Đại biểu Quốc hội nêu chuyện quán lẩu gà bất ngờ nổi tiếng ở Trung Quốc để nói về phản ứng chính sách

Ngày 31-10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế xã hội, ngân sách nhà nước. 

Đại biểu Trần Thị Vân (Bắc Ninh) nêu câu chuyện đầu tiên là một đoạn đường cao tốc được sửa chữa và được đặt biển báo hạn chế tốc độ để phục vụ sửa chữa. Tuy nhiên khi đường sửa chữa xong thì biển báo hạn chế tốc độ vẫn còn. 

Thiết lập cơ chế phản ứng nhanh với chính sách

Câu chuyện thứ hai là có vốn đầu tư công, có dự án, có nhà thầu nhưng giá vật liệu xây dựng công bố thấp hơn nhiều so với giá thị trường, khiến nhà thầu chưa triển khai đứng trước nguy cơ bị thua lỗ, dự án chậm tiến độ, vốn đầu tư không thể giải ngân. Đây chính là độ trễ trong điều chỉnh chính sách trước biến động thị trường.

Câu chuyện thứ ba, sắp xếp đơn vị hành chính có trụ sở công dôi dư có thể đầu tư xây dựng trường, nhưng đề xuất sử dụng đất lại bị từ chối vì lý do chưa phù hợp với đất giáo dục. Mặc dù Nghị quyết 248 của Quốc hội đã có cơ chế cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nhưng chuyện này cho thấy đây là độ trễ chính sách, khiến nguồn lực sẵn có chưa được khai thác.

Câu chuyện thứ tư, đại biểu dẫn ra trường hợp của một quán lẩu gà bất ngờ nổi tiếng trên mạng xã hội tại Phật Sơn (Trung Quốc), thu hút hàng nghìn khách mỗi ngày gây áp lực cho giao thông và hạ tầng công cộng. 

Tuy vậy, chính quyền địa phương không lúng túng, không siết chặt và cũng không đứng ngoài quan sát. Họ chủ động mở bãi đổ xe, bố trí nhà vệ sinh, lực lượng hỗ trợ, cải thiện giao thông và kết nối các dịch vụ du lịch lân cận.

“Từ quán ăn nhỏ họ tạo ra cơ chế, cơ hội phát triển kinh tế cho cả khu vực. Đây là cách chính quyền phản ứng nhanh, chuyển một hiện tượng thị trường thành một cơ hội phát triển cho địa phương” - đại biểu nêu.

Theo đại biểu Vân, bốn câu chuyện cho thấy chúng ta không thiếu chính sách, mà là cách phản ứng nhanh, tinh thần dám chịu trách nhiệm kết nối nguồn lực riêng lẻ thành động lực phát triển. Độ trễ phản ứng chính sách, tổ chức thực thi đang làm điểm nghẽn năng lực điều hành.

Từ thực tiễn, bà đề nghị cần thiết lập cơ chế phản ứng sớm và nhanh với chính sách, chủ động rà soát điều chỉnh chính sách bất cập, có thời hạn xử lý cụ thể. Có cơ chế tiếp nhận, phân loại và thời hạn trả lời, chấm dứt chính sách chuyển qua nhiều cấp mà không ai có trách nhiệm cuối cùng. Đổi mới phương thức thanh kiểm tra và đánh giá cán bộ. Xây dựng cơ chế đánh giá độ trễ chính sách là cơ chế đánh giá năng lực chỉ đạo điều hành…

Tháo gỡ các nguồn lực để giảm chi phí, tăng năng lực cạnh tranh

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) thì chỉ ra thực tế doanh nghiệp đang chịu sức ép lớn về chi phí, vốn và thị trường, sức mua yếu, không có nguồn tiền triển khai các dự án. Vì vậy ông đề nghị Ngân hàng Nhà nước cần chỉ đạo các ngân hàng thương mại kéo dài mở rộng cơ chế cơ cấu lại thời gian trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027 với doanh nghiệp gặp khó khăn thị trường, sử dụng vốn đúng mục đích. Có phương án phục hồi khả thi, mở rộng quy mô chương trình tín dụng ưu đãi cho người thuê mua nhà ở xã hội, doanh nghiệp nhỏ và vừa…

Đồng tình với chủ trương giảm giá điện và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại về 0% và kéo dài thuế hỗ trợ bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng với dầu diesel nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, tạo nguồn lực phục hồi sản xuất, vận tải, thi công.

Tuy nhiên để giảm giá điện bền vững, đại biểu cho rằng cần giảm chi phí vốn đầu tư và vận hành, ưu tiên vốn cho đường dây truyền tải, trạm biến áp, có cơ chế vay vốn ưu đãi đối với thiết bị nhập khẩu khi hiện nay thiết bị điện tăng từ 20-40%. Đồng thời cập nhật quy hoạch kế hoạch sử dụng đất, cắt giảm thủ tục đầu tư cho các dự án năng lượng…

Đại biểu Lê Hữu Trí (Khánh Hòa) cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao giai đoạn tới không chỉ là bao nhiêu %, mà là tăng trưởng từ đâu, chất lượng ra sao, có bền vững không và thành quả tăng trưởng chuyển hóa vào năng lực cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của người dân thế nào.

Theo đại biểu, mục tiêu tăng trưởng cần đi kèm với đánh giá đầy đủ nguồn lực thực hiện, xác định các động lực đang dẫn dắt tăng trưởng, chuyển từ tăng trưởng theo quy mô đến tăng trưởng theo năng suất, tăng tỉ lệ nội địa hóa, chất lượng và công nghệ.

Đặc biệt cần đánh giá kỹ lưỡng doanh nghiệp trong nước tham gia được đến đâu trong chuỗi cung ứng, năng suất lao động, trình độ công nghệ và thu nhập của người lao động tăng thế nào? 

Từ đó đại biểu đề nghị cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân tiếp cận bình đẳng hơn với đất đai, vốn, công nghệ, giảm chi phí tuân thủ, bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp. 

Muốn tăng trưởng bền vững, cần đánh giá đúng khả năng đầu tư của doanh nghiệp

Đầu tư tư nhân chưa thực sự bứt phá, chiếm 53% tổng vốn đầu tư toàn xã hội nhưng chỉ tăng 14%, thấp nhất trong ba khu vực, vì sao?