Bộ Tài chính vừa trả lời kiến nghị của cử tri TP.HCM do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến, liên quan chính sách thuế thu nhập cá nhân và thuế đối với hộ kinh doanh.

Theo cử tri, chi phí thuê mặt bằng, nhân công, nguyên vật liệu và sinh hoạt tại TP.HCM đều ở mức cao. Nhiều hộ kinh doanh có doanh thu từ 1-2 tỉ đồng/năm nhưng sau khi trừ chi phí chỉ còn lợi nhuận tương đương người làm công ăn lương.

Do đó cử tri cho rằng ngưỡng doanh thu miễn thuế 1 tỉ đồng/năm chưa phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị đặc biệt như TP.HCM, đề nghị nghiên cứu nâng ngưỡng chịu thuế lên khoảng 3 tỉ đồng/năm, tránh tình trạng cào bằng.

Bộ Tài chính: Chưa có cơ sở nâng ngưỡng doanh thu của cá nhân lên 3 tỉ đồng/năm

Trả lời kiến nghị, Bộ Tài chính cho biết Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và các nghị định hướng dẫn đã bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh.

Theo đó cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Với doanh thu năm trên 1 tỉ đồng đến 3 tỉ đồng, người nộp thuế được lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế, gồm tính theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí) với thuế suất 15%, hoặc tính theo tỉ lệ trên doanh thu theo từng ngành nghề như bán hàng hóa 0,5%, dịch vụ ăn uống 1,5%...

Nếu lựa chọn tính theo tỉ lệ trên doanh thu, phần doanh thu đến 1 tỉ đồng vẫn được miễn thuế, chỉ phần vượt ngưỡng mới phải tính thuế.

Đối với cá nhân kinh doanh áp dụng phương pháp tính trên thu nhập, nhiều khoản chi phí hợp lý được khấu trừ như chi phí nguyên vật liệu, tiền lương, bảo hiểm bắt buộc, khấu hao tài sản, chi phí điện, nước, thuê mặt bằng, vận chuyển, lãi vay và các chi phí phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh.

Như vậy cá nhân kinh doanh cũng được áp dụng các khoản giảm trừ gia cảnh tương tự người có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Đồng thời hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 1 tỉ đồng/năm không thuộc đối tượng nộp thuế giá trị gia tăng.

Theo Bộ Tài chính, hiện có khoảng 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm.

Với chính sách này, dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 16.650 tỉ đồng so với năm 2025.

Mặt khác các chính sách hỗ trợ này mới được ban hành nên cần thời gian triển khai và đánh giá hiệu quả trước khi xem xét điều chỉnh tiếp.

Cơ quan này cũng cho rằng việc quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế khác nhau giữa TP.HCM và các địa phương khác sẽ tạo ra sự khác biệt trong chính sách, không bảo đảm tính thống nhất và có thể làm giảm động lực phát triển của các hộ kinh doanh tại những địa bàn còn khó khăn.

Chưa đồng tình giảm trừ gia cảnh theo từng vùng

Cử tri TP.HCM cũng đề nghị nghiên cứu điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo từng vùng hoặc cập nhật hằng năm, hằng quý để phù hợp với biến động chi phí sinh hoạt, nhất là tại các đô thị lớn.

Bộ Tài chính cho biết từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế đã tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, cao hơn khoảng 1,4 lần so với năm 2025.

Theo số liệu của Cục Thống kê, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 5,9 triệu đồng/tháng, còn thu nhập bình quân của lao động khu vực thành thị khoảng 10,1 triệu đồng/tháng. Như vậy mức giảm trừ cho bản thân hiện nay cao gần gấp ba lần thu nhập bình quân đầu người và cao hơn đáng kể so với thông lệ nhiều quốc gia.

Ngoài giảm trừ gia cảnh, từ năm 2026 người nộp thuế còn được khấu trừ thêm chi phí khám chữa bệnh tối đa 23 triệu đồng/năm và chi phí giáo dục - đào tạo tối đa 24 triệu đồng/năm.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, trường hợp người nộp thuế có một người phụ thuộc và được áp dụng tối đa các khoản giảm trừ về y tế, giáo dục thì với mức thu nhập khoảng 28,63 triệu đồng/tháng mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ nộp thuế.

Về đề xuất điều chỉnh giảm trừ gia cảnh theo từng vùng hoặc cập nhật thường xuyên, Bộ Tài chính cho biết hầu hết các quốc gia đều áp dụng một mức giảm trừ gia cảnh thống nhất trên phạm vi cả nước thay vì theo từng vùng.

Việc xác định mức giảm trừ theo địa bàn rất phức tạp do người lao động có thể sinh sống, làm việc, phát sinh thu nhập và có người phụ thuộc ở nhiều địa phương khác nhau.

Những trường hợp nào được giảm thuế thu nhập cá nhân từ năm nay?

Người làm công ăn lương, hộ kinh doanh và cá nhân cho thuê nhà được giảm số thuế phải nộp nhờ các quy định mới của Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và các văn bản hướng dẫn.