Tết Nguyên đán từ lâu đã trở thành một trong những dịp lễ được mong chờ và tổ chức long trọng nhất trên thế giới. 

Không chỉ đánh dấu thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo âm lịch, đây còn là dịp để con người tưởng nhớ tổ tiên, sum họp gia đình và gửi gắm những ước nguyện về may mắn, thịnh vượng. 

Mỗi nền văn hóa lại có những phong tục riêng, nhưng điểm chung dễ nhận thấy nhất chính là mâm cỗ ngày Tết - nơi ẩm thực mang trong mình tầng tầng lớp lớp ý nghĩa biểu trưng cho khởi đầu mới.

Từ bánh chưng đến niên cao, vô vàn món ăn đón Tết Nguyên đán

Tại Việt Nam, bánh chưng là linh hồn của Tết cổ truyền. Chiếc bánh vuông vức được gói bằng lá dong, bên trong là lớp gạo nếp dẻo thơm, đậu xanh bùi và thịt heo ướp tiêu, nước mắm.

Việc cả gia đình quây quần bên nồi bánh suốt đêm không chỉ là một nghi thức ẩm thực mà còn là khoảnh khắc gắn kết các thế hệ.

Ở Trung Quốc, niên cao (nian gao) là món bánh gạo không thể thiếu trong dịp đầu năm. Tên gọi của món ăn đồng âm với cụm từ mang ý nghĩa "năm mới cao hơn, tiến bộ hơn", vì thế nó trở thành biểu tượng cho sự thăng tiến và phát đạt. 

Công thức cơ bản gồm bột gạo nếp, đường nâu và nước, nhưng theo thời gian, người ta đã biến tấu thêm táo đỏ, nước cốt dừa, cam hoặc gừng để tăng hương vị. 

Tại Malaysia và Singapore, bakkwa - thịt heo sấy ngọt mặn - là món ăn vặt quen thuộc mỗi dịp Tết. Xuất phát từ kỹ thuật ướp và bảo quản thịt cổ xưa của người Hoa, bakkwa ngày nay được nướng trên than hoa thay vì phơi khô, tạo nên lớp ngoài hơi xém, thơm lừng. 

Những lát thịt đỏ au được cắt vuông vức không chỉ hấp dẫn về vị giác mà còn tượng trưng cho sự sung túc.

Ở Đài Loan, lẩu (hot pot) lại là hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần đoàn viên. Một nồi nước dùng nghi ngút khói đặt giữa bàn, xung quanh là đủ loại nguyên liệu từ thịt, hải sản đến rau củ và viên thả lẩu. 

Mọi người cùng nhau nhúng thức ăn vào nồi, chờ chín rồi chia sẻ. Hình ảnh ấy tượng trưng cho sự quây quần và ấm áp. 

Người Đài Loan tin rằng càng nhiều nguyên liệu trong nồi lẩu thì năm mới càng dồi dào, sung túc.

Tại Hong Kong, poon choi - món "đại tiệc trong thố" - mang ý nghĩa của sự thịnh vượng và đoàn kết cộng đồng. Xuất hiện từ hơn bảy thế kỷ trước trong các làng tường thành, poon choi được chế biến bằng cách chuẩn bị riêng từng nguyên liệu rồi xếp chồng lên nhau trong một thố lớn. 

Ở Thái Lan, kanom pia - thường được ví như "bánh trung thu kiểu Thái" - cũng xuất hiện trong dịp năm mới âm lịch. Lớp vỏ bánh xốp mịn bao bọc phần nhân đậu ngọt và trứng muối mằn mặn. Trên mặt bánh thường in ký hiệu mang ý nghĩa cát tường. Một số nơi còn hun bánh bằng khói nến để tạo hương thơm đặc trưng, làm tăng thêm chiều sâu cho hương vị.

Trong khi đó, tại Indonesia, cộng đồng người Hoa đón Tết Imlek với sắc đỏ rực rỡ - màu tượng trưng cho may mắn. 

Kue mangkok, loại bánh hấp nở xòe như bông hoa, thường được nhuộm đỏ cho hợp không khí lễ hội. 

Đây là biến tấu của món fa gao miền Nam Trung Quốc, nhưng được bổ sung nước cốt dừa, đường thốt nốt và sắn lên men để phù hợp với khẩu vị nhiệt đới. Hình dáng bánh nở bung được xem là dấu hiệu của vận may "nở rộ" trong năm mới.

Ngày Tết, thèm thịt heo ngâm mắm xứ Quảng của má

Thịt heo ngâm mắm đường săn chắc, ít béo, có vị mặn ngọt thơm ngon, là món ăn không thể thiếu mỗi dịp Tết đến xuân về của người dân xứ Quảng.