"Không chấp nhận "đánh trống bỏ dùi", làm một lần rồi thôi, mà phải tạo chuyển biến về nhận thức và hành động để làm đẹp bộ mặt đô thị" - ông Nam nói.

Hầu hết lấn chiếm vỉa hè là dân có nhà mặt tiền

Trước khi Đà Nẵng ban hành quy định cấm buôn bán trên vỉa hè, thực tế việc lấn chiếm sử dụng vỉa hè để kinh doanh diễn ra ở khắp các đô thị lớn trên cả nước. 

Bất cứ tuyến đường nào cũng xảy ra tình trạng quán ăn, quán cà phê, cửa hàng dù có mặt bằng khang trang vẫn bỏ bàn ghế, vật dụng tràn ra vỉa hè.

Sở hữu ngôi nhà mặt tiền trên tuyến đường đắt giá Đống Đa (Đà Nẵng), gia đình anh T. đã tận dụng mở quán cà phê được hơn 20 năm. Anh T. nói nếu chỉ bán trong nhà thì không đủ chỗ. Nhưng quan trọng hơn việc đặt bàn ghế trên vỉa hè là vì khách thích ngồi ngoài bởi không gian thoáng, có tầm nhìn ngắm xe cộ. "Khách thích ngồi ngoài là chủ yếu, mình không tận dụng thì mất khách, ai cũng làm vậy chứ đâu riêng mình" - anh nói.

Ông Trương Thanh Dũng, Chủ tịch UBND phường Hòa Cường (Đà Nẵng), cho biết thống kê số hộ không có mặt bằng cố định ở phường là 198 hộ. Việc lấn chiếm vỉa hè để buôn bán một phần là các hộ nghèo, khó khăn, còn lại chủ yếu là các hộ có nhà mặt tiền tận dụng thêm không gian vỉa hè để mở rộng kinh doanh. Ông Dũng nói mục tiêu lần này là trả lại 100% vỉa hè cho người đi bộ, yêu cầu tất cả hoạt động kinh doanh phải đưa vào trong nhà.

"Chính quyền phường đã triển khai đợt cao điểm tuyên truyền và vận động người dân giải tỏa vật cản như chậu cây cảnh, bạt che, dù quay, bạt kéo trên vỉa hè. Các tổ dân phố tại phường đã phát thông báo và yêu cầu các hộ dân cam kết tự trả lại vỉa hè trong vòng 5 ngày. Sau thời gian này nếu vẫn tiếp tục vi phạm, chính quyền sẽ cưỡng chế" - ông Dũng cho biết.

Tương tự tại phường Hải Châu, nơi tập trung nhiều điểm tham quan và thương mại, có khoảng 200 hộ dân không có mặt bằng buôn bán cố định. Đại diện Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hải Châu cho biết trong những ngày qua cán bộ phường đã liên tục có mặt trên các tuyến đường để tuyên truyền, nhắc nhở người dân thực hiện chủ trương lớn của thành phố.

Cán bộ phường tuần tra nhắc nhở hộ vi phạm lần đầu và yêu cầu ký cam kết trước khi xử lý mạnh tay.

Hỗ trợ người buôn bán không cố định

Trong ngày 29-3, Đà Nẵng tổ chức ra quân đồng loạt, xác định việc lập lại trật tự vỉa hè, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị là nhiệm vụ lâu dài. Ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng, thông tin song song với việc tuyên truyền các địa phương sẽ kẻ vạch và phân chia không gian vỉa hè trên toàn thành phố.

Thay vì phân chia thành nhiều làn như trước đây, phương án mới sẽ đơn giản hóa việc kẻ vạch để trả lại không gian cho người đi bộ theo quy tắc "1 vạch kẻ" và phân định không gian phía ngoài dành cho việc để xe máy, phía trong dành riêng cho người đi bộ với khoảng cách từ 1m đến 3m tùy vị trí.

Theo ông Nam, lần ra quân này không chỉ lập lại trật tự vỉa hè mà còn thực hiện chỉnh trang đô thị, đảm bảo mỹ quan như sắp xếp lại hệ thống biển báo giao thông, xử lý quảng cáo, biển hiệu trái phép, sắp xếp các điểm tập kết rác thải sinh hoạt...

"Thành phố còn nghiên cứu đề xuất xử lý, giải quyết những bất cập, hạn chế trong quy hoạch đô thị liên quan đến vấn đề thoát nước, ngập úng, kiến trúc cảnh quan, hạ tầng giao thông đảm bảo mang tính tổng thể và lâu dài. Nhất là các khu vực, tuyến đường trung tâm, tuyến phố du lịch, dịch vụ" - ông Nam nói.

Ông Trương Thanh Dũng cho biết việc lập lại trật tự vỉa hè là vấn đề khó khăn vì ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân, đặc biệt là 198 hộ không có mặt bằng kinh doanh cố định. Tuy nhiên với quyết tâm triển khai triệt để, trước mắt phường sẽ sắp xếp vị trí tạm thời để các hộ này ổn định kinh doanh, về lâu dài phường đang tìm kiếm những vị trí tốt hơn để bố trí khu vực kinh doanh đảm bảo trật tự và mỹ quan.

Vỉa hè Hà Nội đã thông thoáng

Ghi nhận của Tuổi Trẻ, hiện tại các tuyến phố trung tâm, vốn là "điểm nóng" về vi phạm trật tự vỉa hè, tình trạng lấn chiếm đã được cải thiện rõ rệt sau thời gian lực lượng chức năng ra quân tăng cường xử lý quyết liệt. Nhiều phố không còn các điểm "chợ cóc", "chợ tạm".

Tại phố Hàng Mã (phường Hoàn Kiếm), những mái che lấn ra vỉa hè đã được tháo dỡ toàn bộ. Vỉa hè được kẻ vạch sơn nhằm phân định khu vực đỗ xe máy, bảo đảm phần diện tích dành cho người đi bộ.

Tại khu vực quanh hồ Tây (nơi từng là điểm nóng về tình trạng lấn chiếm vỉa hè), phần lớn các cửa hàng đã chấp hành nghiêm quy định. Tuy nhiên tại nhiều phố ở phường Hoàn Kiếm, tình trạng lấn chiếm vỉa hè vẫn còn. Một số cửa hàng vẫn bày hàng hóa ra vỉa hè, để xe lộn xộn.

Vỉa hè đã dần thông thoáng

Cùng với đợt cao điểm lập lại trật tự lòng đường, vỉa hè, diện mạo nhiều tuyến đường tại Hà Nội và TP.HCM đã có sự thay đổi thấy rõ.