Du học Úc: Đề xuất buộc sinh viên gửi tiền ngân hàng gây tranh cãi

Bộ Nội vụ Úc đang lấy ý kiến về thay đổi cách chứng minh năng lực tài chính đối với người xin visa du học. Trong đó, một số phương án yêu cầu sinh viên quốc tế phải chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng hoặc sản phẩm tài chính đủ điều kiện tại Úc trước khi nộp hồ sơ.

Đề xuất gây tranh luận vì người học có thể phải chuyển hàng chục nghìn đô la Úc ra nước ngoài trong lúc chưa biết visa có được cấp hay không. 

Cuộc tham vấn bắt đầu ngày 30-10 và dự kiến kết thúc ngày 23-11-2026. 

Có thể phải giữ tiền tới ba tháng

Theo quy định hiện hành, người xin visa du học Úc phải chứng minh đủ khả năng chi trả học phí, sinh hoạt phí và các khoản liên quan.

Mức sinh hoạt phí được quy định cho một sinh viên trong 12 tháng hiện là 29.710 AUD (20.848 USD). Người học còn phải chứng minh khả năng chi trả học phí năm đầu và chi phí đi lại, cũng như các khoản dành cho người thân đi cùng nếu có.

Chứng minh có thể thực hiện thông qua tiền gửi ngân hàng, khoản vay từ tổ chức tài chính, học bổng hoặc một số hình thức hỗ trợ được chấp nhận. Một lựa chọn khác là chứng minh thu nhập hằng năm của cha mẹ hoặc vợ/chồng đạt mức quy định.

Trong tài liệu tham vấn mới, Bộ Nội vụ Úc đưa ra bốn phương án thay đổi.

Ở phương án đầu tiên, sinh viên phải có số tiền tương đương 50% tổng học phí và chi phí sinh hoạt theo quy định cho toàn bộ khóa học hoặc gói khóa học. Khoản tiền này được giữ trong tài khoản đủ điều kiện tại Úc ít nhất một tháng trước khi nộp hồ sơ xin visa, sau đó được giải ngân theo lịch.

Phương án thứ hai cũng yêu cầu số tiền tương đương 50% tổng học phí và sinh hoạt phí của toàn khóa, nhưng thời gian giữ tiền tối thiểu tăng lên ba tháng. Người học không phải tuân theo lịch rút tiền bắt buộc.

Phương án thứ ba yêu cầu người xin visa có đủ 100% học phí và sinh hoạt phí cho 12 tháng đầu tiên, hoặc thời gian học còn lại nếu khóa học ngắn hơn một năm. Khoản tiền phải được giữ ít nhất ba tháng trước khi nộp hồ sơ.

Phương án thứ tư cho phép kết hợp tiền của người học với các khoản vay giáo dục, học bổng hoặc sản phẩm tài chính được công nhận.

Bộ Nội vụ Úc cũng tính đến khả năng cho phép sử dụng tài khoản ở nước ngoài đã được xác minh trong giai đoạn chuyển tiếp, nếu người học chưa thể mở tài khoản tại Úc.

Lo tiền bị giữ dù visa du học không được cấp

Theo Times Higher Education, các phương án mới nhận được phản ứng trái chiều từ những người hoạt động trong lĩnh vực giáo dục quốc tế và tư vấn di trú.

Ông Phil Honeywood - Giám đốc điều hành Hiệp hội Giáo dục quốc tế Úc - cho rằng chính phủ đang cố gắng giải quyết bài toán xác minh năng lực tài chính thực sự của sinh viên quốc tế.

Tuy nhiên, thiết kế một cơ chế vừa kiểm soát được nguồn tiền, vừa thuận tiện cho người học không đơn giản. Tại một số thị trường, gia đình sinh viên cũng có tâm lý e ngại phải công khai toàn bộ tài sản.

Luật sư di trú Marsha Bassily đặt vấn đề về rủi ro khi một gia đình phải chuyển số tiền lớn sang Úc nhưng chưa biết hồ sơ visa có được chấp thuận hay không.

Ông Ravi Lochan Singh - Giám đốc công ty tư vấn giáo dục Global Reach tại Sydney - lưu ý người bị từ chối visa có thể chịu thêm thiệt hại do biến động tỉ giá và các khoản phí chuyển tiền.

Một vấn đề khác là cách mở tài khoản ngân hàng tại Úc đối với sinh viên còn ở nước ngoài, chưa có visa. Xác minh danh tính, hoàn trả tiền và bảo vệ quyền lợi người học cũng cần được làm rõ trước khi áp dụng.

Ở chiều ngược lại, chuyên gia giáo dục Claire Field cho rằng những yêu cầu này chưa chắc khiến Úc mất sức hút nếu thủ tục ngân hàng thuận tiện.

Bà dẫn kinh nghiệm của một số quốc gia như New Zealand, Đức, Ireland và Na Uy, nơi đã áp dụng các hình thức kiểm soát nguồn tiền dành cho sinh viên quốc tế.

Tại New Zealand, chương trình chuyển tiền dành cho sinh viên quốc tế (Funds Transfer Scheme) hiện áp dụng với người học đủ điều kiện từ sáu quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, có một khác biệt quan trọng, đó là sinh viên tham gia chương trình này chỉ chuyển tiền sau khi cơ quan di trú New Zealand đã chấp thuận visa về nguyên tắc. Tiền sinh hoạt sau đó được giải ngân hằng tháng.

Úc tính lại chuyện siết visa du học, nguy cơ mất hơn 1 tỉ USD doanh thu giáo dục

Sau hai năm siết chặt xét duyệt visa, Chính phủ Úc thừa nhận các quy định khắt khe đang gây ra những hệ quả ngoài dự kiến.