Cú sốc giá dầu tăng phi mã đang gây chấn động khắp châu Á, theo ghi nhận của tờ New York Post ngày 9-3.

Hiếm có khu vực nào trên thế giới chịu tổn thương như lục địa này khi nguồn cung dầu khí từ Trung Đông - nơi chiếm phần lớn lượng năng lượng nhập khẩu của khu vực - bị gián đoạn.

Các chính phủ trong khu vực đang gấp rút ứng phó, một số tìm cách giảm gánh nặng cho người tiêu dùng, số khác tập trung phân bổ nguồn cung đang cạn dần.

Xả kho dự trữ

Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc không loại trừ khả năng giải phóng kho dự trữ dầu mỏ chiến lược vốn chỉ dành cho những tình huống khủng hoảng.

Khi được hỏi liệu Trung Quốc đã quyết định xuất kho dự trữ hay chưa, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Quách Gia Côn cho biết nước này "sẽ làm mọi việc cần thiết để bảo vệ an ninh năng lượng".

Tại Nhật Bản, truyền thông địa phương ngày 9-3 cho biết các kho dự trữ đã được đặt trong trạng thái sẵn sàng, dù chính phủ vẫn chưa đưa ra quyết định chính thức.

Tuy nhiên bà June Goh, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ tại Sparta (Singapore), cảnh báo rằng việc tiếp cận kho dự trữ không hề đơn giản. Việc đưa nhiên liệu từ kho đến các nhà máy lọc dầu trước khi lượng tồn kho hiện tại cạn kiệt là một thách thức lớn.

Áp trần giá

Tại Hàn Quốc, Tổng thống Lee Jae Myung đã yêu cầu áp trần giá xăng dầu và chỉ đạo các cơ quan chức năng trấn áp tình trạng đầu cơ tích trữ, thông đồng và thao túng giá từ phía các nhà máy lọc dầu và trạm xăng.

Biện pháp áp trần giá thường được áp dụng tại các trạm xăng, giới hạn mức giá mà doanh nghiệp có thể bán cho người tiêu dùng ngay cả khi giá dầu thô trên thị trường quốc tế tăng mạnh.

Tuy nhiên biện pháp này có thể chuyển gánh nặng tài chính sang các khâu khác trong chuỗi cung ứng.

Chính phủ Hàn Quốc hiện chưa công bố hình thức bù đắp thiệt hại cho các nhà cung cấp. Đây là lần đầu tiên nước này áp dụng biện pháp áp trần giá nhiên liệu kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997.

Tìm nguồn cung thay thế

Đài Loan - nơi nhập khẩu hơn 96% năng lượng với khoảng 60% lượng dầu đi qua eo biển Hormuz - đang gấp rút tìm kiếm nguồn cung thay thế trước khi nguồn dự trữ cạn kiệt.

Khoảng 1/4 lượng khí tự nhiên của hòn đảo này đến từ Qatar, quốc gia đã phải dừng sản xuất tuần trước sau khi bị Iran tấn công vào hai cơ sở khí đốt.

Để bù đắp thiếu hụt trong tháng 4, Đài Loan cần đặt mua lượng khí tự nhiên hóa lỏng tương đương 22 chuyến tàu và hiện đã ký hợp đồng được 20 chuyến, theo người đứng đầu Cơ quan kinh tế Đài Loan Kung Ming Hsin.

Phát biểu vào ngày 9-3, ông khẳng định: "Chắc chắn sẽ không xảy ra tình trạng thiếu khí đốt hay mất điện".

Đài Loan cũng đồng thời tăng giá xăng và dầu diesel từ ngày 9-3, nhưng sẽ giảm thuế hàng hóa để giảm tác động lên người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Giảm nhu cầu năng lượng

Tại Philippines, nhiều cơ quan địa phương đã bắt đầu chuyển sang làm việc 4 ngày/tuần từ ngày 9-3.

Các chính quyền thành phố Manila, Cebu và tỉnh Negros Occidental cho biết họ thực hiện theo chỉ đạo của Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr. nhằm giảm số ngày làm việc của cơ quan hành pháp để tiết kiệm năng lượng.

Với gần 90% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông và không có hệ thống trợ giá như Indonesia hay Thái Lan, Philippines là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước cú sốc giá lần này.

Bangladesh cũng đang rơi vào tình thế khó khăn. Chính phủ của nước này ngày 6-3 thông báo áp dụng phân phối nhiên liệu theo hạn mức và đóng cửa các trường đại học nhằm tiết kiệm điện và giảm nhu cầu đi lại.

Trong khi đó, Pakistan cho biết sẽ tăng giá xăng khoảng 20% nhằm hạn chế nhu cầu từ người dân đi lại thông thường, đồng thời giữ giá dầu diesel ở mức thấp để hỗ trợ hoạt động của xe tải và xe buýt.

Nỗ lực kiềm giá, tìm nguồn cung xăng dầu

Trong khi chờ các quy định giảm thuế và hỗ trợ từ quỹ bình ổn, nhiều doanh nghiệp đang chủ động tìm kiếm các nguồn cung mới để đảm bảo cung ứng xăng dầu cho thị trường.