Đây là thông tin được bà Trần Thị Vân Ngọc - Phó chánh Văn phòng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế - đưa ra trong hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá do Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, tổ chức ngày 22-5 tại Hà Nội.

Xây dựng một "thế hệ không khói thuốc"

Theo Tổ chức Y tế cộng đồng toàn cầu Vital Strategies, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong có thể phòng ngừa được ở Việt Nam.

Hiện nay ở Việt Nam có hơn 15 triệu người hút thuốc lá. Mỗi năm có hơn 103.000 người chết vì các bệnh liên quan đến thuốc lá. Thuốc lá gây thiệt hại kinh tế khoảng 108 nghìn tỉ đồng vào năm 2022, tương đương 1,14% GDP của cả nước.

Trên thế giới chính sách "thế hệ không thuốc lá" được thiết kế để bảo vệ trẻ em trước khi nghiện thuốc lá bắt đầu bằng cách từng bước loại bỏ việc tiếp cận các sản phẩm thuốc lá đối với các thế hệ tương lai.

Gần đây nhất, tháng 4-2016, Anh đã thông qua chính sách "thế hệ không khói thuốc", cấm bán các sản phẩm thuốc lá cho bất kỳ ai sinh sau ngày 1-1-2009.

Chính phủ Anh ước tính rằng chính sách này có thể giúp giảm 1,7 triệu người hút thuốc vào năm 2075, ngăn ngừa 115.000 trường hợp mắc bệnh nghiêm trọng (ví dụ: đột quỵ, bệnh tim, ung thư phổi) và tiết kiệm hàng tỉ bảng Anh chi phí y tế và chăm sóc.

Tại Việt Nam, bà Trần Thị Vân Ngọc chia sẻ trong hồ sơ chính sách dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vừa được Bộ Y tế trình Chính phủ, đơn vị này đã đưa chính sách "cấm người sinh từ ngày 1-1-2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá" vào dự án luật.

"Đây là chính sách nhằm thực hiện mục tiêu xác lập một "thế hệ Việt Nam không khói thuốc". Bộ Y tế đánh giá nếu thực thi hiệu quả sẽ giúp giảm mạnh tỉ lệ hút thuốc, giảm số người hút thuốc thụ động và giảm chi phí chăm sóc sức khỏe trong tương lai.

Tuy nhiên chính sách này chỉ khả thi khi có sự đồng thuận cao của Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành và người dân.

Trong đó để triển khai cần đồng bộ nhiều giải pháp như xác minh độ tuổi người mua tại điểm bán, giảm số lượng điểm bán lẻ, tăng xử phạt vi phạm và duy trì các chương trình hỗ trợ cai nghiện thuốc lá", bà Ngọc thông tin và cho biết Bộ Y tế sẽ tiếp tục xin ý kiến về việc có đưa chính sách này vào dự án luật ngay hay lựa chọn thời điểm phù hợp hơn để triển khai.

Đề xuất hoàn toàn trưng bày thuốc lá

Ngoài ra Bộ Y tế cũng đề xuất cấm hoàn toàn việc trưng bày thuốc lá tại các cửa hàng bán lẻ. Hiện Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá cho phép đại lý, điểm bán lẻ được trưng bày tối đa một bao, một tút hoặc một hộp của mỗi nhãn hiệu thuốc lá.

Bộ Y tế cho rằng việc trưng bày thực chất là một hình thức quảng cáo trá hình, góp phần kích thích tiêu dùng và làm tăng khả năng tiếp cận thuốc lá của thanh thiếu niên.

Theo bộ này, quy định cho phép trưng bày hiện nay cũng chưa phù hợp với Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO FCTC), trong đó yêu cầu cấm toàn diện quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá.

Trong quá trình góp ý, Bộ Công thương đề xuất phương án mềm hơn là cho phép các cơ sở bán lẻ được trưng bày một bao thuốc lá thay vì cấm hoàn toàn.

Dự kiến tháng 10 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá sẽ trình Quốc hội thông qua.

Không để người bệnh hít phải khói thuốc lá khi đang chữa bệnh

Không thể nói đến an toàn người bệnh, chất lượng bệnh viện nếu người bệnh, người nhà người bệnh, trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và chính nhân viên y tế vẫn phải hít khói thuốc thụ động trong môi trường khám chữa bệnh.