục tiêu là hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ vượt qua khó khăn thì cần đánh giá kỹ hơn việc lấy doanh thu 10 tỉ đồng có đúng nhóm cần hỗ trợ hay chưa? Cần làm rõ có bao nhiêu doanh nghiệp thực tế phát sinh thuế để được hưởng, mức giảm bình quân là bao nhiêu, nguồn lực này tập trung chủ yếu vào nhóm doanh nghiệp nào?” - đại biểu Duy Thanh đặt câu hỏi.

Nhìn nhận chính sách này có ý nghĩa, song đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) đề nghị cần làm rõ tiêu chí doanh thu 10 tỉ đồng đảm bảo đúng đối tượng và công bằng. Bởi tiêu chí này dù tạo thuận lợi nhưng mỗi ngành nghề có sự khác biệt lớn. Có ngành doanh thu 10 tỉ nhưng tỉ suất lợi nhuận thấp, có ngành cũng doanh thu như vậy nhưng tỉ suất lợi nhuận cao. Vì vậy mức hưởng lợi của chính sách là khác nhau.

Ngoài ra, nữ đại biểu nêu cần tránh tình trạng chia tách doanh thu, chia nhỏ hoạt động kinh doanh, tách doanh nghiệp, điều chỉnh doanh thu dưới ngưỡng 10 tỉ đồng. Cần có cơ chế kiểm soát đối với trường hợp doanh nghiệp liên kết, cùng địa điểm, sở hữu hoạt động kinh doanh chung, mục tiêu để việc thụ hưởng chính sách đúng đối tượng.

Về hiệu lực của nghị quyết là từ tháng 8, nhưng áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 - 2027, theo đại biểu, nên hướng dẫn sớm, dễ áp dụng để người nộp thuế áp dụng ngay. Điều này tránh việc chính sách đúng nhưng hiệu quả không được kỳ vọng. 

Cùng với đó, cần nêu rõ định hướng để doanh nghiệp có tâm lý trông chờ các chính sách hỗ trợ tiếp theo sau khi hết thời hạn áp dụng.

Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) nhấn mạnh hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ dừng ở chính sách tài khóa, giảm thuế mà quan trọng là giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng, nhất là khi nhiều khoản vay vẫn yêu cầu tài sản thế chấp.

Theo ông Ngân, cần tăng nguồn lực cho quỹ bảo lãnh tín dụng để mở rộng khả năng cho vay, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. Cùng với đó là tăng cường giám sát nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện nghị quyết.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM) nhìn nhận những lo ngại về việc doanh nghiệp trục lợi chính sách, nếu có, cũng chỉ chiếm tỉ lệ rất nhỏ. Bởi theo ông, việc bỏ công sức, chi phí để trục lợi sẽ không hiệu quả nếu doanh nghiệp chỉ được hưởng mức giảm thuế tối đa 30%.

"Chúng ta không nên quá lo ngại vấn đề này. Băn khoăn của đại biểu là có lý nhưng chỉ là số rất nhỏ", ông Thân nói.

Việc giảm thuế ở mức 30% xét theo ngưỡng doanh thu dưới 10 tỉ đồng, theo đại biểu Thân, đối tượng hưởng thuế chiếm tới 96% doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, tức là đáp ứng đa số doanh nghiệp. Với thực tiễn hoạt động, ông đánh giá khi có cơ chế thuế càng giảm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thì mức thu thuế sau này càng lớn. Vì vậy giảm thuế kịp thời là rất quan trọng, cộng đồng doanh nghiệp rất phấn khởi.

Với nhiều ý kiến băn khoăn hộ kinh doanh không muốn lên doanh nghiệp, theo ông Thân cũng không nên quá lo ngại. Điều quan trọng là nghị quyết ra đời thực thi ra sao để đồng hành cùng doanh nghiệp, làm tiền đề thực hiện và xây dựng được Luật Phát triển doanh nghiệp.  

Đa số hộ kinh doanh, doanh nghiệp được hưởng chính sách giảm thuế

Giải trình trước các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng để khuyến khích kinh tế tư nhân, thời gian qua đã có nhiều chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa lớn lên. Thực tiễn cho thấy quy mô doanh nghiệp có vai trò vô cùng quan trọng, giúp đóng góp tăng trưởng và chính sách này tạo điều kiện thêm cho doanh nghiệp phát triển.

Lý giải việc chọn ngưỡng doanh thu 10 tỉ đồng, ông Tuấn dẫn số liệu là hiện nay hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỉ đồng là hơn 2,69 triệu hộ, chiếm hơn 99,98%; doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỉ đồng là 865.115 doanh nghiệp, chiếm 81,11%. Như vậy hộ kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỉ đồng chiếm đại đa số sẽ được hưởng chính sách này.

Việc áp dụng mức giảm thuế 30%, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn tính toán nhanh là với doanh thu 10 tỉ đồng, mỗi tháng sẽ là 833 triệu đồng. Nếu tính lợi nhuận khoảng 12%, số thuế mỗi tháng doanh nghiệp phải nộp khoảng từ 15 - 17 triệu đồng. Như vậy, mức giảm 30% tương đương giảm thuế từ 4 triệu đến hơn 5 triệu đồng.

Theo ông Tuấn, mức giảm này tương đương với mức chi tiêu cao nhất của một người dân trong một tháng, cũng tương đương với mức tiền lương tối thiểu vùng của vùng I. Chính sách này vì thế tạo điều kiện cơ bản để các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm nguồn lực phát triển.

Để giảm bớt chi phí tuân thủ gắn với chính sách thuế đơn giản, dễ làm, dễ kiểm tra, Bộ trưởng cho hay nội dung này sẽ được xây dựng trong Luật Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp tại kỳ họp tháng 10 tới.

Chính sách thuế cũng sẽ sửa đổi theo hướng nâng mức doanh thu, phương pháp tính thuế đơn giản là theo tỉ lệ phần trăm nhân doanh thu, áp dụng với doanh nghiệp có doanh thu từ 10 tỉ đồng trở xuống, thay vì mức 3 tỉ đồng hiện nay để hỗ trợ nhiều hơn. 

Đại biểu: Xem xét giảm thuế thu nhập cá nhân với người làm công ăn lương chịu thuế từ bậc 1-3

Chiều 21-8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.